Tanım
Evde Hasta Bakımı Sağlık Teknikeri; hasta ve hasta yakını haklarını göz önünde bulunduran, hastanın yaşam kalitesini yükselten ve hastanın özelliklerini tanıyabilen eğitimli sağlık elemanıdır.
Günlük bakım yapabilir, fizyoterapi ve meşguliyet terapisi uygulayabilir, hasta odasını düzenleyebilir, yatak içi ve dışı egzersizler yaptırabilir ve hastayı rahatlatabilir. Hastayı yataktan kaldırabilir, hastaya ilaç verebilir, özel hastalıklarda bakım yapabilir ve ilk yardım uygulayabilir.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Hekim tarafından yazılı olarak verilen tedavileri belirlenen esaslar doğrultusunda uygular. Bu süreçte hasta ve çalışan güvenliği açısından gerekli tedbirleri alır.
- Tıbbi tanı ve tedavi işlemlerinin hizmetten faydalanana zarar vereceğini öngördüğü durumlarda, ilgili hekim ile durumu kayıt altına alarak hekimin yazılı talebi üzerine söz konusu işlemi uygular.
- Tıbbi tanı ve tedavi girişimlerinin hasta üzerindeki etkilerini izler.
- İstenmeyen durumların oluşması halinde gerekli kayıtları tutarak hekime bildirir ve gerekli önlemleri alır.
- Hastanın bulunduğu ortamı uygunluk yönünden değerlendirir.
- Isı, ışık, havalandırma, hijyen, tekstil, zemin ve duvarlar gibi unsurlarda gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlar.
- Hasta bireyin ve ailesinin eğitim ve danışmanlık ihtiyacının belirlenmesini ve bu ihtiyacın karşılanmasını sağlar.
- Hastanın her türlü hareket gereksinimini yerine getirir.
- Hastaya yatak içi ve dışı egzersizler yaptırır.
- Hastanın mobilizasyonunu sağlar.
- Hastanın her türlü bakım ve tedavi gereksinimlerini karşılar ve kayıt eder.
- Hastalara ilk yardım uygulamalarını yapar.
- Hastalara meşguliyet terapisi verir.
- Evde bakım hizmetleriyle ilgili her türlü araç ve gereci inceler, kontrol eder ve eksiklikleri ilgili birimlere bildirir.
- İzin, rapor ve benzeri durumlarda yerine vekâlet edecek kişiyi önerir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tansiyon aleti
- Ateş ölçer
- EKG aleti
- Monitör
- Oksijen tüpü ve çadırı
- Enjektör
- İlaçlar
- Solüsyon ve tüp
- Sonda
- Pansuman alet, gereç ve malzemeleri
- Aspiratör
- Ameliyatta gerekli diğer malzemeler
- Beden bakımında kullanılan küvet ve havlu
Mesleğin gerektirdiği genel özellikler
Evde Hasta Bakımı Sağlık Teknikeri olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı olmak
- İnsanlara yardım etmekten hoşlanmak
- Sağlıklı ve hasta bireyin yapısını, fizyolojik fonksiyonlarını ve davranışlarını anlayabilmek
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Çabuk ve doğru karar verebilmek
- Sağlık personeline ilişkin uygulama eğitimine katılabilme yeteneğine sahip olmak
- Sağlık personeliyle çalışma deneyimine sahip olmak
- Tedbirli ve tertipli olmak
- Soğukkanlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Evde, resmi veya özel hastanelerde, dispanserlerde, bakım merkezlerinde ve aile hekimliklerinde görev alabilirler. Çalışma ortamı genellikle temiz ve kapalıdır.
Çalışırken hastalarla, hasta yakınlarıyla, doktorlarla ve diğer sağlık personeliyle iletişim halindedirler. Görev yaptıkları sağlık kuruluşlarında belirlenen takvime göre nöbete kalmaları veya vardiyalı çalışmaları gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı sağlık meslek yüksekokullarının “Evde Hasta Bakımı” ön lisans programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Evde Hasta Bakımı” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitim süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi 2 yıldır.
Eğitim süresince mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir. Eğitimde aşağıdaki ders ve konular yer alır:
- Anatomi
- Bilgi ve İletişim Teknolojileri
- Fizyoloji
- Tıbbi Terminoloji
- Mikrobiyoloji
- Farmakoloji
- Kronik Hastalıklar
- Sağlık Sosyolojisi
- Sosyal ve Fiziksel Rehabilitasyon
Eğitim sürecinde kazanılan teorik bilgi ve deneyimlerin pekiştirilmesi için staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans Diploması” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Evde Hasta Bakımı Sağlık Teknikerleri, hasta bakım hizmetlerinin yürütüldüğü farklı kurum ve kuruluşlarda uzman gözetiminde çalışabilirler.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
- Belediyeler
- Hastaneler
- Sivil toplum kuruluşları
- Özel kurumlar
- Huzurevleri
- Yaşlı bakımevleri
- Güçsüzler yurdu
- Yaşlılar için gündüz merkezleri
- Sağlık birimlerindeki hastaya yönelik uygulamalar
- Evde bakım hizmetleri
- Hastanın evini düzenleme hizmetleri
- Korumalı meskenler
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
“Evde Hasta Bakımı” ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanı olarak işe başlayanların kendilerini geliştirmeleri, iş bulma imkânına ve iyi ücret almalarına katkıda bulunur.
Benzer meslekler
- Hemşire
- Hasta Bakıcı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- http://www.megep.meb.gov.tr
- http://www.inonu.edu.tr/
- 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.