Tanım
Bobinajcı; endüstride kullanılan, elektrik motorları ile elektrik bobini kullanılan makinelerin ve cihazların arızalarını onaran ya da yeni kullanılacak bobinlerin sarım işlemlerini yapan kişidir.
Görevler
Bobinajcı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapar.
- Sargısı yapılmış veya yeni imal edilecek bobinaj işlemlerinin verilen şemaya göre el veya makine ile sarımlarını yapar.
- Elektrikli cihazların motorları ile arızalı ve yanmış motorların sargılarını uygun şekilde söker, temizler ve sarıma hazırlar.
- Sarım şemalarına göre bağlantıları lehimler ve yalıtır.
- Bobinaj işlemlerinde kullanılan malzemelerin özelliklerini ve kalitesini saptayarak temin edilmesini sağlar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Bobinajcıların kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bobinaj sargı makinesi
- Yalıtım test cihazı
- Kurutma fırını
- Kaynak makinesi
- Emaye sıyırma makinesi
- Sarım çıkrığı ve kalıpları
- Havya
- Bobin test cihazı
- Ampermetre, voltmetre ve ohmmetre gibi elektrikli ölçme aletleri
- Çekiç ve tornavida gibi el aletleri
- Emayeli bakır teller
- Yalıtım malzemeleri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bobinajcı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- El becerisine sahip olmak
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Mekanik konulara ilgi duymak ve bu konularda yetenekli olmak
- Alet ve makinelerle uğraşmaktan hoşlanmak
- Dikkatli ve sabırlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Bobinajcılar fabrika ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamı temiz, iyi aydınlatılmış ve gürültüden oldukça uzaktır.
Bobinajcı görevini kısmen ayakta yürütür. Çalışırken daha çok malzeme ve makinelerle ilgilenir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Elektrik-Elektronik Teknolojisi alanı Bobinaj dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşulların karşılanması gerekir:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulunmalı ve işverenle çıraklık sözleşmesi imzalanmalıdır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin ilk 3 yılı kalfalık, son 1 yılı ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilirler.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bobinajcılar genellikle şu işyerlerinde çalışırlar:
- Elektrik ve elektronik sanayi işletmeleri
- Elektrik makineleri imal eden işyerleri
- Montaj birimleri
- Servis atölyeleri
Özellikle sanayinin gelişmiş olduğu illerde meslek elemanlarına yoğun bir şekilde ihtiyaç duyulmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret ödenir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 30'u
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının yüzde 15'i
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30'u
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50'si
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Bobinajcılar bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Bakım-onarım elektrikçisi
- Elektronik teknisyeni
- Oto elektrikçisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada bu başlık altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- Meslek elemanları
- Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, “Türk Meslekler Sözlüğü”, Ankara, 1983, Yayın No: 173
- M.E.B. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- “Metal Sanayi İş Gruplandırma Sistemi”, Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası Yayınları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek ve eğitim hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.