Tanım
Bireylerde gözlenen iletişim, ses, konuşma, dil ve yutma
bozukluklarının önlenmesi, tanısı, değerlendirilmesi ve müdahalesi için
çalışmalar yapan ve ilgili uzman tabip tarafından belirli hastalık teşhisi
konmuş bireylerde yutkunma, ses, dil ve konuşma bozukluklarının
rehabilitasyonunu sağlayan kişidir.
Görevler
İş süreçlerin de, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma
düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun
olarak;
- İş organizasyonu yapar,
- İletişim, dil, konuşma, ses ve yutma sağlığı alanında önleyici
programlarda görev alır,
- Dil ve konuşma bozukluklarının değerlendirme sürecinde ilgili
uzmanlarla ekip çalışması yapar, yönlendirir ve takip eder,
- Toplumda ve bireylerde ses, konuşma ve dil bozukluklarına neden
olabilecek risk faktörlerine yönelik farkında lık geliştirilmesi için
çalışma yapar,
- İlgili uzman hekim tarafından yönlendirilen ve dil konuşma, ses ve
yutma patolojisi olan hastaların, kendi alanıyla ilgili
değerlendirmesini, terapi ve rehabilitasyon planlamasını yapar ve
uygular,
- Bu tip bozuklukları olan bireylerin ailelerine bozuklukları önleme ve
bozukluğu olan bireylerin rehabilitasyonu ile ilgili konularda
danışmanlık yapar,
- Bilgisayar destekli konuşma cihazları, sesle ilgili protezler ve
benzeri konuşma aparatları, ses üretim cihazları, iletişim panoları
gibi alternatif ve iletişimi destekleyici jest ve işaret dili gibi
konularda hastaya eğitim verir,
- Kişiye özel eğitim programları hazırlanmasında ve uygulanmasında
görev alır,
- Bu alanda çalışacak yardımcı personel yetiştirme ve hizmet içi
eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasında görev alır,
- Bozuklukların işlevsel değerlendirilmesinde ve terapisinde eğitimini
aldığı cihaz ve araçları kullanarak dil ve konuşma fonksiyonlarının
klinik değerlendirmesini yapar,
- Hastanın terapi sürecinde gel işimini ve terapiden sağladığı faydayı
belgeler, takip etmek için kayıt tutar, terapi süreci boyunca
değerlendirme yapmak amacıyla veri toplar,
- Terapi sürecinin faydaları ve kaydedilen gelişmeyle ilgili sonuçları
hasta ve yakınlarıyla yazılı veya sözlü ola rak paylaşır. Sonuçlara
uygun olarak tedavi terapi planını geliştirir ve değiştirir,
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
-
DİL VE KONUŞMA TERAPİSTİ
A- GÖREVLER
KULLANILAN, ARAÇ,
GEREÇ VE EKİPMAN
- Nöromüsküler elektriksel uyarım değerlendirme ve terapi cihazları
(vitalstim, vokastim vb),
- Dil konuşma ve bilişsel işlevlerin değerlendirilmesinde ve
rahabilitasyonunda kullanılan aletsel cihazlar (göz izleme, olay
ilişkili potansiyeller vb. ekipmanlar),
- Ağız çevresi ve fonksiyonlarını değerlendirme ve terapi ekipmanları
(Palatograf/Elektropalto),
- Aerodinamik ölçüm cihaz ve programları (nazometre vb),
- Ses protezi ekipmanları,
- Alternatif ve destekleyici iletişim sistem ve cihazları (konuşma
paratları, iletişim panoları vb.),
- Test bataryaları, kitaplar, oyun ve oyuncaklar,
- Mesleğe yönelik gelişen teknolojiye bağlı alet cihaz ve ekipman,
- Bilgisayar destekli çeşitli akustik ses ve konuşma analizi cihaz ve
programları (laringograf, elektroglottograf vb.),
- Konuşma, ses ve yut ma fonksiyonlarının işlevsel
değerlendirilmesinde kullanılan ses ve görüntü kayıt ve geri bildirim
terapi cihazları (Videolarengostroboskop, Videofloroskop,
artikülograf, artikülasyon ultrasonu)
DİL VE KONUŞMA TERAPİSTİ
Mesleğin gerektirdiği özellikler
GENEL ÖZELLİKLER
Dil ve Konuşma Terapisti olmak isteyenlerin;
- Yardımsever, güler yüzlü, hoşgörülü, sorumluluk sahibi,
- Empati kurabilen ve sabırlı,
- Görsel ve işitsel belleği güçlü,
- İşitme kaybı olmayan,
- Yazılı ve sözlü ifade gücü gelişmiş,
- Dikkat düzeyi yüksek, ayrıntıları algılayabilen,
- Analitik düşünebilen,
- Anlaşılır bir konuşma ve ifade etme gücüne sahip,
- Yönergeleri izleyip uygulayabilen,
- Fizik, dil ve dil ile ilgili alanlara ilgili,
- Teknolojik gelişmeleri takip eden,
- İşbirliği içinde çalışmayı seven,
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
VE KOŞULLARI
Çalışma ortamı kamu, üniversite ve özel hastaneler, özel eğitim
kurumları, özel klinikler olup, akademik personel, rehberlik ve
araştırma merkezleri olup, genellikle iyi aydınlatılmış ve kapalı alanda
çalışılır. Terapi gören hastaların haricinde hasta yakınları, kulak burun
boğaz (KBB) uzmanları, nöroloji, çocu k nörolojisi, odyoloji, plastik
rekonstrüktif ve estetik cerrahi, pediatri, fizik tedavi, çocuk ruh sağlığı
uzmanları, ortodonti, ergoterapi, fizyoterapi ve rehabilitasyon,
radyoloji uzmanları, beyin cerrahisi, psikolog/psikiyatrist, özel eğitim
öğretmeni ve hemşireler ile iletişim halinde olmaları gerekir.
Yutma bozukluklarının tanı ve takibi sırasında radyasyona maruz
kalınabilir.
Tam gün ve günlük çalışma gerektirir.
DİL VE KONUŞMA TERAPİSTİ
Eğitimin verildiği yerler
VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, Sağlık Bilimleri Fakültelerinin “Dil ve Konuşma
Terapisi” bölümünde verilir.
Eğitime giriş koşulları
GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için;
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- Yüksek Öğretim Kurumları Sınavı (YKS) kılavuzunda belirtilen
giriş koşullarını taşımak.
Eğitimin süresi ve içeriği
VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Bazı üniversitelerde isteğe bağlı,
bazılarında zorunlu 1 yıl yabancı dil hazırlık okunması gerekmektedir.
Programdaki derslerin %75’i zorunlu, %25’i seçmeli derslerden oluşur.
Programın içeriği teorik ve klinik uygulama derslerinden oluşur.
Mesleğin eğitim süresince; temel fizik ve ses fiziği, işitme bilimine
giriş, dil ve konuşma bozukluklarına giriş, genel embriyoloji, konuşma
bozukluklarında klinik gözlem, temel anatomi, nöroanatomi ve
nörofizyoloji, fonetik ve kompüterize konuşma laboratuvarı, çocuk
sağlığı ve nörolojisi, dil edinim kuramları, fizyoloji, kbb hastalıkları ve
ağız yüz anomalileri, işitme ve konuşmanın akustiği ve algılama,
çocukluk çağı dil ve konuşma bozuklukları vb. dersler verilmektedir.
Dönem içi ve yaz stajları bulunmaktadır. Staj süreleri üniversitelere
göre değişmektedir.
Eğitim sonunda alınan belge
BELGE-DİPLOMA
Meslek eğitimini bitirenler lisans diploması alırlar.
DİL VE KONUŞMA TERAPİSTİ
Çalışma alanları ve iş bulma
VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Dil ve Konuşma Terapistleri; temel sağlık hizmeti veren kamu
hastaneleri ve özel hastanelerde, özel eğitim merkezlerinde,
rehabilitasyon merkezlerinde, rehberlik ve araştırma merkezlerinde
görev yapabilirler, kendi özel kli niklerini açabilirler. Ayrıca
üniversitelerde öğretim elemanı olarak çalışabilirler. Alanda iş bulma
imkânı oldukça geniştir. Kişisel bilgi, beceri ve yeteneğe bağlı olarak
meslekte işsiz kalma riski azdır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
EĞİTİM SONRASI KAZANÇ
EĞİTİM SÜRESİNCE
Meslek eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün
vermiş olduğu öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca, çeşitli resmi ve özel kurum/kuruluşlar tarafından sağlanan
burslardan faydalanabilirler.
EĞİTİM SONRASI
Devlet hastanesinde ve üniversite hastanelerinde çalışacak olan Dil ve
Konuşma Terapistlerinin ücretleri, çalışılan hastanenin performans ve
döner sermaye gibi özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Kendi adına
bağımsız çalışanların bilgi ve yeteneklerinin ölçüsünde gelirleri daha
yüksek olabilmektedir.
DİL VE KONUŞMA TERAPİSTİ
Meslekte ilerleme
MESLEKİ EĞİTİMDE İLERLEME
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik
kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma
görevlisi, doktor, doçent, profesör gibi unvanlara yükselme olanağına
sahiptirler.
İŞ HAYATINDA İLERLEME
Özel ilgi alanlarında uzmanlaşmak üzere kurslara katılabilirler. Gerekli
koşulları yerine getirdikleri takdirde kurs eğitmeni olabilirler. İlgi ve
becerileri ölçüsünde ilerleme kaydedebilirler.
Bağımsız çalışabilirler.
Benzer meslekler
- Özel Eğitim Öğretmeni.
DİL VE KONUŞMA TERAPİSTİ
H. EK BİLGİLER
Kaynakça
- Meslek elemanları,
- Öğretim üyeleri,
- 22 Mayıs 2014 tarih ve 29007 sayılı Sağlık meslek mensupları iş ve
görev tanımlarına dair yönetmelik,
- http://www.resmigazete.gov.tr 21.09.2016,
- http://www.dilkom.anadolu.edu.tr 21.09.2016,
- http://akts.hacettepe.edu.tr 21.09.2016,
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması, ISCO-08,
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
İÇİN
- İlgili eğitim kurumları,
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş
Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup,
meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi
alınarak oluşturulmuştur
