Tanım
Havacılık yöneticisi; hava ulaştırma araçları ile yolcu ve yük taşımacılığı operasyon ve işlemlerinin planlanması, havaalanları ve terminallerin etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesi ile yolcuların güvenli ve rahat bir biçimde seyahat etmeleri konularında çalışan kişidir.
Görevler
Havacılık yöneticileri; iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır. Havayolu şirketleri, havalimanları veya havacılık alanında faaliyet gösteren işletmelerde görev yaparlar.
Çalışabilecekleri işletmeler arasında yer hizmetleri, terminal işletmeleri, uçak bakım ve onarım kuruluşları, hava taksi işletmeleri ve uçak üreticileri bulunur. Havacılık işletmelerinde günlük operasyonları yürütür veya fonksiyonel departmanları yönetirler.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Finansal kaynak, ekipman, insan gücü ve hava ulaştırma araçlarının en verimli şekilde kullanılması için yönetim ve operasyon planı hazırlamak.
- Filo ve uçuş rotasını belirlemek.
- Uçak, yük ve yolcu hareketlerinin frekans, tarife, bağlantı, filo ve ekip ataması ile organizasyonunu gerçekleştirmek.
- Bilet fiyatlandırması, gelir yönetimi, satış ve dağıtımın planlanmasını yapmak.
- Havalimanlarında emniyetli ve etkili operasyonların gerçekleştirilmesini ve kaynakların en iyi şekilde kullanılmasını sağlamak.
- Havalimanı operasyonlarını koordine etmek.
- Uçuş ve bakım periyotlarını belirlemek.
- Uçak rotasyon ve ekip organizasyonlarını hazırlamak.
- Planlanan operasyonların havacılık kural ve düzenlemelerine uygunluğunu denetlemek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Havacılık yöneticilerinin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar ve yan donanımlar.
- Sektörel yazılımlar.
- Ofis yazılımları.
- Yönetim bilişim sistemleri.
- Kanunlar, tüzükler ve yönetmelikler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Havacılık yöneticisi olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Sosyal bilimlere; işletme, ekonomi, hukuk, insan kaynakları, pazarlama ve bilgisayar enformasyon sistemleri gibi alanlara ve havacılık teknik bilgilerine ilgi duymak.
- Yabancı dil öğrenmeye ilgi göstermek.
- Etkili iletişim becerilerine sahip olmak.
- Doğru ve çabuk karar verebilmek.
- Sabırlı ve sakin olmak.
- İş birliğine açık ve ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Sorumluluk duygusuna sahip olmak.
- Dikkatli ve tedbirli olmak.
- Liderlik ve problem çözme becerilerini geliştirmiş olmak.
- Yaşam boyu öğrenmeye açık olmak ve kendini sürekli yenilemek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Havacılık yöneticileri havalimanlarında ve havayolu işletmelerinde çalışır. İşlerinin özelliklerine göre büro ortamında ve masa başında çalışabilirler. Gerektiğinde denetleme gibi faaliyetler için havalimanlarında açık alanlarda da görev yapabilirler.
Çalışma şekli tam gün veya vardiyalı olabilir. Çalışma ve dinlenme süreleri ilgili mevzuat gereğince düzenlenir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi; üniversitelerin İşletme Fakülteleri, İktisadi İdari ve Sosyal Bilimler Fakülteleri, Havacılık ve Uzay Fakülteleri veya Sivil Havacılık Yüksekokullarının Havacılık Yönetimi bölümünde verilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak ve ÖSYM tarafından açılan DGS’de başarılı olmak.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının ilgili bölümlerinden mezun olanlar, DGS’de başarılı oldukları takdirde Havacılık Yönetimi lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitim süresi ve içeriği
Meslek eğitim süresi 4 yıldır. Yabancı dil hazırlık sınıfı okunması durumunda 5 yıl eğitim görülür.
Havacılık Yönetimi Programı; yönetim ve havacılık konularında sağlam bir temel oluşturarak havaalanı planlaması, tasarımı ve yönetimi, havayolu ve hava taşımacılığı yönetimi konularına odaklanır. Program, mezunlarını havacılık yönetimi kariyerine hazırlamak üzere düzenlenmiş kapsamlı ve yoğun bir ders programına sahiptir.
Eğitim süresince şu yönetim ve havacılık dersleri verilir:
- Havacılık Mevzuatı.
- Havalimanı Elemanları.
- Havalimanı Operasyonları ve Yönetimi.
- Genel Ulaştırma Bilgisi.
- Havacılık Tarihi.
- Havayolu Yönetimi.
- Havayolu Taşımacılığında İşletme Stratejileri.
- Seyrüsefer Sistemleri.
- Havacılık Hukuku.
- Havacılık Pazarlaması ve Hizmet Yönetimi.
- Havacılık İngilizcesi.
- Havacılıkta Emniyet Yönetimi.
- Hava Taşımacılık Düzenlemeleri.
- Temel İşletme Yönetimi.
- Kurumsal Finans.
- İnsan Kaynakları Yönetimi.
- Yönetim Bilişim Sistemleri.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Havacılık Yönetimi bölümünden mezun olan öğrenciler orta düzey yönetici veya ara eleman olarak istihdam edilirler.
Mezunların çalışabileceği kurum ve kuruluşlar şunlardır:
- Başta Türk Hava Yolları olmak üzere diğer özel havayolu işletmeleri.
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı.
- Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı.
- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü.
- Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü.
- Hava Kuvvetleri Komutanlığı.
- Havalimanları.
- Terminal işletmeleri.
- Hava ulaştırma, yolcu ve yer hizmetleri kuruluşları.
- Bakım ve onarım kuruluşları.
- Hava taksi işletmeleri.
- Uçak üreticileri.
- İkram işletmeleri.
- Kargo ve lojistik işletmeleri.
- Diğer havacılık kuruluşları.
Hava taşımacılığı, hızlı büyüyen sektörlerden biridir. Sektörün gelişimine paralel olarak istihdam olanakları da hızlı artmaktadır.
Bölüm mezunları kendi işlerini de kurabilirler. Ancak bunun için yüksek miktarda finansal kaynak gerekmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu kuruluşlarında çalışanlar, çalıştıkları kurumun statüsüne göre ücret alırlar. Kamu için belirlenen zam ve tazminatlardan faydalanırlar.
Özel işyerlerinde çalışanların ücreti; çalışma süresine, işyerinin ücret politikasına ve konuma göre değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
Ayrıca yurt içinde ve yurt dışında çeşitli projelerde ve endüstriyel faaliyetlerde görev alarak farklı pozisyonlarda çalışabilirler.
İş hayatında ilerleme
Yüksek lisans, doktora ve sertifika programları ile meslekte uzmanlaşabilirler. Uzmanlaşmayı sağlayacak eğitim, seminer ve kursların yanı sıra IATA (International Air Transport Association-Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği) ve ACI (Airports Council International-Uluslararası Havalimanları Konseyi) gibi uluslararası sivil havacılık organizasyonlarının sektör için düzenlediği eğitimler de bulunmaktadır.
Benzer meslekler
- Sivil Hava Ulaştırma İşletmecisi.
- İşletme Yöneticisi.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Meslek öğretim elemanları.
- Bölüm eğitimi veren fakültelerin web siteleri.
- SHGM web sitesi: http://web.shgm.gov.tr/tr
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.