Tanım
Güneş Enerji Sistemleri Teknisyeni, güneş enerjisinden elektrik üreten büyük ve küçük çaplı santrallerin kurulumunda görev alan kişidir. Sistemlerin işletilmesi, bakımı, onarımı ve arızalarının giderilmesini yapar.
Görevler
Güneş Enerji Sistemleri Teknisyeninin görevleri şunlardır:
- Güneş enerji sistemleri için gerekli teknik çizimleri yapmak.
- Güneş enerji sistemlerini üstleri nezaretinde kurmak.
- Güneş enerji sistemlerinin üstleri nezaretinde işletilmesini sağlamak.
- Güneş enerji sistemlerinin test ve ölçümlerini yapmak.
- Elektrik ve elektronik ile ilgili bağlantıları yapmak.
- Güneş panellerinin bakım ve onarımını yapmak.
- Akülerin bakım ve onarımını yapmak.
- Kullanılan bağlantı kablolarında arıza tespiti yapmak.
- Ev ve iş yerleri için gerekli sistemlerin kurulumunu yapmak.
- Tarla için gerekli elektrik enerjisi sistemlerinin kurulumunu yapmak.
- Aylık ve yıllık periyodik bakımları yapmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Güneş panelleri.
- Akü ve şarj üniteleri.
- Konvertörler ve invertörler.
- Bağlantı kabloları.
- Alüminyum veya demir panel ayakları.
- Sistem kutuları ve anahtar takımları.
- Bağlama elemanları; cıvata, perçin, somun ve benzeri malzemeler.
- Çeşitli ölçme ve kontrol aletleri; avometre, kumpas, şerit metre ve termometre.
- Çeşitli taşıma ve kaldırma ekipmanları; çektirme, el ve taşıma arabaları, manivela, tekerlekli konteyner ve transpalet.
- Temel el aletleri; çekiç, kargaburun, kazma, keser, keski, kürek, maket bıçağı, pense, testere ve tornavida.
- Kişisel koruyucu donanımlar; emniyet kemeri ve kilidi, toz maskesi, baret, iş elbisesi, çelik burunlu ayakkabı, eldiven, gözlük ve kulaklık.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Güneş Enerji Sistemleri Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- Acil ve stresli durumlarda soğukkanlı olmak.
- Yaygın ve yoğun dikkat göstermek.
- Matematiksel kavramlarla düşünebilmek.
- Şekil ve uzay ilişkileri gelişmiş olmak.
- Çizim ve mekanik yeteneğe sahip olmak.
- El becerisine sahip olmak.
- El-göz koordinasyonu kurabilmek.
- Problem çözme ve risk değerlendirme becerisine sahip olmak.
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak.
- Tertipli ve düzenli çalışabilmek.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Elektrik ve elektroniğe ilgi duymak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Güneş Enerji Sistemleri Teknisyenleri daha çok açık alanda çalışırlar. Zaman zaman kapalı alanlarda ve güneşle doğrudan temasın olduğu yerlerde görev yaparlar.
Çalışma ortamlarında gürültü, toz, koku, yüksek derecede güneşe maruz kalma ve çok sayıda elektriksel ve mekanik bileşenin bağlantılarından kaynaklanan koşullar bulunabilir. Kişiler gündüz ve gece olmak üzere vardiya sistemiyle çalışabilirler.
Uzun süre bu işi yapan kişilerde sedef hastalığı, cilt hastalığı ve güneş lekesi gibi hastalıklar oluşabilir. Meslekte elektrik çarpması nedeniyle iş kazası meydana gelebilir. Teknisyenler birbirleriyle ve üstleriyle daima iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Yenilenebilir Enerji Teknolojileri alanının Güneş Enerji Sistemleri dalında verilmekteyken yapılan yeni düzenlemeyle bu dalda eğitim verilmemektedir.
Bu eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak.
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim sürecinin genel özellikleri şunlardır:
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıflarda verilir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Güneş Enerji Sistemleri dalından mezun olduktan sonra şu alanlarda iş imkânları bulunmaktadır:
- Güneş enerji santralleri.
- Küçük güneş türbini kurulumu firmaları.
- Güneş paneli üreten firmalar.
Meslekte yöresel farklılıklar bulunmaktadır. Sistemin maliyeti yüksek olduğu için meslek daha çok kalkınma gücü yüksek şehirlerde tercih edilmektedir. İşsizlik durumunda mezunlar elektrikçi olarak da istihdam edilebilirler.
Eğitim sürecinde ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerindedir. İşyerinin büyüklüğüne ve çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak bu ücret artmakta, asgari ücretin 2 katı kadar veya daha fazlası olabilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Yenilenebilir Enerji alanı Güneş Enerji Sistemleri dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
İş hayatında ilerleme
Güneş Enerji Sistemleri Teknisyenleri, iş hayatında ustabaşı veya sorumlu ekip başı gibi statülere ulaşabilirler.
Benzer meslekler
- Elektrikçi.
- Rüzgar Enerji Sistemleri Teknisyeni.
Ek bilgiler
Meslekte yapılan ek görevler şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Eğitimciler.
- www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası.
- Eğitim kurumları web siteleri.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Mesleki Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- Bünyesinde meslek bilgi merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
