Tanım
Fizyoterapist; yaralanma, hastalık, engel, hareket sistemi bozuklukları ve sağlıkla ilgili diğer durumlardan kaynaklanan ağrı ve fonksiyon bozukluklarında çalışan kişidir. Hekimin tanısına göre fizyoterapiye yönelik ölçme ve değerlendirme yapar. Elde ettiği sonuçlar doğrultusunda tedavi programını planlar ve uygular.
Görevler
Fizyoterapistler iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Hastanın kas, sinir ve eklem gücünü çeşitli aletler ve testlerle değerlendirmek.
- Değerlendirme sonuçlarına göre elektroterapi, egzersiz tedavisi ve rehabilitasyon programları gibi tedavi yöntemlerini uygulamak.
- Fiziksel ve fonksiyonel performans ile kapasiteyi değerlendirmek.
- Günlük yaşam aktiviteleri, ağrı, duyu, yardımcı araç ve gereçler ile ortez ve protezlere yönelik ölçme ve değerlendirme yapmak.
- Ölçme ve değerlendirme sonuçları doğrultusunda fizyoterapi ve rehabilitasyon programını planlamak ve uygulamak.
- Tedaviye yönelik özel egzersiz ve eğitim programları hazırlamak ve uygulamak.
- Fiziksel uygunluk eğitimi vermek.
- Isı-ışık, hidroterapi, elektroterapi, mekanik ve manuel tedaviler ile masaj yaklaşımlarını uygulamak.
- Bağımsız hareketi kolaylaştırıcı düzenlemeler ve mesleki rehabilitasyon yaklaşımları uygulamak.
- Sağlıklı, hasta ve engelli kişilere fizyoterapi ve rehabilitasyon hizmeti vermek.
- Felçli hastalar için özel tedavi teknikleri kullanmak.
- Sırt ve boyun kireçlenmesi olan kişilerin rahatsız bölgelerini ısı veren aletlerle ısıtmak, ardından çeşitli aletlerle veya elle uyararak sertlikleri yumuşatmak.
- Sürekli akım cihazları ile felçli hastaların sinirlerini gevşetmek.
- Felçli hastaları sıcak su havuzuna yatırarak ve aletlerle vücutlarına su fışkırtarak hasta bölgenin uyarılmasını sağlamak.
- Vücudun hareket yetisi azalmış kısımlarını güçlendiren egzersizler planlamak ve uygulanmasını denetlemek.
- İşlev yetersizliği giderilemeyen veya tümüyle yok olan organları desteklemek için kullanılan protez ve ortez gibi yardımcı cihazların kullanımını hastaya öğretmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Fizyoterapistlerin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Enfraruj
- Ultrason cihazı
- Traksiyon aleti
- Baker
- Elektrikli stimülasyon aleti
- Kum torbaları ve ağırlıklar
- Parafin, tens ve vakum
- Servikal traksiyon aleti
- Lumbal traksiyon aleti
- Isı-ışık ajanları
- Elektriksel modaliteler
- Protez-ortez ve yardımcı araç-gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Fizyoterapist olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle biyoloji ve fiziğe ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak.
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek.
- El becerisi gelişmiş olmak.
- Başkalarını anlayabilmek ve onlara yardım etmekten hoşlanmak.
- Sabırlı, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Fizyoterapistler hastane ve rehabilitasyon merkezlerinde, özel sağlık kurumlarında, özel eğitim merkezlerinde, spor ve sağlık merkezlerinde, profesyonel ve amatör spor kulüplerinde, huzurevlerinde ve kaplıca veya termal tesislerinde görev yaparlar.
Çalışma ortamı temiz ve sessizdir. Fizyoterapistler görevlerini genellikle ayakta ve çeşitli aletleri kullanarak yürütürler. Çalışma sırasında hastalarla, hekimlerle ve diğer fizyoterapistlerle etkileşim hâlindedirler.
Fiziksel kuvvetlerini, seslerini, mimiklerini ve çeşitli aletleri kullanarak görevlerini yürütürken tüm sağlık personeliyle iletişim ve etkileşim içinde çalışırlar.
Eğitimin verildiği yerler
Fizyoterapistlik eğitimi üniversitelerin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu ile Sağlık Bilimleri Fakültelerinin Fizyoterapi ve Rehabilitasyon bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşulların taşınması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim ön lisans programlarının DGS kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Fizyoterapi ve Rehabilitasyon lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Fizyoterapistlik mesleğinin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince öğrenciler genel kültür derslerinin yanı sıra ağırlıklı olarak meslek dersleri alırlar. Dört yıllık eğitim boyunca aşağıdaki uygulama ve konularda eğitim görürler:
- Tanısı konmuş hastalığın değerlendirilmesine olanak veren kas testi.
- Eklem hareketlerinin özel araçlarla ölçümü.
- Kısalık testleri.
- Elektrodiagnostik testler.
- Günlük yaşam aktiviteleri.
- Hız, endurans ve esneklik ölçümleri.
- Antropomorfik ölçümler.
- Fiziksel fonksiyon testleri.
- Duyu-algı-motor bütünleşme testleri.
- Dünyaca kabul görmüş rehabilitasyon teknikleri.
Isı-ışık, parafin, düz, alçak, orta ve yüksek frekanslı akımlar, mekanik araçlar, ortopedik ve nörolojik engelli kişiler ile sağlıklı kişilere yönelik özel egzersizler, konnektif doku masajı, manipülasyon ve diğer özel tedavi yöntemlerinin hasta üzerinde uygulanması yaz ve son sınıf stajlarında yaptırılır.
Yaz ve son sınıf stajlarında öğrenciler aşağıdaki konuları ilgili anabilim dallarına bağlı ünitelerde uygulamalı olarak öğrenirler:
- Nöromusküler sistem bozuklukları
- Protez-ortez ve biomekanik
- Pediatrik nöroloji
- İş-uğraşı tedavisi
- Genel cerrahi
- Göğüs hastalıkları
- Mesleki rehabilitasyon
- Elektroterapi
- Ortopedi
- Nöroşirurji
- Plastik cerrahi
- Sporcu sağlığı
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Fizyoterapistler aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda çalışabilirler:
- Devlet hastaneleri
- Özel hastaneler
- Sağlık Bakanlığı
- Sosyal Güvenlik Kurumu
- Belediye ve üniversite araştırma hastaneleri
- Rehabilitasyon merkezleri
- Özel klinikler
- Spor kulüpleri
- Huzurevleri
Fizyoterapinin tıbbın pek çok alanına uygulanabilen bir bilim olması nedeniyle fizyoterapistler farklı dallarda hasta tedavisi yapabilirler. Bu dallar şunlardır:
- Nöroloji
- Nöroşirurji
- Ortopedi
- Genel cerrahi
- Toplum hekimliği
- Pediatri
- Kardiyoloji
- Kardiyovasküler cerrahi
- Romatoloji
- Kadın hastalıkları ve doğum
- Spor bilimleri
Trafik ve diğer iş kazaları sonrasında fonksiyon bozukluklarının kalıcı hâle gelmesinin önlenmesi ve kişinin bağımsızlığının kazandırılması konusunda fizyoterapistlere görev ve sorumluluklar düşmektedir.
Engellileri topluma kazandırmanın ve onları üretken işlerde çalıştırmanın bilincine varıldıkça fizyoterapistlerin önemi artmakta ve daha fazla elemana gereksinim duyulmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince öğrenciler Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler. Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamuya ait kurum ve kuruluşlarda görev alan fizyoterapistler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Sağlık Hizmetleri sınıfında öngörülen derece ve kademedeki katsayı ve tazminatlara göre aylık ücret alırlar.
Özel sektörün ilgili birimlerinde çalışan meslek elemanlarının ücreti karşılıklı anlaşmayla belirlenir. Yeni mezun olup özel bir işyerinde işe başlayan meslek elemanı asgari ücretten daha yüksek miktarda işe başlar. Ancak bu ücret işyerinin büyüklüğüne, çalışanın bilgi ve becerisine bağlı olarak artabilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Fizyoterapistlik mezunları yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Fizyoterapistler çalıştıkları işyerinde belirli bir alanda uzmanlaşabilirler. Yanık ve felç bu alanlara örnek olarak verilmektedir.
Çalıştıkları kurum ve kuruluşlarda uzmanlık alanları, tecrübeleri ve kurum ve kuruluşların hizmet içerikleri doğrultusunda yönetim kademelerinde yer alabilirler.
Benzer meslekler
- Terapist (rehabilite)
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- İstanbul Üniversitesi Kataloğu
- Hacettepe Üniversitesi Kataloğu
- Meslek elemanları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi - 2000
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması -08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
