Tanım
Hızarcı, ağaç gövdelerini veya tomrukları istenilen ölçülerde kadron, kalas ya da tahta halinde kesen veya küçük odun parçaları halinde biçen bir makineyi ayarlayıp çalıştıran kişidir.
Görevler
- Kesilecek ağaç gövdelerinin veya tomrukların ölçülerine ve cinsine göre tezgâhın çalışma ayarlarını yapar.
- Şalteri açmak suretiyle hızar makinesini çalıştırır.
- Biçilecek ağaç gövdesini veya tomruğu yardımcı işçilerle birlikte kaldırır ve testereye doğru sürer.
- Kesim işlemine nezaret eder.
- Kesim süresince hızar şeridindeki ısınmayı önlemek için sıvı yağ, yani mazot, sürer.
- Kesilen parçaları tezgâhtan alır.
- İş bitiminde tezgâh üzerindeki talaşları temizler.
- Tezgâhın bakımını yapar.
- Körelen testereleri biler.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Hızar tezgâhı makinesi
- Çeşitli şerit testereler
- Şerit kaynak makinesi
- Şerit bileme makinesi
- Sıvı ve katı madeni yağlar
- Takım dolabı
- Kereste ve tomruk
- Çizecek
- Kerpeten
- Çekiç
- Tornavida
- Çeşitli gönyeler
- Keser
- Fırça
- Kalem
- Ağaç metre
- Eğe
- İskarpela
- Tokmak
- Nişangeç
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Hızarcı olmak isteyenlerin:
- Göz, el ve ayaklarını eşgüdümlü olarak kullanabilmesi
- Dikkatli ve düzenli olması
gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Hızarcılar kereste ve odun depolarında, hızar ve marangoz atölyelerinde çalışırlar. Çalışma ortamı çok tozlu ve gürültülüdür. Hızarcı çalışmalarında makinelerden yararlanır ve iş genellikle ayakta yürütülür.
İş sırasında dikkatsizlik sonucu elin kesilmesi, göze talaş kaçması ve tomruk altında ezilme gibi tehlikeler söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilmekteyken yeni uygulamaya göre bu ad altında eğitim verilmemektedir.
Aşağıdaki eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak gerekir. Bu kişiler, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilmektedir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilmektedir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşmaktadır. Meslek derslerinde şu konular işlenmektedir:
- Kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tanıtılması
- Makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tekniğe uygun kullanılması
- Araç ve gereçlerin temizlik ve bakımlarının yapılması
- Norm yazı yazma
- Serbest elle ve takım kullanarak meslekle ilgili çizimlerin yapılması
- Tamamlanmış plan ve projelerin okunması
- İşletme bilgisi
- İş güvenliği
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Hızarcılar genellikle şu yerlerde çalışırlar:
- Kereste satılan yerler
- Odun ambarları
- Marangoz atölyeleri
- Hızar fabrikaları
Hızarcılık; doğramacılık, mobilyacılık ve inşaat sektöründeki marangozluk meslekleriyle iç içe bir durum arz etmektedir. Bu mesleklerin gelişmesi hızarcılara olan ihtiyacı artıracaktır. Özellikle inşaat sektörünün gelişmesi bu yönde olumlu bir katkı sağlamaktadır.
Bununla birlikte hızarcılık mesleği, doğramacılık mesleğinin bir bölümü hâline dönüşme eğilimi içerisindedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleki eğitimini tamamlayıp usta unvanı ile çalışan meslek elemanları, asgari ücretin 2-3 katı ücret alabilmektedirler. Alınan ücrette bölgelere, mesleki deneyime, başarıya ve birikime paralel olarak değişiklikler olabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Hızarcılar bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- İnşaat marangozu
- İnşaat doğramacısı
- Bıçkıcı
- Ağaç işleyen tezgâh operatörü
Ek bilgiler
İş güvenliği ve işçi sağlığı
- İş sırasında el kesilmesi olabilir.
- Dikkat edilmezse göze talaş kaçabilir ve ağır tomrukların kaldırılması sırasında kazalar meydana gelebilir.
- Elektrik çarpması tehlikesi vardır.
- İş elbisesi, önlük ve eldiven giyilmelidir.
Sorumluluk
Hızarcılar:
- Müşterilerin isteklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirmekten
- Çalışılan yerin düzenli ve temiz tutulmasından
- Tezgâhı çalışır hâlde bulundurmaktan
- İş güvenliği ve işçi sağlığı konularına uymaktan
- Birlikte çalıştığı yardımcılarıyla iş birliği içerisinde çalışmaktan ve yardımcılarının eğitimlerini vermekten
sorumludurlar.
Görev
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Mesleki Eğitim Merkezi öğretmenleri
- Çıraklık Eğitim Programı (Doğramacılık)
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, 2005-2006 Eğitim Öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulanacak yeterliğe dayalı modüler öğretim programı
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Milli Eğitim Bakanlığı web sayfası: www.meb.gov.tr
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
