Tanım
Kompozit Tekne İmalatı Elemanı; el yatırması, vakum torbalama ve vakum infüzyon gibi polimer ve polimer kompozit imalat teknolojilerini kullanarak çeşitli elyaf ve polimer reçinelerle parça ve kalıp imal eden kişidir. İmal ettiği bu malzemelerle tekne inşa eder.
Görevler
Kompozit Tekne İmalatı Elemanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Proje hazırlıklarını yapar.
- Yapılan projenin çizim ve modellemelerini okur.
- Maçayı, yani kalıp alınacak maketi, düz zemine oturtur.
- Maketin merkez noktasını belirlemek ve kalıbı kolay çıkarmak için ahşap flanç yapar.
- Polyester hazırlar.
- Polyesterin içerisine belli bir oranda kobalt ve mac ekler.
- Hazırlanacak kalıbı kolay çıkarabilmek için maçaya ve flança sıvı vaks sürer.
- Yapılacak yüzeyin ölçüsüne göre cam elyafları hazırlar.
- Polyesteri hava kabarcığı olmamasına dikkat ederek rulo ile maçaya sürer.
- Polyester sürülen yere hazırlanan elyafı yerleştirir.
- Yerleştirilen elyafın üzerine tekrar polyester sürer.
- İstenilen et kalınlığına ulaşıncaya kadar elyaf ve polyester uygulamasına devam eder.
- Macanın sancak, yani sağ tarafına elyaf uyguladıktan sonra flancı yerinden çıkarır ve aynı işlemi iskele, yani sol tarafına uygular.
- Maket oluşumu için gelinen noktaya kadar yapılan işlemlerin belirli bir sertliğe ulaşmasını bekler.
- Gerekli saplama için flançlara delik açar.
- Kama ile kalıbı flançtan ikiye ayırarak kalıbı oluşturur.
- Saplama ve somunla ikiye ayrılmış olan kalıbı birleştirir.
- Oluşan kalıbın kalite kontrolünü yapar.
- İstenilmeyen boşluklar varsa çelik macunla doldurur; macun kuruduktan sonra su zımparası yapar.
- Oluşturulacak kalıbın içerisine polyester ve elyaf döşemesi yapmadan önce kalıp ayırıcı sıvı vaks sürer.
- Vaks uygulamasından sonra jel kod uygular.
- Polyester ve elyaf uygulamasını, istenilen et kalınlığına göre kalıbın içerisine yapar.
- Kuruduktan sonra kalıbı ikiye ayırarak ürünü ortaya çıkarır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Reçine
- Polyester
- Jel kod
- Vaks
- Vinister
- Kalıp
- Elyaf çeşitleri
- Kimyasal karışımlar
- Temizlik bezleri
- Püskürtme tabancası
- Rulo
- Vakum torbaları
- Vakum bantları
- Vakum makinesi
- Kalıp temizleme tozları
- Çelik macun
- Kompresör
- Termometre
- Eldiven
- Yandan filtreli maske
- Keçe
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kompozit Tekne İmalatı Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekil-uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Çizim ve mekanik yeteneğe sahip olmak
- El becerisine sahip olmak
- İnce ayrıntıları algılayabilmek
- El-ayak ve göz-kulak eş güdümüne sahip olmak
- Dikkatli olmak
- Dengede durabilmek
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Kimyasal ürünlere alerjisi olmamak
- Kokuya dayanıklı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Meslekte kimyasal içerikli malzemelerin yoğun olarak kullanıldığı tozlu bir ortamda çalışılır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Gemi Yapımı alanı Kompozit Tekne İmalatı dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Ayrıca halk eğitimi merkezlerinde Kompozit Yat Yapımcısı kurslarında ve özel kurslarda da mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilecek durumda olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporu sunmak
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kompozit Tekne İmalatı Elemanları şu alanlarda çalışabilir:
- Gemi imalatı yapılan yerler
- Yat ve tekne imalatı yapılan yerler
- Motor bot imalatı yapılan yerler
- Balıkçı teknesi imalatı yapılan yerler
- Sürat teknesi imalatı yapılan yerler
- Küçük firkateyn imalatı yapılan yerler
- Sörf tahtası imalatı yapılan yerler
- Tersaneler
Alanda iş bulma imkânının oldukça geniş olduğu belirtilmektedir. Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak meslekte işsiz kalma riskinin hemen hemen olmadığı ifade edilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan daha az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerinde olur. Ancak bu ücret çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlar tercih edildiğinde öncelikli olarak yerleştirme yapılmaktadır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli kamu kurumları, üniversiteler ve özel kuruluşların düzenlediği ücretli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kompozit Tekne İmalatı Elemanları çalıştıkları işyerlerinde şu görevlerde çalışabilir:
- Usta
- Ustabaşı
- Kısım şefi
- Formen
Benzer meslekler
- Hava Aracı Kompozit Parça İmalatçısı
- Kompozit Ürün Üretim Elemanı
- Gemi Boru Donatımı
- Tekne ve Yat Yapımcısı
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 sayılı kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Daha ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.