Tanım
Büro Makineleri Bakım ve Onarımcısı; yazı makineleri, dijital hesap makineleri, baskı makineleri (priport, fotokopi, teksir), faks ve benzeri cihazların her türlü elektronik, elektrik veya mekanik arızasını belirleyen ve bakım-onarımını yapan kişidir.
Görevler
Büro Makineleri Bakım ve Onarımcısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- İş organizasyonu yapar.
- Bozuk makineyi veya cihazı inceleyerek arızanın nereden kaynaklandığını tespit eder.
- Bozuk parçayı onarır veya değiştirir, gerekli bakım işlerini yapar.
- Gerekli sökme, takma ve parça değiştirme işlemlerini yaparak ürünü çalışır duruma getirir ve test eder.
- Onarım ve parça değiştirme ile ilgili kayıt ve raporları tutar.
- Yaptığı işlemler hakkında müşteriye bilgi verir.
- Bakım ve tamir ücretini hesaplayarak tahsil eder.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Sökme, takma, temizlik, kontrol ve ayar işlerinde kullanılan çeşitli genel ve özel takımlar.
- Multimetre, osiloskop, simülatör ve generatör gibi ölçme ve kontrol aletleri.
- Lehim takımları.
- Onarım için gerekli elektrik, elektronik ve mekanik parçalar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Büro Makineleri Bakım ve Onarımcısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisi olmak.
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilmek.
- Makine parçaları arasındaki ilişkileri görebilmek.
- Dikkatli ve tedbirli olmak.
Çalışma ortamı ve koşulları
Büro Makineleri Bakım ve Onarımcısı görevini büroda veya atölyede, kapalı bir çalışma ortamında yürütür. Kişi daha çok alet ve malzemelerle ilgilenir. Mesleğin icrası genellikle tek başına gerçekleştirilir; zaman zaman diğer çalışanlarla, meslektaşlarıyla ve müşterileriyle iletişimde bulunur.
Çalışılan ortamın havasında boya zerrecikleri yoğun olarak bulunabilir. Boya zerreciklerinin yoğun olduğu havanın teneffüs edilmesi sağlığı olumsuz etkileyebilir. Kullanılacak maske ile bu durum en aza indirgenebilir.
Uzun süre bu meslekte çalışan kişilerde boya ve tiner kokusuna karşı hassasiyet görülebilir. Akciğer rahatsızlıklarına yakalanma riskleri yüksek olabilir ve solunum sistemi rahatsızlıklarına rastlanabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde, Elektrik-Elektronik Teknolojisi alanının Büro Makineleri Teknik Servisi dalında kalfalık ve ustalık eğitimleri verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu kişiler, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre gerektiğinde bu durum sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Öğrenciler fark derslerini tamamladıkları takdirde meslek lisesi diploması ve meslekleriyle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Günümüzde en karmaşık işletme ve holdinglerden en küçük işletme ve şirketlere kadar teknolojide kullanılan makine ve cihazlardan oluşan donanımlar zenginleşmiştir. Bununla birlikte büro makinelerinin zamanında ve istenen kalitede kullanılmasını sağlayacak, tamir ve bakımını yapacak teknik personele duyulan ihtiyaç da artmıştır.
Mesleki eğitimini tamamlayanlar şu alanlarda çalışabilir:
- Endüstride.
- Özel kuruluşlarda.
- Resmi kuruluşlarda.
- Küçük veya büyük iş alanlarında büro makineleri tamirciliğiyle ilgili bölümlerde.
Ayrıca bu alanda imalat, bakım ve onarım servisleri kurabilirler.
Bu meslek dalında iyi eğitim görmüş nitelikli eleman sıkıntısı çekilmektedir. Yeterli bilgiye ve eğitime sahip meslek elemanlarının iş bulmaları nispeten kolaydır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki sınırların altında olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u.
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i.
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u.
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
- Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Elektrikli ev aletleri bakım ve tamircisi.
- Radyo ve televizyon tamircisi.
- Bilgisayar bakım ve tamircisi.
- Haberleşme cihazları bakım ve onarımcısı.
- Elektrik ve elektronik malzemeler satış elemanı.
- Saat, elektrikli aletler ve elektronik araçlar satış elemanı.
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun.
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği.
- Meslek elemanları.
- Mesleki Eğitim Merkezleri.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Kariyer Kapısı.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr.
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr.
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr.
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.