Tanım
Gemi Makinaları İşletme Teknikeri/Makine Zabiti, 750 KW–3000 KW arasında makine ile yürütülen yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemilerde, gemi makinelerini çalıştıran ve bunların sevk ve idaresinden sorumlu kişidir.
Görevler
Gemi Makinaları İşletme Teknikeri/Makine Zabiti, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Gemiye yakıt, yağ ve su alınırken nezaret eder.
- Geminin seyri esnasında makine dairesinde nöbet tutar.
- Herhangi bir aksaklık tespit ettiğinde başmühendise haber verir.
- Periyodik kontrolleri, gemilerde uygulanan jurnal uygulamasına göre saat başı yapar.
- Periyodik kontrollerin sonuçlarını makine kayıt defterine kaydeder. Bu kayıtlarda basınç, ısı, yağ seviyesi, makine devirleri ve çalışma saatleri yer alır.
- Gemi makinelerinin periyodik bakım ve onarımını verilen talimatlar doğrultusunda yapar.
- Gemide yapılan yangın tatbikatlarına katılır.
- Makine arızalarını tespit eder ve baş makiniste bilgi verir.
- Baş makinistin talimatı doğrultusunda hareket eder.
- Tespit edilen aksaklıkları başmühendise veya baş makiniste haber verir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Enjektör test cihazları
- Ölçü aletleri; kumpas, kompresör ve mikrometre
- Oksijen ve kaynak takımları
- Torna tezgâhı
- Anahtar takımları
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gemi Makinaları İşletme Teknikeri/Makine Zabiti olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Gemide ve kapalı ortamda çalışmaktan hoşlanmak
- Fiziğe, özellikle mekanik konulara ilgi duymak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Deniz tutması rahatsızlığına sahip olmamak
- Sesleri ayırt edebilmek
- Sorumluluk duygusuna sahip olmak
- Dikkatli, sabırlı ve sakin olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Gemi makineleri işletme teknikerleri gemilerin makine dairesi, pompa dairesi ve dümen dairesi gibi bölümlerinde görev yaparlar.
Çalışma ortamı genellikle gürültülü, yağlı ve kirlidir. Çalışırken kaptan, baş makinist, yağcı ve silici gibi gemi personeli ile iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, meslek yüksekokullarının Gemi Makineleri İşletme bölümlerinde verilmektedir.
Meslek eğitimine giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Gemi Makineleri İşletme ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitim süresi ve içeriği
Eğitim süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince Denizcilik Kimyası, Denizde Emniyet ve Güvenlik, Fizik, Teknik Resim, Dizel Motorları, Matematik, Gemi İnşaatı, Hidrolik-Pnömatik, Gemi Elektroniği, Makine Elemanları, Uluslararası Denizcilik Sözleşmeleri ve Deniz Hukuku gibi mesleki dersler ağırlıklı olarak okutulur. Bunun yanında genel kültür dersleri de alınır.
Eğitim sürecinde kazanılan teorik bilgi ve deneyimleri pekiştirmek için staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gemi makineleri teknikerlerinin çalışma alanları, denizcilik sektörünün gelişmiş olduğu bölgelerdir.
Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması nedeniyle, meslekte yükseköğrenim görmüş meslek mensuplarına ihtiyaç duyulacağı belirtilmektedir. Yapılan araştırmalarda meslek elemanlarının Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı birliklerde ve özel sektör gemilerinde iş bulabildikleri görülmüştür.
Yabancı dil bilen meslek elemanları yabancı bandıralı gemilerde de iş bulabilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Gemi Makineleri İşletme ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Gerekli koşullara sahip olmaları ve Denizcilik Müsteşarlığı tarafından açılacak sınavlarda başarılı olmaları hâlinde ikinci makinist ve baş makinistliğe yükselebilirler.
Benzer meslekler
- Gemi Makineleri Teknisyeni
- Motor Teknisyeni
- Yağcı veya Makine Lostromosu
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Bölüm öğretim elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- 31.07.2002 tarih ve 24832 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemi Adamları Yönetmeliği
- T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.