Tanım
İplik Üretim Teknolojisi Teknisyeni/İplik Teknisyeni; tekstil liflerinden istenilen özellikte iplik elde etmek için gerekli tüm aşamaları hesaplayarak planlayan, makinelerin temizlik, bakım ve ayarlarını düzenleyerek üretim yapan, ham madde, yarı mamul ve iplikleri test eden kişidir.
Görevler
İplik Üretim Teknolojisi Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- Ekip halinde çalışmalarda işi organize ederek ekibin verimli çalışmasını sağlar.
- Üretilecek ipliğin özelliklerine göre hesaplama ve planlamaları yapar.
- Makine ve cihazların temizlik, bakım ve ayarlarını yapar.
- Tekstil liflerinin (pamuk, yün, suni sentetik vb.) kalitesini kontrol eder.
- Tekstil liflerinin açılıp karıştırılmasını ve temizlenmesini sağlar.
- Elyafın taranıp band ve fitil formuna getirilmesini sağlar.
- Fitillerden iplik yapıp bobinlenmesini sağlar.
- İpliklerin katlanıp bükülmesini sağlar.
- Elde edilen ipliğin kalitesini kontrol eder.
- Gerekli kayıtları tutar ve raporları hazırlar.
- Gerekli durumlarda çalıştığı ekibin eğitimini sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tekstil lifleri (pamuk, yün, suni sentetik vb.)
- Laboratuvar alet, edevat ve cihazları
- Harman hallaç dairesi makineleri
- Tarak ve hazırlık dairesi makineleri
- İplik dairesi makineleri
- Makinelerin yedek parça ve aksesuarları (dişli, kayış, kova, fitil kalemi vb.)
- Bakım, tamir ve ayarlar için gerekli alet, edevat ve malzemeler (anahtar, tornavida, üstüpü, yağ vb.)
Mesleğin gerektirdiği özellikler
İplik Üretim Teknolojisi Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Matematik ve fen bilimlerine ilgili olmak
- El becerisine sahip olmak
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Aynı anda birçok şeye dikkat edebilmek
- Ekip içinde çalışabilmek
- Düzenli, sabırlı ve titiz olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
İplik Üretim Teknolojisi Teknisyeni genellikle işletme ve laboratuvar ortamında çalışır. Çalışırken diğer meslektaşlarıyla ve iş sahipleriyle etkileşim halindedir. İş genellikle ayakta yürütülür.
Çalışma ortamı tozlu, gürültülü ve nemli olabilir. Ortam, yapılan işe göre sıcak veya soğuk olabilir. Toz, lif uçuntularından kaynaklanır.
Makinelerde dönen kısımlar olması nedeniyle iş güvenliği kurallarına büyük dikkat gösterilir ve özel güvenlik önlemleri alınır.
Meslek çalışanları daha çok malzeme ve makinelerle ilgilenir. Bununla birlikte görev sırasında tekstil teknikeri, mühendis ve diğer işçilerle iletişim halindedirler.
Çalışma saatleri düzenlidir. Ancak vardiyalı çalışma söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının “Tekstil Teknolojisi” alanı “İplik Üretim Teknolojisi” dalında verilmektedir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de “Tekstil Teknolojisi” alanı “İplik Üretim Teknolojisi” dalında eğitim verilmektedir.
Ayrıca üniversitelerin veya özel kuruluşların açtığı kurslarda bu mesleğin eğitimi verilebilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Milli Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılır. Bu seçimde bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyleri iyi derece olanlar, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak verilir. İşletme ve atölye ortamlarında ise eğitim uygulamalı şekilde yürütülür.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere “Meslek Lisesi” diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İplik Üretim Teknolojisi Teknisyenleri, tekstil sanayisine bağlı iplik fabrikalarında teknik eleman olarak çalışırlar. Tekstil işletmelerinin fiziksel ve kimyasal muayene laboratuvarlarında da görev yapabilirler. Ayrıca kendi işyerlerini açabilirler.
Bu meslekte iş bulma olanakları aşağıdaki illerde fazladır:
- Adana
- Bursa
- Denizli
- Gaziantep
- Kayseri
- Kahramanmaraş
- Uşak
- İzmir
Özel sektörde, her meslekte olduğu gibi nitelikli meslek elemanlarına ihtiyaç duyulmaktadır.
İplikçiler, insanların temel ihtiyaçlarından olan giyinme ihtiyacını karşılamak amacıyla iplik üretirler. İplik üretimi, tekstil üretim sektörünün temel mesleklerindendir. Bu nedenle mesleğin gelecekte de varlığını sürdürmesi beklenmektedir.
Bu meslekte iş bulamayan kişiler dokuma, trikotaj ve kalite kontrol işlerinde çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Bu ücret, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Tekstil Teknolojisi alanı “İplik Üretim Teknolojisi” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar; Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlarını tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
İplik Üretim Teknolojisi Teknisyenleri iş hayatında şu görevlere ilerleyebilirler:
- Usta
- Ustabaşı
- Bölüm şefi
- Müdür yardımcısı
Benzer meslekler
- Tekstil Laborantı / Tekstil Kalite Kontrol Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Meslek lisesi öğretmenleri
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- MEGEP Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü, Eylül/2007
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.