Tanım
Diş Protezcisi, diş hekiminin kontrolü altında ve diş hekimi tarafından verilen ölçülere göre hastanın eksik diş ve ağız dokularını tamamlayan ve düzenleyen kişidir. Protez ve diş köprülerini tekniğine uygun olarak yapar.
Görevler
- Diş hekimi tarafından alınan ağız kalıbı üzerine alçı ile suyu karıştırarak hamur yapar.
- Hazırladığı hamuru kalıp üzerine yerleştirir ve kaynatarak sertleştirir.
- Alçı kalıptan akriliği çıkarır.
- Dişlerin kalıba yerleştirilmesinde diş hekimine yardım eder.
- Provadan gelen dişleri mumlayarak diş eti şeklini verir.
- Dişleri mum kalıbın yerine plastik kalıba geçirir. Bu işlem mufta safhası olarak adlandırılır.
- Kalıptan çıktıktan sonra tesviye, yani fazlalıkların alınması işlemini yapar.
- Protez cilası yapar.
- Kırılan protezleri tamir eder.
- Kron köprü yapar.
- Çarpık dişlerin düzeltilmesi için gereken malzemeleri, bağlama kanallarını hazırlar.
- Kullandığı aletlerin bakımını yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Elektriksiz el aletleri: pense çeşitleri, makas, testere ve benzeri araçlar.
- Elektrikli aletler ve makineler.
- Kıymetli ve kıymetsiz metal alaşımları.
- Alçı.
- Mum.
- Porselen tozları.
- Cila.
- Plastik ve benzeri malzemeler.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Diş Protezcisi olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olması gerekir:
- El ve gözünü eşgüdümle kullanabilmek.
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılama yeteneğine sahip olmak.
- Renk algısına sahip olmak.
- Estetik görüşe sahip olmak.
- Kimyasal maddelere ve toza karşı alerjisi olmamak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Diş Protezcileri diş atölyelerinde görev yaparlar. Çalışma ortamında kimyasal maddeler, alçı ve porselenle çalışıldığı için aşırı toz ve koku bulunabilir.
Meslek çalışanları birinci derecede malzeme ve aletlerle çalışır. Zaman zaman diş hekimleri ve diş teknisyenleriyle etkileşim hâlinde olurlar. Çalışma haftanın her günü tam zamanlı olarak yürütülebilir. Hafta sonu çalışması da söz konusu olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Modüler program çalışması sonucunda “Diş Protezciliği” meslek dalının eğitimi mesleki eğitim merkezlerinde verilmemektedir. Dosyada yer alan bilgiler güncelleme tarihinden önceki bilgileri kapsamaktadır.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde Diş Protezciliği alanında eğitim programı düzenlenebilmektedir.
Ayrıca mesleğin eğitimi teknisyenlik düzeyinde sağlık meslek liselerinde verilmektedir. Diş Protez Teknisyenliği mesleği hakkında bilgi almak için ilgili merkezde mevcut “Diş Protez Teknisyenliği” meslek bilgi dosyasından yararlanılabilir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar gereklidir:
- En az ilköğretim okulu mezunu olmak.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Bünye ve sağlık durumunun, mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olması.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri sahibiyle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Diş Protezciliği mesleğinin eğitim süresi ilköğretimden sonra 3 yıl, lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra ise 1,5 yıldır.
Mesleki eğitim merkezlerinde teorik eğitim, işyerlerinde ise uygulamalı eğitim verilir. Çırak öğrenciler teorik eğitim kapsamında genel bilgi dersleri ve meslek dersleri alırlar.
Genel bilgi dersleri
- Türkçe.
- Matematik ve Meslek Matematiği.
- İşletme Bilgisi ve Kooperatifçilik.
- Toplam Kalite Yönetimi.
Meslek dersleri
- Teknik Resim.
- İş Güvenliği.
- Meslek Resmi.
- Meslek Bilgisi.
- Maniplasyon.
- Malzeme Alet Bilgisi.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Diş Protezcilerinin çalışma alanları şunlardır:
- Diş laboratuvarları.
- Özel diş klinikleri.
- Hastaneler.
Meslekte iş bulma olanağı fazladır. Usta unvanını alanlar kendi adlarına işyeri açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Kamu kesiminde çalışanlar, asgari ücretin yaklaşık olarak 2-3 katı tutarında ücret almaktadır.
Özel işyerlerinde çalışanların ücreti ise işyerinin yapısına, elemanın becerisine ve deneyimine göre değişiklik göstermektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine de devam edebilirler.
İlköğretim, yani ortaokul mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler.
Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bu kişileri işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler.
İşyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip bir çalışanın bulunması zorunludur.
Benzer meslekler
- Diş Protez Teknisyeni.
- Diş Protez Teknikeri.
Ek bilgiler
Diş Protezcisi aşağıdaki görevleri de yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- 3308 Sayılı Kanun.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Bursa Diş Hastanesi Diş Protez Kliniği.
- T.C. Milli Eğitim Bakanlığı “Çıraklık Dönemi Diş Protezciliği” Meslek Dalı Eğitim Programı.
- MEB Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü 2005-2006 Eğitim Öğretim Yılından itibaren kademeli olarak uygulanacak yeterliğe dayalı modüler öğretim programı.
- MEDAK (Meslek Danışma Komisyonu) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.