Tanım
Dijital Fabrika Teknolojileri Teknikeri; üretimde verimliliğin artırılması, üretimin anlık olarak takip edilmesi ve uzaktan müdahale edilebilmesini sağlayan otomasyon sistemlerinin kurulmasında görev yapan kişidir. Dijital sistemlerle akıllı hale getirilen sanayi tesisleri ve fabrikaların oluşturulmasına katkı sağlar.
Görevler
Dijital Fabrika Teknolojileri Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- Fabrikalarda, işletmelerde ve sanayi kuruluşlarında Endüstri 4.0 süreçlerine geçiş kapsamında otomasyon sistemleri ve dijital dönüşüm çalışmalarında görev almak.
- İş organizasyonu yapmak.
- Sahada doğrudan dijital dönüşüm çalışmalarını yürütmek.
- Elektrik, elektronik, elektromekanik, hidrolik ve pnömatik sistemlere yönelik çözümler geliştirmek.
- Temel elektrik ve elektronik elemanların niteliklerini karşılaştırarak uygun donanıma karar vermek.
- Üretim tesislerindeki cihazların montajını ve demontajını yapmak.
- Cihazların test ve bakımını yapmak, varsa arızalarını gidermek.
- Sorumluluk alanına giren kalibrasyon, ölçüm ve ayarları yapmak.
- Aletlerin verimli çalışmasını sağlamak.
- Küçük çaplı projeler tasarlamak, bilgisayar kullanarak çizmek, raporlamak ve gerçekleştirmek.
- Akıllı cihazların geliştirilmesi için araştırma, inceleme ve ölçümler yapmak.
- Ürünlerin imalatında sıcaklık, basınç ve hat hızı gibi süreçleri kontrol etmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- PLC (programlanabilir mantık kontrol ünitesi) cihazı.
- Bilgisayar ve bilgisayarlı makineler.
- Ölçüm cihazları: osiloskop, multimetre ve sinyal jeneratörü.
- El aletleri: havya, lehim, lokma takımı ve torkmetre.
- Elektronik devre elemanları: entegre devre elemanları ve yarı iletken devre elemanları.
- Güç kaynakları.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Dijital Fabrika Teknolojileri Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılamak.
- Çizim yeteneğine sahip olmak.
- Mekanik yeteneğe sahip olmak.
- Elektronik makinelerle çalışmaktan hoşlanmak.
- Sabırlı ve sorumluluk sahibi olmak.
- İşbirliğine ve yeniliklere açık olmak.
- Araştırmacı olmak.
- Algılama, sayı ve sembollerle akıl yürütme, karar alma ve analiz etme yeteneklerine sahip olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamları fabrikalar veya bakım, onarım ve dijital dönüşüm faaliyetlerinde bulunan işyerleridir. Çalışma alanları kapalı olabilir.
Ortam zaman zaman gürültülü, ancak aydınlıktır. Bakım ve onarım işlemleri sırasında kir ve yağ oluşabilir. Gece çalışması, vardiyalı çalışma ve seyahat etmek gerekebilir.
Dijital teknoloji alanında tek başına çalışmanın yanı sıra takım halinde ve işbirliği içinde çalışmak da gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “Dijital Fabrika Teknolojileri” ön lisans programında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların taşınması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı) kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Meslek liselerinin kılavuzda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Dijital Fabrika Teknolojileri” ön lisans programına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitimde mesleki dersler ağırlıklıdır. Bunun yanında genel kültür dersleri de alınır. Eğitim süresince işin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak şu konulara yer verilir:
- Üretim teknolojileri.
- Elektronik elemanlar ve analiz.
- Doğru akım analiz.
- Gelişen teknolojiler.
- Algoritma ve programlama.
- Alternatif akım devre analizi.
- Mikroişlemciler ve mikrodenetleyiciler.
- Sayısal elektronik.
- Bilgisayar destekli tasarım ve modelleme.
- Sistem analizi ve tasarımı.
- Programlanabilir denetleyiciler.
- Veri ağ güvenliği.
- Ağ yapıları.
- PCB baskılı devre kartları (Printed Circuit Board) devre analizi.
- Robot kodları.
- Artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik teknolojileri.
- Veri raporlama.
- Yaratıcı kodlama.
- Denetim ve casus yazılım teknolojileri.
- Dijital üretim teknolojileri.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara ön lisans diploması verilir.
Bazı üniversitelerde diploma eki, diğer adıyla Mavi Diploma, da verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Üretim süreçlerinin yüksek teknolojiyle donatılarak daha verimli hale getirilmesi ve sanayinin dijitalleşmesi Endüstri 4.0 dönüşümü olarak adlandırılmaktadır. Bu dönüşümle birlikte standart fabrikaların yerlerini yakın gelecekte dijital fabrikalara bırakması beklenmektedir.
Bu dönüşüm sürecinde fabrikaların dijital dönüşüm ihtiyaçlarını belirleyebilen, dijital dönüşüm gereksinimlerini oluşturabilen, dijital dönüşüm kavramlarını ve araçlarını kullanabilen ve gerekli altyapıyı kurabilen teknikerlere duyulan ihtiyacın her geçen gün artması beklenmektedir.
Dijital Fabrika Teknolojileri Teknikerleri şu alanlarda iş bulabilir:
- Dijital dönüşüm alanında çalışan işletmeler.
- İlaç fabrikaları.
- Tekstil fabrikaları.
- Otomotiv fabrikaları.
- Yapı kimyasal fabrikaları.
- Savunma sanayi kuruluşları.
- Ar-Ge kuruluşları.
- Kamu kurum ve kuruluşları.
- Elektronik Kart Onarım Merkezleri.
- Endüstriyel elektronik şirketleri.
- Üretim ve otomasyon şirketleri.
Dijital Fabrika Teknolojileri Teknikerleri, çalışma alanlarıyla ilgili kendi işyerlerini de açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca özel ve kamu kurumlarının sağladığı burs imkânlarından da faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Dijital Fabrika Teknolojileri ön lisans programını başarıyla tamamlayanlar, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Özel veya kamu sektöründe çalışanlar idari kadroda bölüm şefi olabilir. Başarılı olmaları durumunda müdürlük görevine ilerleyebilirler.
Benzer meslekler
- Elektronik Teknikeri.
- Mekatronik Teknikeri.
Ek bilgiler
Mavi Diploma, alınan lisans ya da yüksek lisans eğitiminin Avrupa Birliği ülkelerinde geçerli olduğunu gösteren bir belgedir.
Meslekte ayrıca şu çalışma ilkelerine ve faaliyetlere yer verilir:
- İş organizasyonu yapmak.
- Çevre koruma önlemleri almak.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Dijital Fabrika Teknolojileri Programı Bologna Bilgileri.
- http://bbs.ankara.edu.tr/Amac_Hedef.aspx?bno=4436&bot=2077
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.