Tanım
Endüstriyel Yuvarlak Örme Operatörü; çeşitli ipliklerle çorap ve hazır iç giyim örme üretimi yapan, desen bilgisayarlarında analiz edilen örgü kumaşların örgü tekniklerine uygun programını hazırlayan, model geliştiren, yuvarlak örme için kalıp hazırlayan ve üretim yapan kişidir.
Görevler
Endüstriyel Yuvarlak Örme Operatörü, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Örgü analizini yapar.
- Kumaşın ön ve arka yüzünü tespit eder.
- Kumaşın örülme yönünü tespit eder.
- Başlangıç iğnesi seçer.
- Örgüyü sökerek her ilmek hareketini analiz formuna işaretler.
- Örgüye göre iğne ve çelik dizilimini belirler.
- Kumaş, ilmek, çubuk ve ilmek sıra sıklıklarını belirler.
- Kumaş gramajını belirler.
- İplik cinsi ve numarasını belirler.
- İlmek iplik uzunluğunu belirler.
- Üretim performansını kontrol eder.
- Makinelerin üretime hazırlanması sürecini kontrol eder.
- Talimatlar doğrultusunda makine üzerindeki desen, gramaj ve üretim için gerekli hassas ayarları yapar.
- Makinenin çalışmasını talimatlara uygun olarak kontrol ve takip eder.
- Ürün üzerindeki hataları tespit ederek kayıt altına alır.
- Kumaş topunu makineden çıkartarak tartar.
- Makineyi bir sonraki üretim için temizler.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Temizlik araç ve gereçleri
- İğne ve platin
- İp
- Çelikler
- Cağlık
- Lup-büyüteç
- Ortama uygun üniforma
Üniforma, çalışılan ortamın gerektirmesi durumunda kullanılır.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Endüstriyel Yuvarlak Örme Operatörü olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Mekanik yeteneğinin gelişmiş olması
- Dikkatli, tedbirli ve sabırlı olması
- El-göz koordinasyonunun gelişmiş olması
- El ve parmak becerisinin gelişmiş olması
- Şekil ve renk algısının yüksek olması
- Ekip çalışmasına yatkın olması
- Hızlı ve doğru karar verebilmesi
- Pratik ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilmesi
Çalışma ortamı ve koşulları
Endüstriyel Yuvarlak Örme Operatörleri fabrika ve atölye gibi kapalı ortamlarda görev yaparlar. Çalışma ortamlarında desen hazırlama ve planlama bölümleri sessiz ve temizdir. Örme birimleri ise gürültülü ve tozludur.
Çalışma şekli örgü birimlerinde ayakta, desen hazırlama ve planlama bölümlerinde ise oturarak gerçekleşir. Meslekte tam gün, vardiyalı ve hafta sonu çalışma söz konusu olabilir.
Çalışanlar alerjik hastalıklara ve solunum yolu hastalıklarına maruz kalabilirler. Çalışırken tekstil mühendisinin veya örme teknikerinin verdiği yönergeler doğrultusunda ustalar ve diğer çalışanlarla iletişim halinde olurlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Tekstil Teknolojisi alanındaki “Endüstriyel Yuvarlak Örme” dalında verilmektedir.
Bu dalda kalfalık ve ustalık eğitimleri yapılmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak
- Eğitim seviyesine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilecek durumda olmak
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması
- Gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla mesleğe uygunluğu belgelemek
- 14 yaşını doldurmuş olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Mesleğin seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi verilir. 12. sınıfı başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alınabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Endüstriyel Yuvarlak Örme Operatörleri özel sektöre ait yuvarlak örme ve konfeksiyon işletmelerinde çalışabilirler. Ayrıca örme fabrikalarının aşağıdaki bölümlerinde görev alabilirler:
- Model hazırlama
- Seri üretim
- Kalite kontrol
Bölgesel olarak yuvarlak örme üretim ve giyim sektöründe, son yıllarda modaya da bağlı çorap ve hazır iç giyim üreten işletmelerde çalışma olanakları artış göstermektedir.
Makine ve ekipman maliyetini karşılayabilen meslek elemanları kendi işyerlerini de açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki tutarlardan aşağı olmamak üzere ücret ödenir:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'u
- Asgari ücretin net tutarının, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12’nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kaynak dosyada eğitim sonrası için sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Endüstriyel Yuvarlak Örme Operatörleri çalıştıkları kuruluş ve işletmelerde şu görevlere ilerleyebilirler:
- Vardiya sorumlusu
- Bakımcı
- Usta yardımcısı
- Usta
- Şef
Benzer meslekler
- İplik Teknisyeni
- Tekstil Terbiye Teknisyeni
- Endüstriyel Düz Örme Operatörü
- Çorap Örme Konfeksiyon Teknisyeni
- Hazır Giyim Model Makineciliği Teknisyeni
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Meslek elemanları
- Mesleğin icra edildiği işyeri
- İlgili eğitim kurumu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
