Tanım
Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanı, her türlü kitap ve kırtasiye ürünlerini müşteriye tanıtan ve satışını yapan kişidir.
Görevler
Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanının başlıca görevleri şunlardır:
- Satılacak ürünleri cins, kalite ve fiyatlarına göre sınıflandırır.
- Ürünleri raflara yerleştirir ve vitrini düzenler.
- Satacağı ürünün özelliklerini bilir.
- Müşteriyi karşılar, müşterinin istediği ürünü gösterir ve tanıtır.
- Kararsız müşteriyi satın almaya teşvik eder.
- Müşteri tiplerine uygun satış tekniklerini uygular.
- Satılan ürünün satış fişini düzenler ve her gün satılan ürünlerin dökümünü yapar.
- Hatalı ürünleri ayırarak ilgili birimlere gönderir.
- Müşterinin şikâyetleri varsa bunları dinler ve durumu ilgililere bildirir.
- Satışı ve müşteri devamlılığını artırıcı önlemler alır.
- Mal giriş kayıtlarını tutar ve etkiler.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Hesap makinesi
- Yazar kasa
- Bilgisayar
- Sevk irsaliyesi ve fatura
- Ambalaj malzemeleri
- Ürün kataloğu ve fiyat listesi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilmek
- İkna becerisine sahip olmak
- Düzgün ve anlaşılır diksiyona sahip olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Mesleki bilgiyi takip edebilmek
- Teknolojik gelişmelere açık olmak
- Grup veya ekip çalışmasına yatkın olmak
- Kapalı yerlerde çalışmaktan hoşlanmak
- Düzenli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanları genellikle kırtasiye ve kitap satışı yapan işyerlerinde veya piyasasında çalışırlar. Çalışma ortamı hareketlidir.
Görevlerini genellikle ayakta yürütürler. Devamlı insanlarla iletişim içinde bulunurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde verilir.
Eğitim, mesleki eğitim merkezlerinin “Pazarlama ve Perakende (Satış Elemanlığı)” alanının “Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanlığı” dalında verilmekte iken, yeni uygulamaya göre “Pazarlama ve Perakende” alanının “Satış Elemanlığı” dalında verilmektedir.
Bu eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar gereklidir:
- En az ortaokulu tamamlamış olmak ve açık lise veya açık meslek liselerinden birine kayıt yaptırmış olmak
- Bünye ve sağlık durumu bakımından mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak
- 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş kişiler, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretim mezunları için 2 yıl, lise veya daha üst düzeyde genel eğitim görmüş olanlar için 1 yıldır.
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre meslek liselerinde öğrenciler teorik eğitimlerini haftada iki gün okulda, pratik eğitimlerini haftada üç gün işletmelerde yaparlar. Mesleki eğitim merkezlerinde ise haftanın 1 günü mesleki eğitim merkezlerinde teorik eğitim, diğer günler işyerlerinde pratik ve uygulamalı eğitim görürler.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Kalfalık ve ustalık meslek derslerinde şu konulara yer verilir:
- Kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tanıtılması
- Araç ve gereçlerin tekniğe uygun olarak kullanılması
- Araç ve gereçlerin temizlik ve bakımlarının yapılması
- Norm yazı yazma
- Serbest elle ve takım kullanarak meslekle ilgili çizimler yapma
- Tamamlanmış plan ve projeleri okuma
- İşletme bilgisi
- İş güvenliği
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayan ve eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olanlara “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanları, kırtasiye satışı yapan işyerlerinde veya kendilerine ait işyerlerinde çalışabilirler.
Teknolojik gelişmelerle birlikte piyasaya her gün yeni ürünler sunulmaktadır. Bu ürünlerin piyasada yer edinmesi, ürünün kalitesinin yanı sıra ürünü uygun şekilde sunan ve satabilen bilgili satış elemanlarına da bağlıdır.
Bu konuda iyi yetişmiş nitelikli eleman gereksinimi, diğer mesleklerde olduğu gibi bu alanda da kendini hissettirmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Meslek mensupları, çalışılan işyerine ve deneyime bağlı olarak değişmekle birlikte asgari ücretin 2 ve 4 katı ücret alabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine de devam edebilirler.
İlköğretim veya ortaokul mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler.
Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür.
Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca işyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip çalışanın olması zorunludur.
Benzer meslekler
- Pazarlama satış elemanı
- Tezgahtar (Perakende satış elemanı)
Ek bilgiler
Mesleğin ek görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Mesleğin icra edildiği işyerleri
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.