Tanım
Hidrolik-Pnömatik Teknisyeni; endüstriyel üretimin gerçekleştirildiği işyerlerinde veya ihtiyaç duyulan diğer alanlarda kullanılan otomasyon sistemleri, iş makineleri, takım tezgâhları, robot sistemleri ve preslerin hidrolik-pnömatik devrelerini oluşturan kişidir. Devre elemanlarının montajını, tamirini ve bakımını yapar.
Görevler
Hidrolik-Pnömatik Teknisyeni, otomasyon sistemlerinin, takım tezgâhlarının ve preslerin hidrolik-pnömatik devre elemanlarını ve sembollerini temel prensiplere göre kullanarak şu görevleri yerine getirir:
- Basit hidrolik-pnömatik devre ve elektropnömatik-elektrohidrolik devre tasarımları çizer.
- Kullanılacak devre elemanlarını belirler.
- Projesi verilen bir hidrolik-pnömatik sistemin montajını yapar.
- Hidrolik-pnömatik devre elemanlarının veya sistemin tamir ve bakımını yapar.
- Sistemdeki bozuklukları belirler ve giderir.
- Programlanabilir lojik kontrol sistemleri kurar.
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Hidrolik-pnömatik devre elemanları
- Dijital elektronik ve temel elektronik deney setleri
- Bilgisayar ve donanımı
- PLC programlama cihazı
- Kumpas ve mikrometre gibi ölçü aletleri
- Viskozimetre
- Elektriksel ölçü ve kontrol aletleri, avometre
- Basınç, debi ve sıcaklık ölçü ve test cihazları
- Çeşitli endüstriyel yağlar ve sıvılar
- Tamir ve bakım için gerekli el aletleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Hidrolik-Pnömatik Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle mekaniğe ilgi duymak
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılama yeteneğine sahip olmak
- Dikkatli ve titiz olmak
- Ayrıntılara özen göstermek
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Tertipli, düzenli ve sabırlı olmak
- Yeniliğe açık ve araştırıcı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Hidrolik-Pnömatik Teknisyenlerinin çalışma ortamı genellikle kapalıdır. Bununla birlikte zaman zaman açık alanlarda ve tamir-bakım ünitelerinde çalışabilirler. Tamir-bakım üniteleri yağlı ve kirli olabilir.
Teknisyenler birinci derecede makine ve araç-gereçlerle ilgilenir. Görevler genellikle ayakta, eğilerek ve çömelerek yerine getirilir.
Çalışma sırasında mühendisler, teknikerler, operatörler, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişim halinde olurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önceki yıllarda meslek liselerinin Hidrolik-Pnömatik bölümünde verilmiştir. Yeni uygulamaya göre bu isimde alan ve dal bulunmamaktadır.
Kaynak dosyada yer alan eğitim bilgileri, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için belirtilen koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim sürecinin temel özellikleri şöyledir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Hidrolik-Pnömatik Teknisyenleri şu alanlarda iş bulabilir:
- Otomasyon sistemlerinin kullanıldığı endüstriyel üretim yapan işletmeler
- İş makinelerinin imalat, tamir, bakım ve montaj atölyeleri
- Preslerin imalat, tamir, bakım ve montaj atölyeleri
- Endüstriyel işletmelere yedek parça temin eden firmalar
- Proje ve danışmanlık hizmeti veren mühendislik büroları
Mühendislik bürolarında çizim ve programlama işlerinde çalışabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde bu ücret, asgari ücretin net tutarının yüzde 30’undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise yüzde 15’inden aşağı olamaz.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kazanç, çalışılan sektör ve işletmeye göre değişmektedir. Kamu sektöründe ücret; derece, kıdem ve “teknik hizmetler” sınıfındaki tazminatlara göre belirlenir.
Özel sektörde ilk işe girişte kazanç asgari ücret düzeyinde olabilir. Daha sonraki dönemlerde kazanç, başarı durumuna göre artabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Hidrolik-Pnömatik bölümünden mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans veya lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzlarında belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Özel işyerlerinde çalışanlar, tecrübe ve deneyimlerine göre kalite kontrol şefi, atölye şefi veya bölüm şefi gibi görevlerde çalışabilirler. Ayrıca kendi adlarına işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Endüstriyel Otomasyon Teknisyeni
- Elektrik-Elektronik Teknisyeni
- Otomatik Kumanda Teknisyeni
Ek bilgiler
Sıvıların, yani yağların, basınç altında sıkılaştırılması sonucu oluşan enerjiden faydalanılarak kuvvet veya hareket itilmesi prensibine “hidrolik” denir. Aynı işlemin basınçlı hava ile yapılmasına ise “pnömatik” adı verilir.
Meslekte ayrıca şu görevler yerine getirilir:
- İş organizasyonu yapmak
- Çevre koruma önlemleri almak
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kaynakça
- Meslek elemanları
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
