Tanım
İş Eğitimi (İş ve Teknik Eğitim) Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurum veya kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere iş ve teknik eğitim konularıyla ilgili eğitim veren kişidir.
Görevler
İş ve teknik eğitimle ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki öğrenci gruplarına kazandırılacağı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
İş Eğitimi (İş ve Teknik Eğitim) Öğretmeni, bu program çerçevesinde:
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı yapar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar, işlik ve benzeri yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur.
- Gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakımlarını ve basit onarımlarını yapar.
- Kendisine ayrılan ders saatlerinde planını uygulayarak öğrencilere alanıyla ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Öğrencilerin gelişimlerini izler ve sorunlarının çözümüne yardımcı olur.
- Çevresinde alanıyla ilgili gelişmeleri izler.
- Alanındaki gelişmelerin öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar.
- Sınıf öğretmeni olarak öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olur.
- Öğrencilerin yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
İş Eğitimi (İş ve Teknik Eğitim) Öğretmeni tarafından kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanıyla ilgili meslek dersleri müfredat programı.
- Yıllık ve günlük çalışma planları.
- Not defteri, ders ve yoklama defterleri.
- Öğrenci iş takip formu.
- Ders kitapları ve yardımcı kitaplar.
- İş ve işlem yaprakları ile bilgi yaprakları.
- Meslek alanıyla ilgili çeşitli teknik yayınlar.
- Projeksiyon, tepegöz, video, televizyon, video bantları, slayt, transparan, bilgisayar, bilgisayar yazılımları ve CD gibi eğitim araçları.
- Yapılacak çalışmaya göre çeşitli alet ve malzemeler.
Çalışmanın niteliğine göre kullanılan malzemelere örnek olarak şunlar verilebilir:
- Ağaç işlerinde kontrplak, tutkal ve vernik.
- Metal işlerinde tel, teneke parçaları ve el aletleri.
- Cilt ve grafik işlerinde cilt bezi, karton ve renkli kâğıtlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İş Eğitimi (İş ve Teknik Eğitim) Öğretmeninin hem alanıyla hem de öğretmenlik mesleğiyle ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Bu mesleği yapmak isteyenlerin:
- Şekiller arasındaki ilişkileri görebilen,
- Elini ve gözünü eşgüdüm hâlinde kullanabilen,
- El becerisi olan,
- Ayrıntıları algılayabilen,
- Makine ve aletlerle çalışmaktan hoşlanan,
- Düşüncelerini başkalarına açık biçimde aktarabilen,
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen,
- Dikkatli ve işine özen gösteren,
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilen,
- Hoşgörülü ve sabırlı,
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen,
- Kendini geliştirmeye istekli,
- Girişimci ve yaratıcı
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
İş Eğitimi (İş ve Teknik Eğitim) Öğretmeni sınıfta, atölyede ve işletmelerde görev yapar. Görevini genellikle ayakta yürütür. Çalışma ortamı gürültülü ve tozludur.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi Endüstriyel Teknoloji Öğretmenliği bölümünde verilmekteyken bu bölümlere artık öğrenci alınmadığı belirtilmektedir. Bu nedenle meslek eğitimiyle ilgili bilgilerin, bölümde eğitimin verildiği zamandaki araştırmaları kapsadığı ifade edilmektedir.
Mesleğin eğitimi üniversitelerin Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi bünyesindeki Endüstriyel Teknoloji Öğretmenliği bölümünde verilmiştir.
Ayrıca daha önceki yıllarda Resim-İş Öğretmenliği İş Eğitimi Ana Sanat Dalı ile İş ve Teknik Eğitim Öğretmenliği programını bitirenler de İş Eğitimi (İş ve Teknik Eğitim) Öğretmeni olarak atanabilirler.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak
gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim sırasında meslekte ihtiyaç duyulan alet ve malzemenin nerede ve nasıl kullanılacağı öğrenilir. Mesleğin eğitiminde şu konular hakkında detaylı bilgiler verilmektedir:
- Ağaç işleri ve metal işleri,
- Elektrik işleri,
- Cilt ve grafik işleri,
- Teknik resim,
- Güç kaynakları,
- Genel endüstri ve yapı işleri,
- Su tesisatçılığı.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini tamamlayanlara Endüstriyel Teknoloji Öğretmenliği lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İş Eğitimi (İş ve Teknik Eğitim) Öğretmenleri, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okullarda Teknoloji ve Tasarım alanında görev alırlar.
Endüstriyel Teknoloji Eğitimi bölümünden mezun olan öğrencilerin özel sektörde de iş bulma imkânına sahip oldukları belirtilmektedir. Meslek elemanları kendi adlarına da iş kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi sırasında Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenci kredisinden yararlanmak mümkündür.
Ayrıca kurumun yurt hizmetlerinden de yararlanılabilir. Bunların dışında öğrenciler, çeşitli kurum ve kuruluşlarca sağlanan burslardan da yararlanabilirler.
Eğitim sonrası
Yeni göreve başlayan öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre 8. derecenin 1. kademesinden aylıkla Millî Eğitim Bakanlığına bağlı lise ve dengi okullarda çalışırlar. Kaynak dosyada asgari ücretin 2 katı civarında ücret aldıkları belirtilmektedir.
Bu ücret kıdeme ve yıllık belirlenen katsayı artışlarına göre belli aralıklarla değişmektedir. Ayrıca ek ders ücretleri de bulunmaktadır.
Her yıl tüm öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra alanlarında yüksek lisans ve doktora eğitimi alarak akademik kariyer yapabilirler. Yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doçent ve profesör gibi unvanlarla öğretim üyesi olarak görev yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda bu meslekte çalışanlar, istekli ve uygun görülmeleri ve Bakanlıkça atamalarının yapılması durumunda okul müdürlüğüne kadar yükselebilirler.
Özel sektörde çalışanlar atölye şefliği ve işletme müdürlüğü görevlerine kadar ilerleyebilirler.
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilirler.
Ayrıca yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Benzer meslekler
- Metal işleri öğretmeni,
- Elektrik işleri öğretmeni,
- Yapı işleri öğretmeni,
- Tesisat teknolojisi öğretmeni.
Ek bilgiler
İş Eğitimi (İş ve Teknik Eğitim) Öğretmeninin ek görevleri arasında şunlar yer alır:
- İş organizasyonu yapmak,
- Çevre koruma önlemleri almak,
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak,
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak,
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000.
- Çeşitli üniversitelerin katalogları.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.