Tanım
Kasiyer; ticari kuruluşlarda mal ve hizmetlerin satışı karşılığında nakit parayı bir defada veya taksitler halinde alan kişidir. Kredi kartıyla yapılan ödemelerde gerekli işlemleri gerçekleştirir ve karşılığında fatura veya fiş verir.
Görevler
Kasiyer, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Müşterinin almış olduğu alışveriş fişini müşteriden alır ve fişte yazılı bilgileri kontrol eder.
- Yazar kasaya fişteki bilgileri girerek mal bedelini kaydeder.
- Fiş bedeli parayı müşteriden sayarak teslim alır ve gerekirse para üstünü müşteriye verir.
- Yazar kasadan çıkan fişi paket fişi ile iğneleyerek ya da zımbalayarak müşteriye verir ve paket servisine yöneltir.
- Çalışma saati bitiminde alınan paraları sayar ve yetkililere teslim eder.
- Kasa noksanlıkları veya fazlalıkları varsa tespit eder ve yetkili amire bilgi verir.
- Yetkili kişilere verilen paraları günlük defterlere kaydeder.
- Gün sonu raporu hazırlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Kasiyerlik mesleğinde kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Yazar kasa
- Hesap makinesi
- Fiş kâğıt rulosu
- Günlük kâğıt rulosu
- Kasa anahtarı
- Istampa, mürekkep ve kaşe
- Kasa defteri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Kasiyer olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Sayılarla dört işlemi çabuk ve doğru yapabilmek
- Çok dikkatli ve özenli olmak
- Güvenilir, sorumluluk sahibi ve sabırlı olmak
- Elini ve parmaklarını çabuk kullanabilmek
- Sürekli belli bir yerde oturmaktan ve devamlı aynı işleri yapmaktan sıkılmamak
Çalışma ortamı ve koşulları
Kasiyer genellikle kapalı ortamlarda ve oturarak görev yapar. İşlerini yaparken insanlarla etkileşim halinde olsa da bu ilişki yüzeyseldir.
Kasiyer çalışma sırasında çok dikkatli olmak zorundadır. Kasadaki paranın eksik çıkması durumunda mali zarara yol açabilir.
Meslek eğitimi
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde Pazarlama ve Perakende alanındaki Kasiyer kursunda verilmektedir.
Kasiyerlik genellikle işletmelerde işbaşında da öğrenilir. Meslek eğitimi işe girme ile başladığından, işyerinin özelliğine göre görüşme usulüyle veya aynı işyerinde başka bir görevdeyken yeterli performans gösterilerek kasiyerlik görevinde yetiştirilme söz konusu olabilir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler kursa katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle katılabilir.
İlköğretim çağındakiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası ya da Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
Uygulanacak programın özelliğine göre belirli yaş ve eğitim seviyesi aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezleri tarafından duyurulur.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi Halk eğitim merkezlerinde 341 foet kodu / 480 saattir.
Eğitim süresince şu konularda bilgiler verilmektedir:
- Kullanılacak malzeme ve aletlerin işlevleri
- Paket fişi ve işlevleri
- Alınan paranın kasaya işleme sırası
- Fiş kâğıt rulosunun değiştirilmesi
- Günlük kâğıt rulosunun değiştirilmesi
- Kartuş şeridinin değiştirilmesi
- Yazar kasanın bakımı
- Müşteri ilişkileri
- İş başında sorumluluk ve yükümlülükler
Şirketlerin yapısına göre değişiklik göstermekle birlikte 15 gün hizmet içi eğitim verilebilir. Bu meslek genellikle işyerinde bir kişinin gözetiminde öğrenilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kasiyerler genel olarak mal ve hizmet satan ticari işletmelerde çalışabilir. Başlıca çalışma yerleri şunlardır:
- Mağazalar
- Marketler
- Lokantalar
- Oteller
- Eğlence yerleri
Kasiyerler çoğunlukla özel sektöre ait işletmelerde görev yapar. Mal ve hizmet satışına bağlı olarak para tahsilatı gerektiğinden, işyerlerinde kasiyar olarak çalışan insanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Bilgisayara geçilmesi ve elektronik yazar kasa kullanımının yaygınlaşması, bu konudaki istihdamı genelde belirli bir düzeyde tutacaktır. Hizmet sektörünün gelişmesine paralel olarak kasiyerlik mesleğinin çalışma alanı da gelişmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Bazı işyerlerinde “Kasa Tazminatı” adı altında ek ödeme yapılabilmektedir. Ayrıca işyerlerinin durumuna göre kazanç sayılabilecek yemek, servis ya da başka olanaklardan yararlanabilirler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Kasiyerlik mesleğinde doğrudan ilerleme ve yükselme söz konusu değildir. Ancak yüksek performans gösterilmesine veya yetkililerce başka işlere uygun görülmesine bağlı olarak işyerinde başka bir üst göreve getirilebilir.
Meslekte ilerleme; ücrette artış ve daha büyük işyerinde çalışma şeklinde olabilir.
Benzer meslekler
Kasiyerlik mesleğine benzer olarak belirtilen meslekler şunlardır:
- Veznedar
- Gişe memuru
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara, 1983, Yayın No: 173
- Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü, “Yönetici ve Büro Personeli İş Değerlendirme Kitabı”, İstanbul, 1988
- www.meb.gov.tr
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Kasiyerlik mesleği hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
