Tanım
Kütüphaneci; kütüphaneye gelen kitap, süreli yayın, video kaset, ses kaseti ve bilgisayar disketlerini konularına göre sınıflayan, bunları koruyan ve faydalanmak isteyenlerin hizmetine sunan kişidir.
Görevler
- Kütüphaneye bağış, satın alma, değişim veya derleme yoluyla giren kütüphane materyalini sınıflandırır, katalog fişi çıkarır ve okuyucunun hizmetine hazırlar.
- Kütüphaneye gelenlere istekleri doğrultusunda bilgiler vererek aradıkları malzemeyi veya kitabı bulmalarına yardımcı olur.
- Dışarıya ödünç kitap veya kaset verme hizmetini yürütür.
- Eskiyen ve şekli bozulan kitapları ayırır, gerekli bakımlarını yapar veya yaptırır.
- Kıymetli kitapların korunması için önlem alır.
- Zamanında kitapları getirmeyenlere uyarı yazısı gönderir.
- Kütüphanedeki materyalin sayımını yapar.
- Kayıp yayınlarla ilgili tutanak tutar.
- Abone olunan süreli yayınları izler, gelmeyenleri ilgililere bildirir.
- Yeni yayınları izleyerek kütüphaneye kazandırmaya çalışır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Kitap
- Video kaset
- Ses kaseti
- Televizyon
- Bilgisayar
- Mikrofiş okuma cihazları
- Katalog fişleri ve kartlar
- Fotokopi makinesi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kütüphaneci olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Okumaktan, incelemekten ve kitapları sınıflamaktan hoşlanmak
- Dikkatli ve titiz olmak
- Kapalı ortamda çalışmaktan hoşlanmak
- İnsanlarla iyi ilişki kurabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Kütüphaneciler kapalı, temiz ve gürültüsüz ortamlarda görev yaparlar. Kütüphaneci çalışırken hem malzemelerle, hem verilerle hem de insanlarla ilgilenir. İş genellikle oturarak yapılır.
Eğitimin verildiği yerler
Şubat 2002-2003 yılında Yükseköğretim Kurulunun kararıyla kütüphanecilik ve arşivcilik bölümlerinin adı resmen “Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü” olarak değiştirilmiştir.
Bu bölüme artık öğrenci alınmaması nedeniyle meslek eğitimi bölümünde yer alan bilgiler, “Kütüphanecilik” bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Mesleğin eğitimi Edebiyat Fakültesi Kütüphanecilik bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak
gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olarak verilmektedir.
Üçüncü sınıftan itibaren öğrenciler staj yapmak zorundadırlar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Kütüphanecilik” lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kütüphanecilerin aşağıdaki kurum ve alanlarda çalışma imkânları vardır:
- Kütüphaneler Genel Müdürlüğü
- Milli Kütüphane
- Halk kütüphaneleri
- Üniversite kütüphaneleri
- Okul kütüphaneleri
- Arşivler
- Dokümantasyon merkezleri
- Özel kütüphaneler
Eğitimin en önemli aracı kitaplardır. Toplumumuzda okumaya verilen önemle birlikte kütüphane alışkanlığı giderek gelişme göstermekte, hizmeti yaygınlaştırmak için halk kütüphaneleri kurulmaktadır.
Özel ve kamu kuruluşları da kütüphanelere verilen önemin artmasına bağlı olarak, kurum kütüphanelerinde bu alanda eğitim görmüş kişileri çalıştırmaya başlamışlardır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri boyunca Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilen krediden, resmi ve özel kuruluşlarca sağlanan burslardan yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Kütüphaneciler kamu kurumlarında çalışırken 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre maaş alırlar.
Özel sektörde ise ücretler değişkendir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktora yapılabilir. Kütüphaneciler araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kütüphaneci olarak göreve başlayan kişiler, tecrübe ve çalışma süresinin artmasına bağlı olarak yönetici kadrolarına yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Arşivci
Ek bilgiler
Kütüphanecinin görevleri arasında aşağıdaki çalışmalar da yer alır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
