Tanım
Çevre Sağlığı Sağlık Teknikeri/Çevre Teknikeri, doğal kaynakların verimliliklerinin korunması ve çevrenin insan sağlığına ve refahına uygun bir biçimde düzenlenmesi konularında çalışan kişidir.
Görevler
Çevre Sağlığı Sağlık Teknikeri/Çevre Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Hava, su ve toprak analizleri yapar, kirlilik düzeyini belirler.
- Kirlilik düzeyi sağlığa zarar verecek boyutlara ulaştığında buna neden olan etmenleri belirler.
- Çevreyi kirleten katı, sıvı veya gaz atıkların çevreye zararsız hale getirilmesi için belirlenen önlemlerin uygulanmasını sağlar.
- Çevre konusunda topladığı verileri tablo ve grafikler halinde ilgililere, örneğin fabrika ve bina projesini çizenlere, iletir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Hava, gürültü ve su ölçüm cihazları.
- Numune tüpleri ve benzeri laboratuvar aletleri.
- Büro alet, makine ve malzemeleri.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Çevre teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Fen bilimlerine, özellikle kimya ve biyolojiye ilgili ve bu konularda başarılı olmak.
- Çevre sorunlarına duyarlı olmak.
- Ayrıntıyı algılayabilmek.
- Dikkatli ve düzenli olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Çevre teknikerleri laboratuvarda çalışırken zaman zaman kokulu bir ortamda ve tek başına çalışabilirler. Diğer zamanlarda, işin gereğine göre açık havada görev yaparlar.
Çalışma sırasında çevre, inşaat ve kimya mühendisleri ile teknisyenleri, sağlık personeli, şehir ve bölge plancıları ve gönüllü çevre kuruluşlarıyla iletişim halinde olabilirler.
Eğitimin verildiği yerler
Bu mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Çevre Sağlığı bölümünde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için aşağıdaki koşulların taşınması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak.
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak.
- Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olmak.
Belirtilen meslek lisesi bölümlerinden mezun olanlar, Çevre Sağlığı ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi ön lisans düzeyinde iki yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır.
Mesleki dersler arasında şunlar yer alır:
- Ekoloji
- Katı Atıklar
- Çevre Felsefesi ve Etiği
- Sağlık Hizmetleri Yönetimi
- Klimatoloji
- Atık Su Arıtımı
- Çevre Biyolojisi
- Konut ve İşyeri Sağlığı
- Çevre ve Gıda Mevzuatları
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Çevre Sağlığı Sağlık Teknikerleri/Çevre Teknikerleri şu kurum ve kuruluşlarda görev alabilmektedir:
- Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı çeşitli birimler.
- Belediyeler.
- SEKA gibi kurum ve kuruluşlar.
- İGDAŞ gibi kurum ve kuruluşlar.
Ülkemizde çevre bilincinin yeterince gelişmemiş olması nedeniyle çevre alanında çalışanların sayısı oldukça azdır. Üretim şekli yüzünden çevreyi kirletme olasılığı yüksek kurum ve kuruluşlara çevre teknikeri çalıştırma zorunluluğu getirmeyi amaçlayan yasal düzenlemeler yapılmasına çalışılmaktadır. Bu çabalar olumlu sonuç verirse iş bulma olanakları artacaktır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün vermiş olduğu öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Çevre Sağlığı ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çevre teknikerleri, iş hayatındaki mesleki bilgi ve tecrübelerine göre üst görevlere yükselme olanağına sahiptir.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler olarak aşağıdakiler belirtilmiştir:
- Çevre Mühendisi
- Çevre Sağlığı Teknisyeni
- Gıda Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümünde ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Üniversiteler, Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi, Prof. Dr. Yıldız Kuzgun, 2000.
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu.
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
