Tanım
Hemşire; bireyleri hastalıklardan korunma yolları konusunda bilgilendiren, beden veya ruh sağlığının bozulması halinde hekim tarafından verilen tedaviyi uygulayan, hasta bakımını planlayan, uygulayan, denetleyen ve izleyen kişidir.
Görevler
Hemşire, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Her ortamda bireyin, ailenin ve toplumun hemşirelik girişimleriyle karşılanabilecek sağlıkla ilgili ihtiyaçlarını belirler.
- Hemşirelik tanılama süreci kapsamında belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda hemşirelik bakımını kanıta dayalı olarak planlar, uygular, değerlendirir ve denetler.
- Verilen hemşirelik bakımının kalitesini ve sonuçlarını değerlendirir.
- Hizmet sunumunda değerlendirme sonuçlarından yararlanarak gerekli iyileştirmeleri yapar ve sonuçları ilgili birime iletir.
- Tıbbi tanı ve tedavi planının uygulanmasında, acil durumlar dışında hekim tarafından yazılı olarak verilen tedavileri uygular.
- Hastada beklenmeyen veya ani gelişen durumlar ile acil uygulanması gereken tanı ve tedavi planlarında müdavi hekimin şifahi tıbbi istemini kabul eder.
- Tedavi uygulamaları sırasında hasta ve çalışan güvenliği açısından gerekli tedbirleri alır.
- Hastaya gerektiğinde uygulanmak üzere hekim tarafından reçete edilen tıbbi talepleri, bilimsel esaslara göre belirlenen sağlık bakım, tanı ve tedavi protokolleri doğrultusunda yerine getirir.
- Tıbbi tanı ve tedavi işlemlerinin hizmetten faydalanana zarar vereceğini öngördüğü durumlarda müdavi hekimle durumu görüşür.
- Hekim işlemin uygulanmasında ısrar ederse durumu kayıt altına alır ve hekimin yazılı talebi üzerine söz konusu işlemi uygular.
- Tıbbi tanı ve tedavi girişimlerinin hasta üzerindeki etkilerini izler.
- İstenmeyen durumlar oluştuğunda gerekli kayıtları tutarak hekime bildirir ve gerekli önlemleri alır.
- Görevi teslim alacak hemşire gelmeden ve gerekli bilgiyi hasta başında sözlü ve yazılı olarak teslim etmeden kurumdan ayrılamaz.
- Doğal afet ve toplu kazalar gibi olağanüstü durumlarda hemşireye olan ihtiyaç ortadan kalkmadan kurumdan ayrılamaz.
- Hemşirelikle ilgili eğitim, danışmanlık ve araştırma faaliyetlerini yürütür.
- Mesleğiyle ilgili bilimsel etkinliklere katılır.
- Toplumun, öğrenci hemşirelerin, sağlık çalışanlarının ve adaylarının eğitimine destek verir ve katkıda bulunur.
- Sağlık hizmetlerinin verildiği tüm alanlarda etkin şekilde görev alır.
- Oluşturulan sağlık politikalarının yürütülmesinde, mevzuat çerçevesinde karar mekanizmalarına katılır.
- Hizmet sunumunda hizmetten faydalananların bireysel farklılıklarını kabul eder.
- İnsan onurunu, mahremiyetini ve kültürel değerlerini azami ölçüde gözetir.
- Tüm uygulamalarını kayıt altına alır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Hemşirelik mesleğinde kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tansiyon aleti
- Isı aleti (derece)
- EKG aleti (kalp grafiği)
- Monitör
- Oksijen tüpü ve çadırı
- Enjektör
- İlaçlar
- Solüsyon ve tüp
- Sonda
- Pansuman alet, gereç ve malzemeleri
- Aspiratör
- Ameliyatta gerekli diğer malzemeler
- Beden bakımında kullanılan küvet, havlu ve benzeri malzemeler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Hemşire olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Biyolojiye ilgi duymak ve bu alanda başarılı olmak
- İnsanlara yardım etmekten hoşlanmak
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Çabuk ve doğru karar verebilmek
- Tedbirli ve tertipli olmak
- Şefkatli ve empatik olmak
- Soğukkanlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Hemşireler resmi veya özel hastanelerde, dispanserlerde ve sağlık ocaklarında görev alabilirler. Çalışma ortamı genellikle temiz ve kapalıdır.
Hemşireler görevleri sırasında hastalarla, hasta yakınlarıyla, doktorlarla ve diğer sağlık personeliyle iletişim halindedir. Görev yaptıkları sağlık kuruluşunda belirlenen takvime göre nöbete kalmak veya vardiyalı çalışmak durumunda olabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Hemşirelik eğitimi üniversitelere bağlı Hemşirelik Yüksekokulları ile Sağlık Yüksekokullarının Hemşirelik programlarında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Hemşirelik eğitimine giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS (Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı'nda başarılı oldukları takdirde Hemşirelik veya Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Hemşirelik mesleğinin eğitim süresi 4 yıldır. Hemşirelik eğitiminde dersler teorik ve klinik eğitimi kapsar.
Eğitim süresince şu konularda bilgi ve uygulama kazanılır:
- Hemşirelik mesleğinin tarihçesi
- İnsan yapısı ve fonksiyonları
- Mikrop ve parazitler
- Sterilizasyon ve dezenfeksiyon önlemlerinin uygulanması
- Bağışıklık
- İlaçlar
- İlaçların etki ve yan etkileri
- İlaçların korunması ve uygulanması
- Mesleği uygularken insan davranışlarının sebepleri
- İnsan davranışlarının hasta bakımındaki yeri
- İnsan ilişkileri
- Bulaşıcı hastalıklar
- Bulaşıcı hastalıkların bulaşma ve yayılma yolları
- Bulaşıcı hastalıklara karşı alınacak tedbirler
- Sağlık hizmetlerinde eğitim
- Eğitim programlarının hazırlanması
- Uygun eğitim araçlarının seçimi
- İlkyardım
- Temel hasta bakımı ilke ve yöntemleri
- Temel hasta bakımı uygulamaları
- Dahiliye hastalarının bakım ilkeleri
- Cerrahi müdahale gerektiren hastaların bakımı
- Çocuk hastalıklarının bakım ilkeleri ve uygulaması
- Doğum ve aile planlaması
- Akıl sağlığı ve hastalıkları
- Hastaların özelliklerine göre gerekli bakım
- Sağlık hizmetleriyle ilgili istatistiki bilgi toplama ve değerlendirme yöntemleri ve uygulamaları
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimlerini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Hemşireler şu kurum ve kuruluşlarda görev yapabilirler:
- Üniversite bünyesinde bulunan hastaneler
- Devlet hastaneleri
- Sağlık Bakanlığına bağlı kurum ve kuruluşlar
- Milli Eğitim Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşları
- Pansiyonlu okullar
- Aile sağlığı merkezleri
- Özel sağlık kurumları
- Çeşitli kurumlar bünyesinde bulunan sağlık birimleri
- Kreşler
Kaynak dosyada, meslekte işsiz kalma durumunun hemen hemen yok denecek kadar az olduğu ve hemşirelerin sağlık alanında en çok ihtiyaç duyulan meslek elemanları arasında yer aldığı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Hemşireler kamu sektöründe çalışmaları halinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde 8. derecenin 1. kademesinden ücret alırlar. Ücretler kıdeme ve belirlenen katsayı artışlarına paralel olarak artar.
Özel hastane, poliklinik ve benzeri yerlerde çalışanların ücretleri ise piyasa koşullarına göre; hizmet süreleri, mesleki deneyimleri ve bilgilerine bağlı olarak zaman içinde değişik oranlarda belirlenmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Hemşirelik mezunları yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Eğitimlerini başarıyla tamamlayarak göreve başlayan hemşireler zaman içinde sorumlu hemşire, başhemşire ve uzman hemşire olabilirler.
Başhemşire olabilmek için hemşirelikte en az lisans eğitimine sahip olmak gerekir. Ancak kurum veya kuruluşta hemşirelikte lisans eğitimine sahip hemşire bulunmaması halinde diğer hemşirelerden de görevlendirme yapılabilir.
Lisans mezunu hemşirelerden yurt içinde hemşirelik anabilim dallarında ve bunların altında açılan lisansüstü eğitim programlarından mezun olanlar, ayrıca yurt dışında bu programlardan mezun olup diplomalarının denklikleri onaylanan ve diplomaları Bakanlıkça tescil edilen hemşireler alanlarında uzman hemşire olarak çalışırlar.
Sorumlu hemşire; yatan hasta üniteleri ve klinikleri, yoğun bakım üniteleri, ayaktan tanı ve tedavi birimleri, acil ve evde bakım gibi alanlarda hemşirelik hizmetlerinin yerine getirilmesinde başhemşireye karşı sorumludur.
Sorumlu hemşireler öncelikle ilgili alanda uzman hemşireler arasından, uzman hemşire bulunmaması halinde ise üç yıl deneyimli ve hemşirelikte lisans mezunu hemşireler arasından başhemşire tarafından görevlendirilir. Kurum veya kuruluşta hemşirelikte lisans eğitimine sahip hemşire bulunmaması halinde diğer hemşirelerden de görevlendirme yapılabilir. Sorumlu hemşire görevlendirildiği alanda öncelikle gündüz mesai saatlerinde görev yapar.
Benzer meslekler
- Sağlık Memuru
- Ebe
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Çeşitli üniversitelerin katalogları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000
- Türk Meslekler Sözlüğü İŞKUR Genel Müdürlüğü Yayın No: 190
- 02.02.2008 tarih ve 26775 sayı ile Doktorluk, Hemşirelik, Ebelik, Diş Hekimliği, Veterinerlik, Eczacılık Ve Mimarlık Eğitim Programlarının Asgari Eğitim Koşullarının Belirlenmesi ile Değişiklik Yapılmasına Dair 31.12.2009 tarih ve 2744931 sayılı Yönetmelik
- 08.03.2010 tarih ve 27515 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hemşirelik Yönetmeliği
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
