Farmakolog

Tanım

Farmakolog; ilaçların ve diğer maddelerin insanlar ve hayvanların organları, hücreleri ve dokuları üzerindeki etkilerini araştıran, yeni tıbbi ilaçlar geliştiren kişidir.

Görevler

Farmakolog, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.

Başlıca görevleri şunlardır:

• İş organizasyonu yapmak.
• Hangi hastalıklarda hangi ilaçların kullanıldığını araştırmak.
• İlaçların metabolizma, hücre büyümesi, üreme, dolaşım, solunum ve sindirim sistemleri üzerindeki etkinliğini laboratuvarlarda klinik deneylerle araştırmak.
• Eczacı ve tıp doktorları ile işbirliği yaparak ilaçların insanlar ve hayvanlar üzerinde denenmesini sağlamak.
• İlaçların geliştirilmesinde, ilaç potansiyeli ve üretim metotlarının standardizasyonunda endüstriyel eczacılarla ortaklaşa çalışmak.
• Yiyecek koruyucuları, renklendirme maddeleri, toksik gazlar, deterjanlar ve vücuda alınan diğer maddelerin insan dokuları ve organları üzerindeki etkilerini laboratuvarlarda araştırmak.
• Kanda ilaç düzeyini belirlemek.
• Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.

Kullanılan araç, gereç ve ekipman

Farmakologların kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:

• Deneysel araçlar, örneğin mikroskop ve tüpler.
• İlaç hammaddeleri.
• Çeşitli ilaçlar.
• Kimyasal maddeler.
• Laboratuvar hayvanları, örneğin kobaylar.
• Bilgisayar ve donanımları.

Mesleğin gerektirdiği özellikler

Farmakolog olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:

• Güçlü bir belleğe sahip olmak.
• Fen bilimlerine, özellikle kimya ve biyolojiye ilgi duymak ve bu konularda başarılı olmak.
• Bir konuyu derinlemesine araştırmaya ilgili ve istekli olmak.
• Objektif ve sabırlı olmak.

Çalışma ortamı ve koşulları

Farmakologlar genellikle üniversitelerde, hastanelerde ve ilaç endüstrisinde görev yaparlar.

Çalışma ortamı temizdir; ancak ilaç ve kimyasal madde kokuludur. İş oturarak yapılır. Farmakologlar meslektaşlarıyla iletişim hâlindedir.

Eğitimin verildiği yerler

Meslek eğitimi, üniversitelerin Tıp, Veterinerlik ve Eczacılık Fakültelerinde verilen lisans eğitiminin ardından Farmakoloji Ana Bilim Dallarında yüksek lisans veya doktora eğitimi şeklinde verilmektedir.

Eğitime giriş koşulları

Meslek eğitimine giriş aşağıdaki şekillerde gerçekleşmektedir:

• Tıp fakültesi mezunu olup Tıpta Uzmanlık Sınavı'na (TUS) girerek farmakoloji bölümünü kazanmak.
• Tıp fakültesi mezunu olup farmakoloji ana bilim dalı bulunan üniversitelerin açtığı doktora sınavını kazanmak.
• Eczacılık fakültesi mezunu olup farmakoloji ana bilim dalı bulunan üniversitelerin açtığı yüksek lisans eğitim programlarını kazanmak.

Eğitimin süresi ve içeriği

Eğitim süreleri şöyledir:

• Tıpta uzmanlık eğitimi: 3 yıl.
• Tıp fakültelerini bitirenlerin doktora eğitimi: 4 yıl.
• Eczacılık fakültelerini bitirenlerin yüksek lisans eğitimi: 2 yıl.
• Doktora eğitimi: 4 yıl.

Eğitim süresince aşağıdaki konular öğrenilir:

• Genel Farmakoloji.
• Kardiyovasküler Sistem.
• Otonom Sinir Sistemi.
• Endokrin Sistem.
• Nörofarmakoloji.
• Gastrointestinal Farmakoloji.
• Biyoistatistik.
• Bilgisayar kullanımı.
• Organ banyosu kullanımı.
• Deney hayvanlarının bakımı ve cerrahi müdahalesi; beyne girme, damara girme ve karın içi organların ayrılması.
• Kanda ilaç düzey tayini.

Eğitim sonunda alınan belge

Tıpta uzmanlık eğitiminden sonra sınavlarda başarılı olanlar “Farmakolog” unvanı alırlar.

Çalışma alanları ve iş bulma olanakları

Farmakoloji, ileri bir uzmanlık eğitimi gerektiren bir alandır. Kaynak dosyada bu nedenle işsiz kalma riskinin olmadığı belirtilmektedir.

Farmakologlar meslek eğitimi bittikten sonra farklı alanlarda çalışabilirler:

• Tıp fakültelerinde araştırma görevlisi olarak kalabilirler.
• Halk sağlığı kurumlarında, özellikle gıda ve su denetimi bölümlerinde çalışabilirler.
• İlaç şirketlerinde tıbbi müdür olarak görev yapabilirler.
• İlaç şirketlerinde ürün sorumlusu olarak çalışabilirler.
• Araştırma-geliştirme laboratuvarlarında görev alabilirler.

Farmakologlar tekrar eğitim alarak tıbbın başka bir dalına geçebilirler.

Eğitim süresince ve sonrası kazanç

Eğitim süresince

Doktora süresi boyunca “Araştırma Görevlisi” kadrosundan maaş alınır. Uzmanlık eğitimi alanlar ise “Uzman Doktor” kadrosundan maaş alırlar.

Eğitim sonrası

Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar hizmet sınıfının ücretini alır. Zam ve tazminatlardan yararlanırlar.

Özel sektörde ücret; mesleki deneyime ve çalışılan işyerinin ücret politikasına göre değişir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.

Meslekte ilerleme

Mesleki eğitimde ilerleme

Tıp fakültelerinde eğitime devam edilerek doktor, doçent ve profesör kariyeri elde edilebilir.

İş hayatında ilerleme

Farmakologlar ilaç firmalarında yönetici kademelerine yükselebilirler. Araştırma ve yayınlarıyla dünya çapında tanınabilirler.

Benzer meslekler

Kaynak dosyada Farmakolog mesleğine benzer olarak şu meslekler belirtilmiştir:

• Eczacı.
• Fizyolog.
• Biyokimya Uzmanı.
• Tıp Doktoru.

Ek bilgiler

Kaynak dosyada ayrıca ek bilgi belirtilmemiştir.

Kaynakça

• Türk Meslekler Sözlüğü.
• Marmara Üniversitesi, Tıp Fakültesi Farmakoloji Bölümü.
• http://www.tfd.org.tr/tfd_rehber.pdf Farmakoloji Derneği yayını.
• Marmara Üniversitesi Tanıtım Rehberi.
• Meslek elemanları.
• Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
• Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.

Ayrıntılı bilgi için

Farmakologluk mesleği ve eğitim olanakları hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:

• İlgili eğitim kurumları.
• Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
• ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
• Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
• Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
• T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
• Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.

Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.

Kaynak notu

Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.