Tanım
Diş Protez Teknisyeni, diş hekiminin kendisine verdiği ölçülere göre hastanın eksik olan diş ve ağız dokularını tamamlayan ve düzenleyen, protez ve diş köprülerini yapan kişidir.
Görevler
Diş Protez Teknisyeninin görevleri şunlardır:
- Gelen ölçünün kaydını yapar.
- Diş hekimince alınan ağız kalıbı üzerine alçı ile suyu karıştırarak yaptığı hamuru döker ve alçı model elde eder.
- Alınan model üzerinde gerekli çalışmaları yapar.
- Alçı kalıptan akrilik denilen maddeyi çıkarır.
- Diş hekimince yapılan provadan gelen dişleri mumlayarak diş eti şeklini verir.
- Dişleri mum kalıbın yerine plastik kalıba yerleştirir. Bu işlem mufta safhasıdır.
- Kalıptan çıkardıktan sonra tesviye, yani fazlalıkların alınması, işlemini yapar.
- Protez cilası yapar.
- Kırılan protezleri tamir eder.
- Kron köprü yapar.
- Çarpık dişlerin düzeltilmesi için gereken malzemeleri, yani bağlama kanallarını, hazırlar.
- Protezi teslim etmeden önce uygun antiseptiklerle temizler.
- Kullandığı aletlerin bakımını yapar.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Malzemeler
- Kıymetli ve kıymetsiz metal alaşımları
- Alçı
- Mum
- Porselen tozları
- Cila patı
- Revetman
- Agar agar
- Akril
- Pomza tozu
- Akrilik diş
- Ortodontik teller
- Işınlı base-plak
Elektriksiz el aletleri
- Mufla
- Bol bol kaşığı
- Ateş spatülü
- Pense çeşitleri
- Makas
- Testere
- Modelaj spatülü
- Artikülatör
- Alçı bıçağı
- Brit
- Pres
Elektrikli el aletleri ve makineler
- Mikromotor ve frezleri
- Alçı kesme motoru
- Polisaj motoru
- Mum eritme makinası
- Akril kaynatma kazanı
- Ekstromat
- Porselen fırını
- Kumlama cihazı
- Döküm fırını
- Santrifüj
- Elektrikli spatül
- Gece plağı vakum makinası
- Buhar makinası
- Vibratör
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Diş Protez Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisine sahip olmak
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilme yeteneğine sahip olmak
- Estetik görüşe sahip olmak
- Renkleri ayırt edebilmek
- Ayrıntılara dikkat edebilmek
Kimyasal maddelere ve tozlara karşı alerjisi olanlar bu mesleğin icrasında zorlanabilir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Diş protez teknisyenleri diş laboratuvarlarında görev yaparlar. Çalışma ortamı farklılık gösterebilir.
Metal döküm ve metal tesviye işlerinin yapıldığı laboratuvarlar tozlu ve gürültülü olabilir. Diş protez teknisyenleri biyolojik, kimyasal ve fiziksel etkenlere maruz kalabilirler.
Akrilik ve porselen çalışması yapılan bölümler temiz ortamlardır. Meslekte birinci derecede malzeme ve aletlerle çalışılır. Diş protez teknisyenleri diş hekimleriyle iletişim içinde görev yaparlar.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Diş Protez alanı Diş Protez dalında verilmekteyken yapılan yeni düzenleme ile bu alan ve dala 2014-2015 eğitim öğretim yılından itibaren öğrenci alınmamaktadır.
Eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Milli Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan ve dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilir ve yıl sonunda öğrenci alanını belirler.
- Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler 10. sınıfta verilir.
-
- sınıfın sonunda, bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri de dikkate alınarak dal seçimi yapılır.
- Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Diş protez teknisyenleri şu çalışma alanlarında iş bulabilirler:
- Özel diş laboratuvarları
- Klinikler
- Kamu hastaneleri
- Özel hastaneler
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki koşullarda ücret verilir:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
Ücret, belirtilen oranlardan aşağı olmamak üzere verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Kamu kesiminde çalışanlar sağlık hizmetleri sınıfından asgari ücretin yaklaşık 2-3 katı tutarında ücret almaktadırlar.
Özel işyerlerinde çalışanların ücreti ise işyerinin durumuna ve çalışan kişinin beceri ve deneyimine göre değişiklik gösterir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Diş Protez alanı Diş Protez Teknisyenliği dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan verilmektedir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli üniversite ve özel laboratuvarların düzenledikleri ücretli kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Diş Protez Teknikeri
- Protez Ortez Teknikeri
Ek bilgiler
Diş Protez Teknisyeni ayrıca şu faaliyetleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- Meslek elemanları
- Milli Eğitim Bakanlığı web sayfası: www.meb.gov.tr
- www.okulrehberlik.com
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
