Tanım
Kepçeli Araç Operatörü; depo veya diğer tesislerde kum, çakıl ve gübre gibi gevşek malzemeleri, kepçesi olan bir araçla bir yere veya bir araca boşaltan kişidir.
Görevler
Kepçeli Araç Operatörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Aracı çalışacak yere veya alana götürmek.
- Aracın kepçesini hareket ettirmek ve nakledilecek malzemeyi kepçenin içine almak.
- Alınan malzemeyi depo veya boşaltılacak yere kontrol kolunu kullanarak boşaltmak.
- Makinenin periyodik bakımını yapmak.
- Kepçeli aracın küçük onarımlarını yapmak.
- Yapılan işleri ve sarf edilen akaryakıt ile yağları ilgili formlara kaydetmek.
- İş bitiminde kepçeli aracın temizliğini yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- El ve ölçü aletleri; yıldız ve çiftağızlı anahtar, keski, pense, varyoz ve tornavidalar.
- Çeşitli yağdanlıklar.
- Toz gözlüğü ve eldiven.
- Çeşitli çelik ve kendir halatlar.
- Çeşitli madeni yağlar ve akaryakıt.
- Üstübü, hava filtreleri ve teneke.
- Yedek palet.
- Palet ayar anahtarı.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kepçeli Araç Operatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek.
- Çevredeki çeşitli uyarıcıları aynı anda algılayabilmek.
- Dikkatli, sorumlu ve tedbirli olmak.
- Mekaniğe ilgi duymak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Kepçeli Araç Operatörü çalışmalarını araç içinde ve açık havada yürütür. Çalışma ortamı tozlu ve gürültülüdür. İş genellikle gündüzleri yapılır.
Çalışmalar sırasında gereken dikkatin gösterilmemesi kazalara yol açabilir. Oturarak çalışan Kepçeli Araç Operatörü; iş öncesi ve iş bitiminde yöneticilerle, makine bakımcıları ve yağlayıcılarla ve diğer çalışanlarla etkileşim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi şu kurumlarda verilmektedir:
- Makine Mühendisleri Odaları.
- Özel kurs firmaları.
- Özel motorlu taşıt sürücü kursları.
Eğitime giriş koşulları
Kepçeli Araç Operatörlüğü eğitimine girişte şu şartlar aranır:
- 18 yaşını doldurmuş olmak.
- En az ilkokul mezunu olmak.
- Operatörlük yapmaya engel olacak bir sağlık problemi bulunmamak.
- MEB Özel Öğretim Kurumları İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları ile ilgili yönergede belirtilen adli suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Özel sürücü kurslarında G sınıfı ehliyeti için eğitim süresi 60 saat teorik ve 16 saat pratik olmak üzere toplam 76 saattir. Bu eğitimde trafik bilgisi, motor bilgisi ve ilk yardım konularında ders verilir.
Makine Mühendisleri Odaları tarafından düzenlenen kurslarda şu konularda bilgi ve beceriler kazandırılır:
- İş makinesinin teknik yapısı ve sistemleri.
- İş makinesinin periyodik bakımı.
- İş makinesinin kullanımında emniyet ve güvenliğin sağlanması.
- İş makinesinin ekonomik ve verimli kullanılması.
- Aracın ayarları.
Operatörlük belgesine sahip olanlar iş makinesini karayoluna çıkmadan işyerinde kullanabilir. İş makinesiyle karayoluna çıkabilmek için sürücü belgesine, yani ehliyete, operatörlük sertifikasının işletilmesi gerekir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında verilen hizmet içi eğitimlerin süresi değişmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Kursu başarıyla bitirenlere “Operatör Belgesi” verilir.
Operatörlük belgesine sahip olanlar iş makinesini karayoluna çıkmadan işyerinde kullanabilir. İş makinesini karayolunda kullanabilmek için sürücü belgesine operatörlük sertifikasının işletilmesi gerekir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kepçeli Araç Operatörleri kamu ve özel sektörde çalışabilir. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Devlet Su İşleri.
- T.C. Karayolları.
- Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.
- Maden Tetkik Arama Enstitüsü.
- Orman İşletmeleri.
- Belediyeler.
- İnşaat firmaları.
- Maden şirketleri.
- Kum ve çakıl ocakları.
Kaynak dosyada bu alanda iş bulma olanaklarının oldukça fazla olduğu belirtilmiştir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
İşyerinde çalışarak, usta-çırak ve hizmet içi eğitim yoluyla mesleği öğrenenler o işyerinin elemanı oldukları için belirlenen aylık ücreti alırlar. Bu ücret en az asgari ücret düzeyindedir.
Özel sürücü kurslarında eğitim süresince bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Kepçeli Araç Operatörleri çalıştıkları işyerinin ücret politikasına göre farklı ücretler alır. Ücretler kişinin kıdemine göre de değişiklik gösterir; kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Kepçeli Araç Operatörlüğünde 3 yıl ve daha fazla çalışarak üstün başarı gösteren ve olumlu sicil alanlar baş operatör olabilir. Bazı kamu kuruluşlarında baş operatörlük sınavla yapılır.
İşletme içinde ustabaşı veya makine park şefi gibi unvanlara yükselmek mümkündür. Çalışılan işletmenin büyüklüğüne göre çeşitli kurs ve seminerlere katılmak da mümkündür. Bu eğitimler ücret artışı ve mesleki gelişim sağlayabilir.
Kepçeli Araç Operatörleri diğer iş makinelerinin kullanımında da uzmanlaşabilir. Bütün iş makinelerini kullanmak uzun deneyim gerektirir. Greyder, ekskavatör gibi bir veya birkaç iş makinesinin kullanımında uzmanlaşılabilir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler şöyle sıralanmıştır:
- Greyder Operatörü.
- Skreyper Operatörü.
- Ekskavatör ve Vinç Operatörü.
- Buldozer Operatörü.
Ek bilgiler
Kaynak metinde “Ek bilgiler” başlığı altında ayrıca bilgi verilmemiştir.
Kaynakça
- DSİ Genel Müdürlüğü, “Sanat Sınıfı Pozisyon Tarifleri”, Ankara, 1973.
- Karayolları Genel Müdürlüğü, “İşçi Pozisyonları Görev Tanımı”, Ankara, 1987.
- İŞKUR Genel Müdürlüğü, “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara, 1983, Yayın No: 173.
- Meslek elemanları.
- DSİ Genel Müdürlüğü.
- Karayolları Genel Müdürlüğü.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgilerle oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
