Tanım
Kimya teknikeri; kimyasal madde üreten veya kimyasal madde kullanarak üretim yapan işyerlerindeki laboratuvarlarda, kimya mühendisleri ve kimyagerler tarafından hazırlanan iş planı ve programa göre çalışan kişidir. İstenen kalitede ürün elde edilmesi için gerekli işleri yürütür.
Görevler
Kimya teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Kimya mühendisleri tarafından hazırlanan iş programına göre ekipmanların devreye alınmasını ve gerekli şekilde işletilmesini sağlar.
- Yapılan analiz sonuçlarından ürün kalitesinin saptanan standartlara uygun olup olmadığını değerlendirir.
- Ürünün standarda uygun olmaması hâlinde durumu yetkililere bildirir ve alınan önlemleri uygular.
- Ürün standartlarının oluşturulmasında kimya mühendisine yardımcı olur.
- İşletme raporu tutar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Kimya teknikerlerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar aşağıdaki gibidir:
- Cam malzemeler: Deney tüpü, pipet, büret, desikatör, huni, beher, erlen, balonjoje, baget, geri soğutucu, santigrat derece ve benzeri araçlar.
- Porselen malzemeler: Havan, kapsül, meçe hunisi, kroze ve porselen fincan.
- Cihazlar: Etüv, kül fırını, santrifüj, spektrofotometre, alev fotometresi, viskozimetre, pH metre, elektronik terazi ve refraktometre.
- Asitler: Sülfürik asit, nitrik asit, hidroklorik asit ve benzeri asitler.
- Bazlar: Organik ve inorganik bazlar.
- Tuzlar.
- Saf su.
- Numuneler: Mamul, kimyasal ve benzeri numuneler.
- Çeşitli formlar.
- Bilgisayar ve ilgili yazılımlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kimya teknikeri olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle kimyaya ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak.
- Dikkatini uzun süre bir noktada yoğunlaştırabilmek.
- Tedbirli olmak.
- Yönergeleri izleyebilmek.
- Sorun çözebilmek.
- Kimyasal maddelerle ilgili sağlık sorunu bulunmamak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Kimya teknikerleri çalışmalarını laboratuvar, fabrika ve atölyelerde gerçekleştirir. Çalışma ortamı gürültülü, kokulu ve tozlu olabilir.
Çalışırken dikkatli olunmadığı takdirde patlama, kimyasal madde yanıkları ve zehirlenmeler yaşanabilir. Kimya teknikerleri görevleri sırasında kimya mühendisleri, kimyagerler ve diğer çalışanlarla iletişim hâlinde bulunur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Kimya Teknolojisi bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin kılavuzda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Kimya Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince Analitik Kimya, Genel Kimya, Anorganik Kimya, Biyokimya, Endüstriyel Kimya, Fizikokimya ve Organik Kimya gibi meslek dersleri ağırlıklı olarak okutulur. Bunun yanında genel kültür dersleri de alınır.
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gelişen endüstriyel faaliyetler, yetişmiş ara insan gücüne olan ihtiyacı beraberinde getirmiştir. İşyerlerinde istihdam edilen insan gücü nitelik olarak değişmeye başlamıştır.
Birçok endüstri işletmesi kimya teknikeri istihdam etmektedir. Bu meslek kendi işini kurmaya elverişli değildir. Meslek, çok büyük sermaye gerektirmekte ve ekip çalışmasını zorunlu kılmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum veya kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kimya Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde, kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kimya teknikerlerinden işyerlerinde çalışırken başarılı olanlar kısım şefi veya müdür yardımcısı olabilirler.
Benzer meslekler
- Kimyager.
- Kimya Teknisyeni.
- Biyolog.
Ek bilgiler
Sorumluluk
Kimya teknikeri aşağıdaki sorumlulukları taşır:
- Hatalı ve dikkatsiz çalışma sonucu kullanılan hassas aletlerin zarar görmesine ve yanıltıcı değerler vermesine neden olmamak.
- İşletmede numune alma ve değerlendirmede hata yaparak hatalı üretime neden olmamak.
- Üretimden sorumlu olanlara test ve analiz sonuçlarını ileterek yardımcı olmak.
- Test ve analiz laboratuvarlarında numune alma sırasında işletmede asit, boya ve benzeri maddelerin yakınında bulunan kişilere zarar vermemek.
- Amirin vereceği diğer işleri yapmak ve yaptırmak.
- İşçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uymak.
İşçi sağlığı ve iş güvenliği
Kimya tekniklerinin çalışma sırasında karşılaşabileceği riskler ve alınması gereken önlemler şunlardır:
- Kesik, sıyrık ve kimyasal madde yanıklarına maruz kalınabilir.
- Çalışma ortamında kullanılan aletler, kullanım talimatlarına uygun olarak kullanılmalıdır.
- Deneylerin yapılmasında deney yapma talimatları bilinmeli ve dikkatle uygulanmalıdır.
- Kimyasal laboratuvarda deney yapılırken deney tüpü patlaması ve yanma; asitle çalışırken asit yanıkları ve kimyasal maddelerden zehirlenme olabilir.
- Bu tehlikelerden korunmak için işin gerektirdiği koruyucu güvenlik teçhizatı kullanılmalıdır.
- Meslek hastalıklarına yakalanmamak için çalışılan kimyasal maddelerin sağlık tehlikeleri bilinmelidir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Kimya teknikerliği ve eğitim olanakları hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
