Tanım
Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanı; kadın, erkek ve çocuk iç ve dış giysileri ile aksesuarlarını müşteriye tanıtan ve satışını yapan kişidir.
Görevler
Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanının başlıca görevleri şunlardır:
- Satılacak ürünleri cins, kalite, beden, renk ve fiyatlarına göre sınıflandırır.
- Satışa sunulacak ürünleri teslim alır, mal giriş kayıtlarını tutar, etiketler ve satış yerine göre tasnif eder.
- Vitrin düzenlenmesine yardımcı olur.
- Ürün stoklarını kontrol ederek ihtiyaca göre depodan ürün takviyesi yapar.
- Satılan ürünün satış fişini düzenler, dökümünü yapar ve çıkışları izler.
- Müşteriyi psikolojik olarak etkilemeye çalışarak onu satın almaya teşvik eder.
- Müşteriyi ürünün firması, kalitesi ve kullanımı açısından bilgilendirir.
- Müşterinin ürün seçmesine ve seçtiği ürünü denemesine yardımcı olur.
- Satılmayan ürünleri askılarına asar ya da raflara kaldırır.
- Müşterinin isteğini içeren siparişleri işletme yetkililerine bildirir.
- Giyim ve giyim aksesuarları ile ilgili yazılı ve görsel yayınları takip eder.
- Müşteri problemlerinin çözümüne yardımcı olur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanı, sattığı malzemeye göre değişik nesnelerle çalışır. Kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Satılacak ürün çeşitleri
- Satış fişi
- Yazar kasa
- Fatura
- Giysi ve aksesuar tanıtım katalogları
- Hesap makinesi
- Bilgisayar
- Ürün çıkış ve giriş kayıtları
- Yıkama ve kullanma talimatları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilmek
- İkna yeteneğine sahip olmak
- Doğru diksiyon ve fonetik bilgisine sahip olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Mesleki bilgiyi takip edebilmek
- Teknolojik gelişmelere açık olmak
- Grup çalışmasına yatkın olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Giyim ve giyim aksesuarları satış bölümleri kadın, erkek ve çocuk giyimi olarak ayrılır. Bu bölümler de kendi içinde iç giyim ve dış giyim olarak gruplandırılır. Erkek iç giyimi, kadın dış giyimi ve aksesuarları gibi ürün gruplarına göre çalışma ortamları düzenlenir.
Özel günlere ve mevsimlere göre çalışma yoğunluğu artabilir. Örneğin bayramlarda gece çalışmaları yapılabilir.
Meslek genellikle ayakta icra edilir. Bu nedenle meslek elemanları varis ve bel rahatsızlığı gibi meslek hastalıkları yaşayabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir. Önceki uygulamada eğitim, “Pazarlama ve Perakende” alanının “Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanlığı” dalında verilirken, yeni uygulamaya göre “Pazarlama ve Perakende” alanının “Satış Elemanlığı” dalında verilmektedir.
Bu nedenle meslek eğitimi bölümündeki bilgiler, “Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanlığı” eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokulu tamamlamış olmak
- Açık lise veya açık meslek liselerinden birine kayıt yaptırmış olmak
- Bünye ve sağlık durumunun mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olması
- 14 yaşını doldurmuş ve 19 yaşından gün almamış olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş kişiler, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretim mezunu olanlarda 2 yıl, lise veya daha üst düzeyde genel eğitim görmüş olanlarda ise 1 yıldır.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre meslek liselerinin öğrencileri teorik eğitimlerini haftada iki gün okulda, pratik eğitimlerini haftada üç gün işletmelerde yaparlar. Mesleki eğitim merkezlerinde ise haftanın 1 günü mesleki eğitim merkezlerinde teorik eğitim, diğer günlerde işyerlerinde pratik yani uygulamalı eğitim yapılır.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamındaki ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Kalfalık ve ustalık meslek dersleri de mesleki eğitim kapsamında yer alır.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayan ve eğitim sonunda katıldığı kalfalık sınavında başarılı olanlara “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Giyim, insanlığın var oluşundan bu yana temel gereksinimler arasında yer alır. Giyim; vücudu doğanın etkilerinden koruyan, uygarlığın ilerlemesiyle değişiklik gösteren ve insan vücuduna göre şekil alan giysilerin tümü olarak açıklanabilir.
Modanın değişmesiyle birlikte giyim endüstrisi her mevsim piyasaya yeni ürünler sunar. Modanın çok fazla biçim değiştirdiği günümüzde, değişen her moda akımı yeni giysilerin ve yeni aksesuarların oluşmasına neden olur.
Bu ürünlerin giyim sektöründe yer edinebilmesi; ürün ve aksesuarların kalitesinin yanı sıra, ürünü uygun şekilde sunan ve satabilen bilgili satış elemanlarına da bağlıdır.
Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanlarının orta ve büyük ticarethanelerde çalışma olanakları vardır. Hizmet sektörünün gelişmesine paralel olarak satış elemanları kendi aralarında branşlaşmıştır. Örneğin kadın iç giyim satış elemanı olarak çalışabilirler. Ayrıca kendi işyerlerini kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleki eğitimini tamamlayan ve satış elemanı olarak göreve başlayan elemanlara, işyerinin ücret politikasına paralel olarak değişik sistemlerde ücret ödenir. Yüzde usulü ve prim gibi ödeme sistemleri uygulanabilir.
İşe ilk girişte genellikle asgari ücret uygulanır. Gösterilen performansa ve işletmenin büyüklüğüne göre ücret artışları yapılabilir.
İşyerinin durumuna göre yemek ve servis gibi kazanç sayılabilecek olanaklardan da faydalanabilirler. Kaynak dosyada bunun dışında sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışırken aynı zamanda teorik eğitimlerine de devam edebilirler.
Ortaokul mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler.
Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür.
Ustalık belgesine sahip olanlar veya bu kişileri işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca işyerinde çırak çalıştırılabilmesi için “Usta Öğretici” belgesine sahip bir çalışanın bulunması zorunludur.
Benzer meslekler
- Elektrik ve Elektronik Malzemeleri Satış Elemanı
- Oto Yedek Parça Satış Elemanı
- Tıbbi Araçlar ve Malzemeleri Satış Elemanı
- Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanı
- Sanayi Makineleri Satış Elemanı
- Saat, Elektrikli Aletler ve Elektronik Araçlar Satış Elemanı
- Mobilya Satış Elemanı
- Ayakkabı, Deri ve Yan Ürünleri Satış Elemanı
Ek bilgiler
Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanı ayrıca şu faaliyetleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Mesleğin icra edildiği işyeri
- Meslek elemanları
- MEB Mesleki Eğitim Genel Müdürlüğü Mesleki Eğitim Merkezi Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanı Programı
- 3308 Sayılı Kanun
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.