Tanım
Ebe; doğum sırasında hekime yardımcı olan, hekim olmayan yerlerde doğum yaptıran ve ana-çocuk sağlığının korunması için yürütülen hizmetlerde diğer sağlık personeliyle işbirliği içinde görev alan sağlık elemanıdır.
Görevler
Ebeler, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Sağlık kuruluşlarında veya evlerde kadınların hamilelik süresince sağlık kontrollerini yapar ve gerekli tavsiyelerde bulunur.
- Hekim olmayan yerlerde doğum yaptırır, hastanelerde hekime doğum sırasında yardımcı olur.
- Yeni doğum yapan annenin bakımını yapar.
- Normal dışı acil doğum vakalarının hastanelere gönderilmesine çalışır.
- Bazı kadın hastalıklarının tedavisinde hekimle işbirliği içinde tedaviyi uygular.
- Özel bakım gerektiren, prematüre, postmatüre, düşük doğum ağırlıklı veya hasta bebekler dahil olmak üzere yeni doğan bebeklerin gözlem ve bakımını yapar.
- Aile planlaması ve ana-çocuk sağlığı konularında kadınları eğitir.
- Sağlık kuruluşlarında altı yaşına kadar çocukların aşılarını yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Ebeler çalışma süreçlerinde aşağıdaki araç, gereç ve ekipmanları kullanır:
- Gebelik izlem çizelgeleri
- Tansiyon aleti
- Dinleme aleti
- Çocuk kalp sesi dinleme aleti
- Derece
- Lavman cihazı
- Enjektör ve iğneler
- Pamuk
- Eldiven
- Bebek küveti
- Steril gazlı bez
- Maske
- Makas
- İpek iplik
- Muşamba ve önlük
- Havlu
- Sabun
- El fırçası
- Tülbent
- Tentürdiyot
- El kantarı
- Eğitim araç ve gereçleri
Lavman cihazı doğumdan önce bağırsakları boşaltmak için kullanılır.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ebe olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı olmak
- İnsanlara yardım etmekten hoşlanmak
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Çabuk ve doğru karar verebilmek
- Temiz, dikkatli ve titiz olmak
- Tedbirli ve tertipli olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Ebeler resmi veya özel hastanelerde, dispanserlerde, sağlık ocaklarında, ana-çocuk sağlığı merkezlerinde ve aile planlaması merkezlerinde görev alabilir.
Çalışma ortamı genellikle temiz ve kapalıdır. Ebeler görevleri sırasında hamile kadınlarla, bebeklerle, 0-6 yaş grubu çocuklarla, doktorlarla, uzman hekimlerle ve diğer sağlık personeliyle iletişim halindedir.
Köylerde çalışan ebeler hizmet verirken sık sık seyahat etmek durumunda kalabilir. Görev yaptıkları sağlık kuruluşlarında belirlenen takvime göre nöbete kalmaları veya vardiyalı çalışmaları gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelerin sağlık yüksekokullarının Ebelik bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Ebelik eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitimi 4 yıldır.
Eğitim teorik ve pratik çalışmalardan oluşur. Meslek dersleri hastane, doğumevi ve ana-çocuk sağlığı merkezlerinde uygulamalı olarak yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Yüksek öğrenimlerini başarıyla tamamlayanlara “Ebelik” lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Ebeler, Sağlık Bakanlığına, Sosyal Güvenlik Kurumuna ve üniversitelere bağlı hastaneler ile özel hastanelerde çalışabilir. Ayrıca aşağıdaki çalışma alanlarında iş bulabilirler:
- Doğumevleri
- Çocuk sağlığı merkezleri
- Aile planlaması merkezleri
- Doğum klinikleri
- Dispanserler
Çalışma koşulları genellikle ağır olmasına karşın ülkenin her yerinde çalışma olanağının bulunması bakımından işsizlik sorunu çok azdır.
Sağlık hizmetlerinde sosyalleştirme çalışmalarının yaygınlaşmasıyla bu alandaki iş alanları da oldukça genişlemiştir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Yüksek öğrenimleri süresince öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı kredi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilir. Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu çerçevesinde kamu sektöründe çalışılması halinde, yükseköğretim programlarından mezun olanlar 8. derecenin 1. kademesinden maaş alır. Sağlık meslek liselerini bitirenler ise 12. derecenin 2. kademesinden maaş alır. Maaşlar kıdeme ve belirlenen katsayı artışlarına paralel olarak artar.
Özel hastane, poliklinik ve benzeri yerlerde çalışanların ücretleri piyasa koşullarına göre; hizmet süreleri, mesleki deneyimleri ve bilgilerine bağlı olarak zaman içerisinde değişik oranlarda belirlenir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Ebeler lisans eğitiminden sonra alanlarında yüksek lisans ve doktora eğitimi alarak akademik kariyer yapabilir. Yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doçent ve profesör gibi unvanlarla öğretim üyesi olarak görev yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Hemşire
- Sağlık Memuru
- Laborant
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Bu meslek bilgi dosyası, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve 154 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştiği Bölgelerde Hizmetin Yürütülmesi Hakkındaki Yönerge
- Çeşitli üniversitelerin katalogları
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi-2000
- Türk Meslekler Sözlüğü İİBK Genel Müdürlüğü Yayın No: 190
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
- 02.02.2008 tarih ve 26775 sayı ile Doktorluk, Hemşirelik, Ebelik, Diş Hekimliği, Veterinerlik, Eczacılık ve Mimarlık Eğitim Programlarının Asgari Eğitim Koşullarının Belirlenmesi ile Değişiklik Yapılmasına Dair 31.12.2009 tarih ve 2744931 sayılı Yönetmelik
- Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Kılavuzu
- Sağlık Meslek Liseleri (Gündüzlü) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınav Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim olanakları hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
