Tanım
Ebe Yardımcısı; ebelerin nezaretinde gebenin günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmesine, beslenme programının uygulanmasına, kişisel bakım ve temizliğine yardımcı olan ve gebenin sağlık hizmetlerine ulaşımında destek ve refakat sağlayan kişidir.
Görevler
Ebe Yardımcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- Doğurganlık sınırları içerisindeki kadınların üreme sağlığı konusunda kayıtlarının tutulmasına yardım eder.
- Gebelik öncesi dönemde gebeliğe hazırlık eğitim programları ile anne-babalığa ve doğuma hazırlık programlarının uygulanmasına yardım eder.
- Gebelik izlemleri süreci dâhil olmak üzere kadının muayeneye hazırlığını yapar.
- Gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemde gebenin günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmesine yardımcı olur.
- Gebenin beslenme programının uygulanmasına, kişisel bakım ve temizliğiyle ilgili gereksinimlerinin karşılanmasına yardım eder.
- Doğum sırasında gebenin doğum ağrısı ve doğum korkusuyla başa çıkmasına yardımcı olur.
- Doğum sonrası dönemde anneye bebek bakımı ve emzirme konusunda yardımcı olur.
- Anne ve bebeğin genel sağlık durumunda fark ettiği değişiklikleri ebeye bildirir.
- Gebenin gerekli hâllerde başka bir kliniğe ya da birime transferine yardım ve refakat eder.
- Gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemde anne ve bebek sağlığını korumak ve geliştirmek için hizmet sunduğu gruba bilgi verir.
- Aile planlaması hizmetlerinde, kadın ve yenidoğana ait tarama programlarının yürütülmesinde ebeye yardım eder.
- Kullanılan malzemelerin temizliği, dezenfeksiyonu ve uygun şekilde saklanmasına yardım eder.
- Çalıştığı ünitenin kullanıma hazır bulundurulmasında görev alır.
- Alınan kan, doku veya diğer örneklerin laboratuvara naklini sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Ebe Yardımcısının görevleri sırasında kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Gebelik izleme çizelgeleri
- Tansiyon aleti
- Dinleme aleti
- Derece
- Lavman cihazı
- Enjektör ve iğneler
- Pamuk
- Eldiven
- Bebek küveti
- Steril gazlı bez
- Maske
- Makas
Lavman cihazı, doğumdan önce bağırsakları boşaltmak için kullanılır.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ebe Yardımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı olmak
- İnsanlara yardım etmekten hoşlanmak
- Sorumluluk duygusunun yüksek olması
- Çabuk ve doğru karar verebilmek
- Dikkatli, tedbirli, temiz ve titiz olmak
- Soğukkanlı ve sabırlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Ebe Yardımcıları resmi veya özel hastanelerde, dispanserlerde, aile sağlığı merkezlerinde, ana çocuk sağlığı ve aile planlama merkezlerinde görev alabilirler.
Çalışma ortamı genellikle temiz ve kapalıdır. Ebe Yardımcıları görevleri sırasında hamile kadınlarla, bebeklerle, 0-6 yaş grubu çocuklarla, doktorlarla, uzman hekimlerle ve diğer sağlık personeliyle iletişim hâlindedir.
Görev yaptıkları sağlık kuruluşlarında belirlenen takvime göre nöbete kalmaları veya vardiyalı çalışmaları gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Sağlık Hizmetleri alanındaki Ebe Yardımcılığı dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Ebe Yardımcılığı eğitimine giriş için şu koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilmektedir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ebe Yardımcıları şu kurum ve kuruluşlarda iş bulabilirler:
- Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler
- Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı hastaneler
- Üniversitelere bağlı hastaneler
- Özel hastaneler
- Aile sağlığı merkezleri
- Doğumevleri
- Çocuk sağlığı ve aile planlaması merkezleri
- Doğum klinikleri
- Dispanserler
Bu meslekte çalışma koşulları genelde ağır olmasına karşın, ülkenin her yerinde çalışma olanağı bulunmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere ücret verilir. Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde bu ücret, asgari ücretin net tutarının yüzde 30'undan; yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde ise yüzde 15'inden aşağı olamaz.
- Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır.
- Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan kuruma, kişinin tecrübesine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Sağlık Hizmetleri alanının Ebe Yardımcılığı dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli üniversitelerin ve özel laboratuvarların düzenlediği ücretli kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Ebe
- Hemşire Yardımcısı
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Bölüm eğitimcileri
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ebe Yardımcılığı mesleği hakkında ayrıntılı bilgi için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
