Tanım
Metalleri sıcak ve soğuk işleme tekniklerini kullanarak işleyen, çeşitli kaynak ve birleştirme teknikleri kullanarak birleştiren, kesme işlemlerini yapan ve yaptığı kaynakları test eden kişidir.
Görevler
Kaynak Teknisyeni / Metal İşleri Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- Yapılacak işin taslak resmini çizer veya çizilmiş resmi okur.
- Kaynak öncesi hazırlık yapar.
- Yapacağı iş birden fazla parçadan oluşacaksa parçaların neler olacağını belirler.
- Metalleri taslağa uygun olarak kesici aletlerle veya makinelerle keser.
- Taslağa göre parçaları birleştirir; kaynak, lehimleme, vida ve cıvata gibi yöntemlerle birleşmiş noktaları sabitleştirir.
- Temel düzeyde dövme ve bükme gibi işlemlerle metale şekil verir.
- Pürüzlü yüzeyleri düzeltir ve parlatır.
- Bilgisayarlı ya da çeşitli metal işleme tezgâhlarını kullanır.
- Yapılan işlerin maliyet ve satış fiyatlarını hesaplar.
- Kaynaklı birleştirmelerin kontrolünü yapar.
- Kaynak makinelerinin ve kullanılan ekipmanların periyodik bakımlarını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- CNC Punch
- Elektrik, ark ve oksijen kaynak makineleri
- Elektrot
- Eksantrik pres
- Kaynak teli
- Oksijen ve asetilen tüpü
- Demirci ocağı
- Kıskaçlar
- Demir tavlama fırınları
- Giyotin makası
- Abkant pres
- Daire testeresi
- Eğe
- Makas
- Kesme, bükme, kıvırma ve parlatma makineleri
- Matkap
- Çekiç
- Tokmak
- Örs
- Mengene
- Demir testeresi
- Çeşitli ölçü aletleri
- Zımpara taşı tezgâhı
- Çapak alma taşı
- İş eldiveni, gözlük ve maske gibi alet ve malzemeler
- Bilgisayarlı ya da çeşitli metal işleme tezgâhları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kaynak Teknisyeni / Metal İşleri Teknisyeni olmak isteyenlerin:
- Göz ve elini eşgüdüm halinde kullanabilen,
- Mekanik konulara ilgili ve yetenekli,
- Dikkatli ve tedbirli,
- Alet ve makinelerle uğraşmaktan hoşlanan
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Kaynak Teknisyenleri fabrika ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamları gürültülü ve kokulu olabilir; zaman zaman metal kesiminde ve birleştirilmesinde kullanılan makine ve malzemelerin çıkardığı dumanla kaplıdır.
Metal İşleri Teknisyeni daha çok kaynak makineleri ve ekipmanlarıyla çalışır. Çalışırken meslektaşlarıyla, işveren, usta, formen ve mühendislerle, müşterilerle ve gerektiğinde malzeme satıcılarıyla iletişimde bulunur.
Çalışma sırasında iş güvenliğinin gerektirdiği önlemler alınmadığı takdirde yaralanmalar olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Metal Teknolojisi alanı “Kaynakçılık” dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Metal Teknolojisi alanı “Kaynakçılık” dalında eğitim verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak,
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri de dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Meslek Lisesi” diploması verilmektedir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kaynakçı olarak iş bulma olanağı oldukça fazladır. Kamu ve özel sektörde metal işleriyle ilgili aşağıdaki alanların bulunduğu iş piyasasının çeşitli dallarında çalışabilirler:
- Çelik konstrüksiyon
- Çelik eşya üretimi
- Makine üretimi
- Montaj ve bakım
- Oto yan sanayi
- Otomobil tamir ve bakım işleri
Ayrıca kendi işyerlerini açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde ise çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Metal Teknolojisi alanı Kaynakçılık dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih etmeleri halinde öncelikli olarak yerleştirilmektedirler.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurslar, seminerler ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Mezun olanlar alanlarında ustalık sınavına girerek başarılı olduktan sonra ustalık belgesi almaya ve kendi işyerlerini açmaya hak kazanırlar.
Ayrıca usta, ustabaşı, formen ve şef gibi pozisyonlara yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Kaportacı
- Sıhhi Tesisatçı
- PVC Doğramacı
- Tesviyeci
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türkiye İş Kurumu “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara-1983
- MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı “İlköğretim Sonrası Eğitim Seçenekleri”, Ankara-1998, Ahmet SÖNMEZ
- 2004-2005 Öğretim Yılında Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumları, Ankara 2004
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
