Tanım
Erkek Berberi (Erkek Kuaförü); erkeklerin saç ve sakallarını kesen, şekillendiren ve tarayan kişidir. Saça perma, röfle ve boya yapar. Dökülen saçların yerine peruk yapabilir, başın çeşitli bölgelerindeki kılların temizliğini gerçekleştirir ve baş ile yüz masajı yapar.
Görevler
Erkek berberi, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun biçimde yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Müşterinin tipine göre saç modelini belirlemek.
- Saçı yıkamak, kremlemek ve ovalamak.
- Kepeklenmeyi gidermek ve saç köklerine gerekli işlemi uygulamak.
- Müşterinin isteğine veya belirli bir stile göre saç kesmek.
- Saçı kesimine göre taramak ve saçın aynı modelde kalması için sprey sıkmak.
- Zayıf ve kuru saçları badem yağı ile ovalayarak buhar makinesinde bir süre bekletmek.
- Kırık saçların uçlarını düzeltmek.
- Müşterinin talimatına uyarak saçın rengine göre boyama işlemi yapmak.
- Müşterinin isteğine göre tıraş etmek.
- Sakal ve bıyıkları düzeltmek.
- Müşterinin yüzüne masaj yapmak.
- Salonun temizliğini ve düzenini sağlamak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Elektrikli saç kurutma makinesi
- Tıraş makinesi
- Saç maşası
- Buharlı makine
- Ustura ve jilet
- Çeşitli makaslar
- Önlükler
- Çeşitli boy ve şekilde taraklar ve fırçalar
- Havlu
- Sabun ve şampuan
- Saç boyası
- Badem yağı
- Sakal fırçası
- Aynalar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Erkek berberi olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisine sahip olmak
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Estetik algısına sahip olmak
- Temizlik alışkanlığına sahip olmak
- Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmamak
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek
- Nazik olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Erkek berberleri güzellik enstitülerinde ve berber dükkânlarında çalışırlar. Ayrıca güzellik ve kuaför salonlarında da görev yapabilirler.
Saç kılları dışında çalışma ortamı temiz ve aydınlıktır; ancak ortamda zaman zaman boya kokusu bulunabilir. İş genellikle ayakta yürütülür ve bazı dönemlerde geç saatlere kadar çalışma olabilir. Berber, saçı ve sakalı aletlerle kesip düzeltirken müşterisiyle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilir. Eğitim, “Güzellik ve Saç Bakım Hizmetleri” alanının “Erkek Kuaförü” dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri şeklindedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Adaylar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin ilk 3 yılı kalfalık, son 1 yılı ustalık eğitimidir. Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde gerçekleştirilir. Teorik bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitimde ele alınan konular
Eğitim kapsamında aşağıdaki konular öğretilir:
- Saç ve sakal bakımı ve yapımı
- Berberliğin tanımı ve geçirdiği evreler
- Kullanılan araç ve gereçlerin tanımı ve kullanımları
- Temizlik ve temizlik araçları
- Metalik eşyaların temizlenmesi ve bakımı
- Berberlikte kullanılan kimyasal maddelerin tanımı
- İş kazaları
- İş güvenliği ve meslek hastalıkları
- Yüz tipleri ve estetik
- Sağlık kavramı ve sağlık hizmetleri
- İnsan vücudunun yapısı
- Sağlığa zararlı alışkanlıklar
- Ecza dolabı
- Saçın yıkanması ve yıkamada dikkat edilecek hususlar
- Saç bakım, kesim, tarama ve boyama teknikleri
- Permanın tanıtılması ve türleri
- Sakal bakımı, kesimi ve tıraş tekniği
- Bıyık bakımı, bıyık çeşitleri ve düzeltme işlemleri
- Türlerine göre estetik uygulamaları
- El, yüz ve boyun temizliği
- Bulaşıcı hastalıklar ve korunma yolları
- Deri hastalıkları ve küçük cilt bozuklukları
- Saç kesimi çeşitleri
- Saç boyaması
- Boyanın hazırlanması
- Boyanın saça ve isteğe göre seçimi
- Sakal tıraşında dikkat edilecek hususlar
Eğitimin son yılında işlenen konular
Eğitimin son yılında daha önce görülen konuların daha detaylı biçimde öğretilmesi hedeflenir. Bu kapsamda:
- Saçın şekillendirilmesi
- Saç uzunluğunun ayarlanması
- Dalgalı, simetrik, konkav, asimetrik ve oval kesim ile diğer kesim şekilleri
- Saç modelini etkileyen etkenler
- Sakalın şekillendirilmesi
- Sakal kesim tekniği ve çeşitleri
- Bıyığın şekillendirilmesi
- Bıyık kesim teknikleri
- Bıyık modellerini etkileyen faktörler
- Mesleki sağlık bilgisi
- Alerji ve hemofili tanımları ile korunma yolları
- İşyerinde meydana gelebilecek kazalar
- İlk yardım
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark dersleri tamamlandığında meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Erkek berberleri şu çalışma alanlarında görev yapabilir:
- Berber dükkânları
- Güzellik enstitüleri
- Güzellik ve kuaför salonları
Kaynak dosyada yer alan araştırmalara göre nüfusun hızla artması, eğitim seviyesinin yükselmesi ve hizmet sektöründeki gelişmeye paralel olarak bu meslekte iş bulma olanağı artmaktadır.
Meslek elemanı başka bir kişinin yanında çalışabileceği gibi kendine ait işyeri de açabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden,
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan,
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Mesleki eğitimlerini tamamlayan elemanların alacakları ücretler yöreden yöreye değişiklik gösterir. Hizmet verilen kesimin sosyo-ekonomik durumu da verilen ücretin az veya çok olmasını etkiler.
Kendi işyerinde çalışan bir meslek elemanı ile bir işverenin yanında çalışan meslek elemanının kazançları farklıdır. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Erkek berberleri bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak aşağıdakiler belirtilmiştir:
- Kadın Kuaförü
- Güzellik Uzmanı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- 3308 Sayılı Kanun
- T.C. Milli Eğitim Bakanlığı “Erkek Berberliği Çıraklık ve Kalfalık Eğitim Programı”, 1993, Ankara
- İŞKUR Genel Müdürlüğü “Türk Meslekler Sözlüğü”, 1983, Ankara, Yayın No: 173
- Kuaförler Derneği
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
