Tanım
Budamacı, dış mekân süs bitkilerini türlerine göre biçimlendiren kişidir. Meyve türüne uygun olacak şekilde meyve ağaçlarında verim artırma ve ürün gençleştirme budamaları yapar.
Görevler
Budamacı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Alet ve ekipmanın genel kontrolünü yapar.
- Budama macunu ve dezenfektan hazırlar.
- Araç ve ekipmanı steril hâle getirir.
- Hastalık ve zararlıların bulunduğu dalları belirler.
- Bitki türlerine göre budama yöntemini belirler.
- Dal üzerinde kesme noktasını belirler.
- Makasla ve testereyle budama yapar.
- Kesilen yüzeyleri macunlar.
- Burma, boğma, çizme ve eğme yapar.
- Meyve, tomurcuk ve yaprak seyrelmesi yapar.
- Bitkiyi budama artıklarından temizler.
- Budanmış bitkiyi kontrol eder.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Budamacıların kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Özel budama makasları ve makineleri
- Çeşitli boyutlarda bahçe makasları ve çakılar
- Yüksek ağaçlara veya bitkilere ulaşmak için güvenli merdivenler
- Malzeme ve ekipmanı taşımak amacıyla kullanılan araçlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Budamacı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- İletişim becerisi yüksek olmak
- Estetik bir bakış açısına sahip olmak
- Coğrafi olaylara, özellikle iklim ve toprağa ilgi duymak
- Düzenli ve organize çalışmaktan hoşlanmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Budamacılar genellikle dış mekânlarda; parklarda, bahçelerde, özel bahçelerde veya peyzaj projelerinde çalışırlar. Budama işlemleri mevsimlere bağlı olarak değişebilir. Özellikle bahar ve yaz aylarında budama ve bakım işlemleri yoğunlaşabilir.
Ağaçlara tırmanma ve dalları kesme gibi faaliyetler fiziksel dayanıklılık gerektirir. Budamacılar farklı projelerde çalışabildiği için çalışma ortamları çeşitlilik gösterebilir. Bir gün parkta çalışırken başka bir gün özel bir bahçede görev alabilirler.
Budama makasları, çim biçme makineleri ve sulama ekipmanları gibi çeşitli araçlarla çalışırlar. Özel bahçe bakımı yapıyorlarsa müşterilerle iletişim hâlinde olabilirler.
Çalışma ortamı iklim koşullarına bağlı olarak değişebilir. Sıcak, soğuk, yağmurlu veya rüzgârlı hava koşulları budama işlemlerini etkileyebilir. Genellikle doğayla iç içe, bitkilerin bakımı ve düzenlenmesi üzerine çalışırlar.
Çalışılan yerin özelliğine göre çalışma sistemi şehir içi, şehir dışı, tam gün veya yarım gün olabilir. Proje bazlı çalışmalarda çalışma saatleri iş planına göre değişkenlik gösterebilir.
Çalışılan alana bağlı olarak hastalık ve kaza risklerine karşı uygun ekipman kullanılması gerekebilir. Önlem alınmadığında veya uygun cihaz ve ekipmanla çalışılmadığında düşme, yaralanma ya da maddi hasarlarla karşılaşılabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Budamacılık eğitimi, Halk Eğitim Merkezlerinde Bahçecilik alanındaki Budamacı kurs programında verilmektedir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım İl Müdürlükleri ile sektördeki işletmeler tarafından özel kurslar düzenlenerek de mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için okur-yazar olmak gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Meslek programının toplam eğitim süresi 920/576 saattir.
Eğitim süresince aşağıdaki konularla ilgili modüllerde dersler verilmektedir:
- Üretim teknikleri
- Çevre koşulları
- Kültürel bakım
- Dış mekân bitkileri
- Meyvecilik
- Bahçe düzenleme ve peyzaj
- Bitki organları
- Bitkilerde büyüme ve gelişme
- Çelikle üretim
- Açık tohumlu bitkiler
- Kapalı tohumlu bitkiler
- Süs ağaçları
- Süs ağaççıkları
- Süs çalıları
- Meyve yetiştiriciliği
- Bitki hastalıkları
- Bitki zararlılarıyla mücadele yöntemleri
Sertifika programında, meslek elemanlarının sahip olması gereken yeterlikleri kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilir.
Sertifika öğretim programı sürecinde bireylerin tamamladığı modüller, aldığı eğitimin tümü ve kazandıkları yeterlikler belgelendirilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara Sertifika/Kurs Bitirme Belgesi verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Budamacı kamu ve özel sektörde çalışabilir. Aldığı teknolojik uygulama bilgisi ve girişimcilik eğitimleriyle kendi işini de kurabilir.
Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Bahçe bakımı
- Süs bitkileri seraları
- Peyzaj düzenlemesi
- Tarım sektörü
- Özel bahçelerin veya işletmelerin bakımını üstlenen bahçe bakım şirketleri
- Peyzaj tasarımı yapan firmalar
- Peyzaj inşaatı gerçekleştiren firmalar
- Tarım işletmeleri
- Belediyeler
- Parklar
- Botanik bahçeleri
- Tatil köyleri
- Oteller
Budamacılar, peyzaj tasarımı yapan veya peyzaj inşaatı gerçekleştiren firmalarda budama ve bitki bakımı görevlerini üstlenebilirler.
Özellikle meyve ağaçlarının ve tarımsal bitkilerin bakımında uzmanlaşarak tarım işletmelerinde çalışabilirler. Kendi bahçe bakımı veya peyzaj tasarımı işletmelerini kurarak serbest meslek sahibi olabilirler.
Belediyeler, parklar, botanik bahçeleri, tatil köyleri ve otellerde dış mekân peyzajının düzenlenmesi ve bakımı üzerine çalışabilirler. Özel bahçesi olan bireylere veya kurumlara özel bahçe bakımı ve budama hizmetleri sağlayabilirler.
Ayrıca kendi işlerini kurarak bireysel çalışma imkânına da sahip olabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimleri süresince herhangi bir kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişiklik göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Budamacılar, ilerleyen teknolojiye paralel olarak yeni yöntem ve tekniklerden yararlanabilir. Bu sayede kendi işlerini kurarak bireysel çalışma imkânı yaratabilirler.
İş hayatında ilerleme
Kamuda çalışanlar, mesleklerinde gösterdikleri performansa bağlı olarak sera sorumlusu olabilirler.
Ayrıca peyzaj mimarlarının yanında çevre düzenleme çalışmalarında yardımcı eleman olarak çalışabilirler.
Benzer meslekler
- Peyzaj ve süs bitkileri yetiştiricisi
- Çiftçi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler bölümünde ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- https://e-aygin.meb.gov.tr/pagePrograms.aspx?rgKurslarChangePage=4_100 web adresi
- İlgili eğitim kurumları web siteleri
- Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü web sitesi
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Tarım İl Müdürlükleri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.