Tanım
Gazaltı Kaynakçısı (Mıg-Mag Kaynakçısı), mesleğin gerektirdiği özel kaynak araç ve gereçlerini kullanarak demir, çelik ve diğer metallerin kesim, dolgu, montaj ve birleştirme işlemlerini yapan kişidir.
Görevler
Gazaltı kaynakçısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Çalışma alanını işe hazırlar.
- Koruyucu gazı veya plazma gazını cihaza bağlar, kaynak telini temin eder ve işle ilgili rapor tutar.
- Gazaltı kaynağı için ön hazırlık yapar. Bu kapsamda soğutma sıvısı seviyesini ve devridaimini, tel sürme makaralarını ve benzeri unsurları kontrol eder.
- Kaynak teline uygun değişiklikleri yapar. Tel sürme makarası ve spiral gibi parçaları kontrol eder ve gerekli değişiklikleri gerçekleştirir.
- Gazaltı kaynağı yapar.
- Akım üretecini çalıştırıp arkı başlatır.
- Kaynak arkının kararlılığını gözlem altında tutar.
- Kaynak pasoları arasındaki sıcaklığı kontrol eder.
- Pasolar arasında iş parçasının temizliğini yapar.
- Pasolar arasında torç temizliğini yapar.
- Kaynak dikişini gözle kontrol eder.
- Kaynak dikiş yüksekliğini kontrol eder.
- Kaynak hatalarını giderir.
- İş parçasının temizliğini yapar.
- Kaynak avadanlıklarını toplar.
- Kaynaklanmış iş parçasının bir sonraki istasyona gitmesini sağlar.
- Artan kaynak telini ambara iade eder.
- Kaynak istasyonunun temizliğini yapar.
- Gazaltı kaynak akım üreteci ve kaynak düzeneğinin günlük ve periyodik bakımını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- AC akım ünitesi
- Anahtar takımı
- Baret
- Bariyer
- Basınçlı hava üreteçleri
- CO2 gazı için ısıtıcı
- Çadır
- Çelik burunlu ayakkabı
- DC akım ünitesi
- Debi ölçeği
- Deri önlük
- Eldiven
- Emniyet gözlüğü
- Gönye
- İzolasyon battaniyesi
- Kaynak birleştirme mastarı
- Kaynak çekici düzeneği ve masası
- Mastar
- Kumpas
- Keski
- Koruyucu gaz tüpleri
- Kulak tıkacı
- Maske
- Ön ısıtma düzeneği
- Pense
- Pozisyonerler
- Spiral taş motoru
- Şerit metre
- Tel fırça
- Tel sürme düzeneği
- Termokupl
- Tornavida
- Tozluk
- Yan keski
- Akım temas memesi
- Çizecek
- Isı tebeşirleri
- İşaret kalemleri
- Kaynak teli
- Koruyucu gaz nozulu veya memesi
- Seramik halka veya fiber
- Torç koruyucu sprey ve pasta
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Gazaltı kaynakçısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek
- Belli bir noktaya dikkatini yoğunlaştırabilmek
- Şekil ilişkilerini görebilmek
- Yapılacak işi zihninde canlandırabilmek
- Tasarımı kâğıt üzerine çizebilmek
- Mekanik ilişkileri görebilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Gazaltı kaynakçıları fabrika ve atölye gibi kapalı ortamlarda çalışabilecekleri gibi açık mekânlarda da çalışırlar. Çalışma ortamı gürültülü ve kirlidir.
Kaynak makinesinden ve kesme lambasından çıkan ışık ve gaz cildi ve gözü rahatsız edebilir. Kaynak işlemi sırasında kullanılan gazın yanıcı ve patlayıcı olması nedeniyle dikkatli olunması gerekir.
Gerekli havalandırma sağlandığında ve koruyucu önlemler alındığında herhangi bir tehlike söz konusu olmaz. Kaynakçı çalışırken daha çok malzeme ve aletlerle ilgilenir.
Gazaltı kaynakçılığı, gerekli önlemler alındığı sürece diğer kaynak yöntemlerinde görülen ve iş sağlığı ve iş güvenliğini tehlikeye atan riskleri taşımamaktadır. Bununla birlikte metal buharı, açıkta yanmakta olan arkın yaydığı ultraviyole ışınlar ve elektriksel tehlikeler gibi sebeplerle zaman zaman iş kazaları meydana gelebilmektedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde, Metal Teknolojisi alanındaki “Gazaltı (Mıg-Mag Kaynağı)” kursunda verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Her yaş, eğitim, gelir, sosyal statü ve kültür düzeyindeki kişiler kursa katılabilir. 18 yaşından küçükler velilerinin izniyle katılabilir.
İlköğretim çağındakiler, devam ettikleri okul saatleri dışındaki serbest zamanlarda istedikleri kursa devam edebilir. Yabancı uyruklular, yabancı kimlik numarası ya da Geçici Yabancı Tanıtma Belgesi ile kurslara katılabilir.
Belirli yaş ve eğitim seviyesi, uygulanacak programın özelliğine göre aranabilir. Bu durum Halk Eğitimi Merkezlerince duyurulur.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi halk eğitim merkezlerinde 521/218 saattir.
Eğitim süresince özellikle şu meslek dersleri verilmektedir:
- Kaynakçılıkla ilgili ölçülendirme ve yüzey işlemleri
- Ölçme, kontrol ve markalama
- El ile kesme
- Eğeleme
- Dikiş çekme
- MIG-MAG ile yatayda küt ek kaynağı
- Köşe kaynağı
- Boru ve profil kaynağı
- MIG kaynağı
- TIG kaynağı
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanlarının çalışma alanları küçük ve orta ölçekli işletmelerdir. Kamu ve özel kuruluşlara ait fabrikalarda ve atölyelerde çalışabilecekleri gibi kendi işyerlerini de açabilirler.
Gazaltı kaynakçıları şu alanlarda çalışabilir:
- Metal sanayi işletmeleri
- Oto sanayi
- Gemi sanayisi
- Uçak sanayisi
- Kazan imalathaneleri
- Kapı imalathaneleri
- Pencere imalathaneleri
Meslek eğitimine başlamadan önce öğrenci ilgili işyeri ile çıraklık sözleşmesi imzaladığından, eğitim tamamlandıktan sonra da genellikle aynı işyeri tarafından istihdam edilmektedir.
Usta unvanını alanlar kendi adlarına bağımsız işyeri açabilirler. Oto, inşaat, gemi ve uçak sanayisi gibi hemen hemen her alanda çalışma imkânı bulabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kendi bağımsız işyerini açanların kazanç durumu ise yapılan işin çokluğuna ve kalitesine göre değişmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Kursları başarıyla tamamlayan kursiyerlere verilen kurs bitirme belgeleri, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte değerlendirilir. Bu belgeleri almaları halinde kendi işyerlerini açabilirler.
Meslekte ilerleme daha büyük firmalarda çalışma şeklinde gerçekleşmektedir.
Benzer meslekler
- Oksijen kaynakçısı
- Örtülü elektrot ark kaynakçısı
- Soğuk demirci
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
