Tanım
Ergoterapist; kişilerin yaşam rolleri ve bunlarla ilgili kendine bakım ve üretici faaliyetler, oyun ve serbest zaman aktivitelerini kullanarak sağlık ve iyi olma halini, bağımsız yaşamı ve toplumsal katılımlarını artıran kişidir.
Görevler
Ergoterapist, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Bireyin ev, iş ve okul ortamlarında fonksiyonel potansiyelini değerlendirir.
- Bireyin performansını en üst düzeye çıkarmak ve çevreye uyumunu sağlamak için önerilerde bulunur.
- Bireylerin hastalık ve engellilik sonucu ortaya çıkan fonksiyonel sınırlılıklarını değerlendirir.
- Bireylerin günlük faaliyetlerini ve mesleklerini sürdürebilmeleri için uygulamalar yapar.
- Bireylerin hastalık ve engellilik sonucu fonksiyonel seviyelerini değerlendirir.
- Hastaların duygusal, psikososyal, gelişimsel ve fiziksel yeterliliklerini ölçüm ve testleri kullanarak değerlendirir.
- Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı sağlamaya yönelik yöntemleri ve yardımcı araç-gereçleri belirler.
- Yardımcı araç-gereçlerin kullanımını öğretir.
- Bireysel ve grup olarak amaca yönelik mesleki, sosyal, sanatsal, oyun ve eğitim aktivitelerini rehabilitasyon programları içinde planlar ve uygular.
- Duyusal işlem bozukluğu olan bireylerde duyu algı-motor bütünleşme ile ilgili değerlendirmeleri yapar ve müdahale programını uygular.
- Kişilerin topluma katılımını etkileyen kişisel, çevresel ve aktivite performansına ait engelleri değerlendirir.
- Toplumsal katılımı artırıcı müdahale yaklaşımlarında bulunur.
- Dışlanmış bireylerin topluma kazandırılması için gerekli değerlendirmeyi yapar ve rehabilitasyon programlarını uygular.
- Engelli ve dezavantajlı bireylerin çalışma kapasitesini değerlendirir.
- Mesleki rehabilitasyon uygular ve yardımcı teknoloji kullanımı için eğitim verir.
- Engelli, yaşlı, çocuk ve dezavantajlı tüm gruplar için ailelere ve bakım verenlere eğitim yapar.
- Erken müdahale programlarında duyu, algı ve bilişsel gelişimi değerlendirir.
- Koruyucu, destekleyici ve iyileştirici müdahale programlarını uygular.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Ergoterapistlerin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
Pozisyonlama araçları
- Destekleme oturma sandalyeleri, masalı destekleme oturma sandalyeleri ve destekli ayakta durma sandalyeleri.
Günlük yaşam aktivite ekipmanları
- Adapte edilmiş banyo ve mutfak ekipmanları.
- Günlük yaşamı kolaylaştırıcı araçlar.
- Giyinme, kendine bakım ve ev işleri için kendine yardım araçları.
Değerlendirme araçları
- Parmak becerilerini değerlendirme araçları.
- El fonksiyonlarını değerlendirme araçları.
- Çalışma kapasitesini değerlendirme araçları.
- Çalışma postürlerini değerlendirme setleri.
- Bilişsel değerlendirme testleri ve araçları.
- Duyu değerlendirme sistemi.
- Görsel algı değerlendirme araçları.
- Dinamometre.
- Goniometre.
- Psikososyal beceri değerlendirme araçları.
Tedavi araçları
- Üst ekstremite ve gövde hareketlerini çalıştırmak için tedavi ekipmanları.
- El becerilerini geliştirici araçlar.
- Ayarlanabilir yatak ve matlar.
- Çok amaçlı aktivite masası.
- Oyun hamuru ve kum masası.
- Yapboz.
- Renk ve şekil eşleştirme araçları.
- Boya malzemeleri.
- Basket potası ve hedef tahtası.
- Az görenler için CCTV okuma aracı.
- Büyüteç.
- Zıt renkli aktivite materyalleri.
- Sanal gerçeklik uygulama araçları.
- Bilgisayarlı bilişsel eğitim programları.
- Ortezler.
Duyu motor eğitim araçları
- Egzersiz topları.
- Salıncak.
- Trambolin.
- Top havuzu.
- Kaydırak.
- Denge tahtası.
- Kaykay.
- Rampa.
- Tırmanma barları.
- Yürüme bantları.
- Fırça setleri.
- Taktil uyarı topları.
- Vibrasyonlu duyu oyuncakları.
- Sesli çıngırak ve oyuncaklar.
- Işık veren araçlar.
- Müzik sistemi.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ergoterapist olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekir:
- Problem çözme becerisine sahip olmak.
- Yeniliklere açık olmak.
- Ayrıntılara dikkat edebilmek.
- El becerisine sahip olmak.
- Psikoloji, biyoloji ve sağlık alanlarına ilgi duymak.
- Sanatsal aktivitelere meraklı olmak.
- Sabırlı, sakin ve hoşgörülü olmak.
- Başkalarını anlayabilmek ve empati kurabilmek.
- Yardımsever olmak.
- Sorumluluk duygusunun yüksek olması.
- Hijyene önem vermek.
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak.
- Ekip çalışmasına yatkın olmak.
- Programlı çalışmayı sevmek.
Çalışma ortamı ve koşulları
Ergoterapistler hastaneler, huzurevleri, rehabilitasyon merkezleri, toplum ruh sağlığı merkezleri ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapar.
Yaşam alanlarındaki fiziksel engellerin tespiti ve düzeltilmesi ile dezavantajlı kişilerin toplumsal katılımı için sosyal alanlarda, evlerde, iş yerlerinde ve okullarda da çalışabilirler.
Ergoterapistler hastaneler ve rehabilitasyon merkezleri gibi kapalı mekânlarda görev yapar. Ayrıca hastanın bulunduğu bahçe ve sosyal alanlar gibi açık alanlarda da faaliyetlerini sürdürebilirler.
Çalışma ortamı güvenli, temiz ve sterildir. Çalışırken genellikle ayakta veya oturarak çeşitli aletler kullanırlar.
Ergoterapistlerin birinci derecede ilgilendiği alanlar bireyler, bireylerin çevreleri ve yaptıkları görevlerdir. Görev sırasında hekimler, fizyoterapistler, meslektaşları, her yaş grubundaki hastalar, engelliler, yaşlılar, dezavantajlı kişiler ve topluluklarla sürekli iletişim hâlindedirler. Dikkat gerektiren bir çalışma gerçekleştirirler.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi Sağlık Bilimleri Yüksekokulunun Ergoterapi bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek Yüksekokulları ile Açık Öğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek Yüksekokulları ile Açık Öğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Ergoterapi lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitimde şu dersler bulunmaktadır:
- Psikoloji.
- Anatomi.
- Fizyoloji.
- Engellilik Sosyolojisi.
- Ergonomi.
- Psikososyal ve Mesleki Rehabilitasyon.
- Evrensel Tasarım.
- Yardımcı Teknoloji.
- Toplum Temelli Rehabilitasyon.
- Günlük Yaşam Aktiviteleri.
- Kognitif Rehabilitasyon.
- Geriatride Ergoterapi.
- Psikiyatride Ergoterapi.
Eğitim süresince mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir.
Eğitim süresi boyunca zorunlu 2. ve 3. sınıf yaz stajları ile son sınıf stajı yapılmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Ergoterapistler aşağıdaki kurum ve alanlarda iş bulabilirler:
- Hastaneler.
- Sağlık merkezleri.
- Huzurevleri.
- Rehabilitasyon merkezleri.
- Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri.
- Bağımsız yaşam merkezleri.
- Toplum ruh sağlığı merkezleri.
- Sosyal aktivite merkezleri.
- Hastanın kendi evi ve iş yeri.
- Halk sağlığı merkezleri.
- İş sağlığı merkezleri.
- Özel okullar.
- Fabrikalar.
- Korumalı iş yerleri.
- Mesleki rehabilitasyon merkezleri.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Özel sektörde kazanç durumu; çalışılan yere, tecrübeye ve benzeri durumlara göre değişiklik göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Ergoterapistler, sağlık politikalarında gittikçe daha fazla yer bulan yaşlılara ve engellilere yönelik çalışmalarda görev alabilirler. Ayrıca akıl ve ruh sağlığı merkezlerinde çalışabilirler.
Benzer meslekler
- İş ve Uğraşı Terapisti.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir açıklama bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- http://www.ergoterapi.hacettepe.edu.tr/ergoterapi.shtml
- Resmî Gazete, 22 Mayıs 2014, sayı 29007, Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik.
- Resmî Gazete, 6 Nisan 2011, sayı 16225, bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla; meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
