Tanım
Diyaliz Sağlık Teknikeri, diyaliz tedavisi gerektiren hastalıklarda hastanın diyaliz makinesine alınması, takibi ve tedavisi ile diyaliz işlemlerinin sonlandırılmasını gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Diyaliz Sağlık Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Doktorların direktifleri doğrultusunda diyaliz makinesine bağlanması gereken hastalarla ilgilenir.
- Hastaların günlük, haftalık, aylık ve yıllık olarak diyaliz makinesine bağlanmasını takip eder.
- Diyaliz makinesinin bakımını yapar ve kullanıma hazır hale getirilmesini sağlar.
- Diyaliz makinesinin hastaya bağlanmasından ve kullanılmasından birinci derecede sorumludur.
- Böbrekle ilgili hastalıklarda diyetin önemine ilişkin konularda hastayı bilgilendirir.
- Hasta yakınlarına bilgi verir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Hemo diyaliz makinesi
- Periton diyaliz setleri
- Hemo diyaliz setleri
- Fistül iğneleri
- Tansiyon aleti
- Enjektörler
- Tamponlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Diyaliz Sağlık Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- İletişim becerileri güçlü olmak
- Mekanik aletlere karşı ilgi duymak
- Dikkatli ve araştırıcı olmak
- Temizliğe önem vermek
Çalışma ortamı ve koşulları
Diyaliz Sağlık Teknikerleri, hastanelerin diyaliz ünitelerinde görev alırlar. Çalışmalarını genellikle ayakta yürütürler.
Meslek mensubu çalışırken hastalarla ve hasta yakınlarıyla, doktorlarla, hemşirelerle, meslektaşlarıyla ve diğer teknisyenlerle iletişim halindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı sağlık hizmetleri meslek yüksekokullarının “Diyaliz” programlarında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Diyaliz” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi ön lisans düzeyinde iki yıldır. Eğitim sürecinde mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Eğitimde yer alan başlıca dersler şunlardır:
- Temel Anatomi ve Fizyoloji
- Diyalizde Temel Mikrobiyoloji
- Temel Farmakoloji
- Biyokimya
- Diyaliz Ekipmanlarının Kullanımı
- Diyaliz Hastalarında Rehabilitasyon
- Diyaliz Bakımı
- Diyaliz
- Nefroloji
- Hastalıklar Bilgisi
- İlk Yardım
- Sağlık Hukuku
Ayrıca hastanelerde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Diyaliz Sağlık Teknikerleri, özel ve kamu kurumlarına bağlı hastanelerdeki diyaliz ünitelerinde çalışabilirler.
Kaynak dosyada, böbrek hastalarının ihtiyacına cevap verebilecek sayıda diyaliz ünitesi bulunmamasına rağmen bu ünitelerin sayısının her geçen gün arttığı belirtilmektedir. Buna paralel olarak diyaliz teknikerliğine olan ihtiyacın da artacağı ifade edilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’nün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Diyaliz ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı’nda (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Diyaliz Sağlık Teknikerleri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler şu şekilde belirtilmiştir:
- Diğer Sağlık Teknikerleri
- Sağlık Memuru
- Hemşire
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- ÖSYM Üniversiteler Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
