Tanım
Hasta Bakıcısı, hasta bireylere hekim ve hemşirelerin önerdiği gerekli bakım uygulamalarını ve hizmetleri veren kişidir.
Görevler
Hasta Bakıcısının başlıca görevleri şunlardır:
- Kullanılacak ilaç ve malzemeleri hastanın kullanımına hazırlar.
- Hekimin önerdiği zaman ve şekilde hastaya ilacını verir.
- Hastanın yatış şeklini ayarlar; giysilerini giymesi ve çıkarmasına yardım eder.
- Hasta bireyin odasının havalandırılmasını ve aydınlatılmasını sağlar.
- Gerekli durumlarda hastaya sürgü ve ördek verir.
- Hastanın genel vücut bakımını yapar.
- Hastaya egzersiz yaptırır.
- Hastaya masaj yapar.
- Hasta bireyin yatağını yapar ve beslenmesini sağlar.
- Gerektiğinde temel ilk yardım yapar.
- Gerektiğinde nöbet tutar.
- Kendi sağlığı ve iş güvenliği için önlemler alır.
- Gerekli dokümanları doldurur ve hazırlar.
- Hasta bireyin ailesine, doktoruna, huzurevi ve bakımevi personeline bilgi verir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Hasta Bakıcısının kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Temizlik araç ve gereçleri
- Sürgü ve ördek
- Eldiven ve koruyucu maske
- Çalışılan ortamın gerektirmesi durumunda üniforma
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Hasta Bakıcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Yardımsever ve sabırlı olmak
- Temiz ve düzenli olmak
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Programlı çalışmayı sevmek
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak
- Hızlı ve doğru karar verebilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Hasta bakıcıları temel sağlık hizmeti veren tıp merkezleri ve polikliniklerde, hastanelerde, fizik tedavi ve rehabilitasyon ünitelerinde, huzurevlerinde, kreşlerde, fabrikalarda, çeşitli kurumların revirlerinde ve engelli bireylerin kendi evlerinde görev yapabilirler.
Çalışma ortamları temiz ve genellikle kapalıdır. Çalışılan kurumun özelliğine göre dönüşümlü olarak gece ve gündüz çalışılabilir. Hasta Bakıcısı yalnızca bakım verdiği kişilerle değil, onların yakınlarıyla da iletişim içindedir.
Hasta Bakıcısı sürekli hareket halinde ve her zaman çok dikkatli olmak zorundadır. Hasta bireylerin dilinden anlamak ve onlara şefkatle, sabırla davranabilmek meslekte başarı için ön koşuldur. Çalışma saatleri düzenlidir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi daha önce mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Hasta ve Yaşlı Hizmetleri alanının Hasta Bakımı dalında verilmiştir. Yeni uygulamaya göre bu isimde bir dal bulunmamaktadır. Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Hasta Bakıcısı mesleğinin eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar belirtilmiştir:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim içeriği ve sınıflara göre dağılımı şöyledir:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Hasta bakıcıları aşağıdaki çalışma alanlarında görev yapabilirler:
- Temel sağlık hizmeti veren tıp merkezleri ve poliklinikler
- Hastaneler
- Fizik tedavi ve rehabilitasyon üniteleri
- Huzurevleri
- Çeşitli kurumların revirleri
- Hasta bireylerin evleri
Alanda iş bulma imkânı oldukça geniştir. Özellikle hasta yakınlarının gece hasta bakımı konusunda çalışabilecek eleman talebi çok fazla olmakta ve bu talep karşılanamamaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Hasta Bakıcıları genellikle asgari ücretle işe başlarlar. Mesleki bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak alınan ücret değişebilir. Ayrıca işyerinin özelliğine ve yapılan anlaşmaya bağlı olarak ücret artışı söz konusu olabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Hasta ve Yaşlı Hizmetleri alanı Hasta Bakımı dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Hasta Bakıcılığına benzer meslekler şunlardır:
- Yaşlı Bakım Elemanı
- Çocuk Bakıcısı
- Engelli Bakıcısı
Ek bilgiler
Hasta Bakıcısının ek görev ve sorumlulukları şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Millî Eğitim Bakanlığı MEGEP projesine ait yayın ve dokümanlar
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara ve kurumlara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
