Tanım
Engelliler İçin Gölge Öğreticilik Teknikeri; özel gereksinimli bireylerin, çocukların ve gençlerin yaşantılarını kolaylaştıran, sosyal uyumlarını destekleyen, öz bakım becerilerini geliştirmelerine yardımcı olan kişidir. Rehabilitasyon ve eğitim konularında özel gereksinimli bireylere destek verir.
Görevler
İş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Özel gereksinimli bireyler için başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyon planının uygulanmasına destek olmak.
- Hazırlanan bireyselleştirilmiş eğitim planlarını uygulamak ve uygulamaya ilişkin gözlemleri not etmek.
- Bireyselleşmeleri için hazırlanan plan doğrultusunda bireye destek olmak.
- Bireylerin aile yaşamı, sosyal yaşam, okul ve akademik yaşamlarında destek olmak.
- Sosyal yaşama uyum için gerekli sosyal becerileri kazanmalarını desteklemek.
- Öğrenci için hazırlanmış davranış değiştirme planı ve olumlu davranışsal destek planı gibi planların uygulanmasına yardımcı olmak.
- Öğrencide görülen gelişmeleri kayıt altına almaya yardımcı olmak.
- Özel gereksinimli bireylerde görülen problem davranışlara göre hazırlanan planlar çerçevesinde müdahalelerde bulunmak.
- Öğrencinin ihtiyacı olan öz bakım becerilerini kazanmasına yardımcı olmak.
- Ailelerin çocukların gelişimleri hakkında bilgi sahibi olmalarına yardımcı olmak.
- Ailelere engellilere yönelik sosyal hizmetler hakkında bilgi vermek.
- Bireylerin beslenme durumlarını takip etmek ve yardımcı olmak.
- Risk grubunda olan ve tanı almamış bireylerle ilgili olarak özel eğitim öğretmeni, psikolog, rehber öğretmen veya psikolojik danışman, psikiyatrist ve çocuk gelişimi uzmanlarına plan doğrultusunda yardımcı olmak.
- Çocukla birlikte çalışan diğer kişilerle iş birliği içinde, multidisipliner şekilde çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Eğitim materyalleri.
- Günlük yaşamda kullanılan, bireylerin fiziksel ve temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği araç gereçler.
- Medikal araç ve gereçler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Engelliler İçin Gölge Öğreticilik Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İnsan psikolojisine ilgili olmak.
- Empati yeteneği gelişmiş olmak.
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak.
- Problem çözme becerisi yüksek olmak.
- İletişim becerisi yüksek olmak.
- Programlı çalışmayı sevmek.
- Etkili iletişim kurma becerisine sahip olmak.
- Hızlı ve doğru karar verebilmek.
- Soğukkanlı, sabırlı ve anlayışlı olmak.
- Gelişime açık olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Engelliler İçin Gölge Öğreticilik Teknikeri; özel gereksinimli bireylerin, çocukların ve gençlerin bulunduğu ortamlarda çalışır. Bu ortamlar arasında lunapark, market, park, okul, ev ve spor salonu gibi yerler bulunur.
Çalışma, bireylere toplumsal beceri kazandırmak amacıyla engellinin gereksinimlerine uygun her ortamda yürütülebilir. Çalışma saatleri esnektir. Ailenin ve çocuğun gereksinimlerine göre çalışma şartları yarı zamanlı, tam zamanlı veya yatılı olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “Engelliler için Gölge Öğreticilik” bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için gereken koşullar şunlardır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Belirtilen bölümlerden mezun meslek lisesi öğrencileri, “Engelliler için Gölge Öğreticilik” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi iki yıldır. Eğitimde özel gereksinimli bireylerin eğitimiyle ilgili aşağıdaki ders ve konulara yer verilmektedir:
- Özel eğitime giriş.
- Kaynaştırma eğitimi.
- Engelli ailelerine destek ve etik.
- Uygulamalı davranış analizi.
- Otizm spektrum bozukluğu.
- Otizmde eğitim.
- Çocuk psikolojisi ve ruh sağlığı.
- Terapi ve müdahale.
- Çocuk gelişimi.
- Erken çocuklukta müdahale ve özel eğitim.
- Bireyselleştirilmiş eğitim programı.
- İş ve meslek eğitimi.
- Ergenlik ve cinsel eğitim.
- Özel gereksinimli bireyler için spor, sanat ve oyun.
Programda okuyan öğrenciler ikinci sınıfta güz ve bahar dönemi olmak üzere iki dönemde, Kurumlarda Gözlem ve Uygulama dersi kapsamında özel gereksinimli bireylerle çalışmaktadır. Öğrenim sürecinde staj bulunmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön lisans Diploması” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Engelliler İçin Gölge Öğreticilik Teknikerleri şu kurum ve alanlarda istihdam edilebilir:
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı resmî veya ilgili özel kurumlar.
- Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî veya ilgili özel kurumlar.
- Sağlık Bakanlığına bağlı resmî veya ilgili özel kurumlar.
- Özel gereksinimli bireylere yönelik vakıf ve dernekler.
- Belediyelerin ilgili birimleri.
- Engellilere hizmet veren diğer kurumlar.
- Özel sektör.
Program mezunları, ailelerle anlaşılması sonucu bireysel olarak çalışabilir. Ayrıca yurt dışında çalışma fırsatı da bulabilirler.
Gölge öğreticilerin, kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için ailenin isteği ve BEP geliştirme biriminin kararı doğrultusunda sınıf içinde ve sınıf dışında kolaylaştırıcı kişi olarak çalışabilmesi Millî Eğitim Bakanlığı tarafından uygun görülmüştür.
Alanda iş bulma imkânı oldukça geniştir. Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak meslekte işsiz kalma riski hemen hemen yoktur.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince öğrenciler:
- Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilir.
- Mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanabilir.
- Çeşitli resmî ve özel kurum veya kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan yararlanabilir.
Eğitim sonrası
İlk işe girişte alınan ücret genellikle asgari ücret ve üzerinde olur. Ancak ücret; çalışanın bilgi ve becerisi ile çocuk için geçirilen süreye bağlı olarak değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Engelliler İçin Gölge Öğreticilik ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilir.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar bulunmaktadır.
İş hayatında ilerleme
Gölge öğreticiler eğitim alırken bütün tanı gruplarına yönelik eğitim almaktadır. İsteyenler iş hayatında tek bir tanı grubu belirleyerek o tanı grubundaki bireylerle çalışmaya devam edebilir ve eğitimlerini belirledikleri tanı grubuna yönelik almayı tercih edebilir.
Benzer meslekler
- Özel Eğitim Öğretmeni
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Öğretim görevlileri.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
