Tanım
Bilet Satış Elemanı (Gişe/banko), sinema, tiyatro ve toplu taşıma gibi hizmetler için bilet rezervasyonu ve satış işlemlerini yapan kişidir.
Görevler
Bilet Satış Elemanı (Gişe/banko) aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- Gişeyi veya bankoyu açar.
- Satış ve rezervasyon listesini kontrol eder.
- Biletleri kaşeler.
- Yer kuponlarını hazırlar.
- Müşteri isteklerini belirler.
- Müşteriyi bilgilendirir.
- Bilet keser.
- Bilet iptal eder.
- Açık bilet verir.
- Bilet iade fişi verir.
- Misafir ve serbest giriş listesi hazırlar.
- Günlük satış tutanağı, yani icmal, hazırlar.
- Kasanın ara kontrolünü yapar.
- Kasa hesabı yapar.
- Kasayı muhasebeye teslim eder.
- Meslekle ilgili hizmet içi eğitim, işbaşı eğitimi ve benzeri faaliyetlere katılır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Mesleğin yürütülmesi sırasında kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar
- Faks
- Hesap makinesi
- POS makinesi (Visa ödemeleri için)
- Kasa
- Telefon
- Kaşe
- Stampa
- Numaratör
- Takvim
- Saat
- Bilet
- Defter
- Fatura
- Hesap fişi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Bilet Satış Elemanı (Gişe/banko) olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Ayrıntılara özen göstermek
- Sabırlı olmak
- İkna yeteneğine sahip olmak
- İnsanlarla iletişimde başarılı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Bilet satış elemanının çalışma ortamı temiz ve aydınlıktır. Çalışmalarında birinci derecede insanlarla ilgilenir.
Çalışma ortamı özel günlere ve mevsimlere bağlı olarak yoğunlaşabilir. Meslekte çalışanlar müşterilerle doğrudan muhatap oldukları için iletişim ve dikkat gerektiren bir çalışma yürütür.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde verilir.
Önceki uygulamada eğitim, “Pazarlama ve Perakende” alanının “Bilet Satış Elemanlığı” dalında verilmekteydi. Yeni uygulamaya göre ise eğitim, “Pazarlama ve Perakende” alanının “Satış Elemanlığı” dalında verilmektedir.
Aşağıdaki eğitimle ilgili bilgiler, eğitimin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokulu tamamlamış olmak ve açık lise veya açık meslek liselerinden birine kayıt yaptırmış olmak
- Bünye ve sağlık durumunun mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olması
- 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş kişiler, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretim mezunları için 3 yıl, lise veya daha üst düzeyde genel eğitim görmüş olanlar için 1,5 yıldır.
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'na göre meslek lisesi öğrencileri teorik eğitimlerini haftada iki gün okulda, pratik eğitimlerini haftada üç gün işletmelerde yapar. Mesleki eğitim merkezlerinde ise haftanın bir günü mesleki eğitim merkezlerinde teorik eğitim, diğer günler işyerlerinde pratik, yani uygulamalı, eğitim yapılır.
Derslerin kapsamı
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur.
Meslek derslerinde aşağıdaki konularda bilgiler verilir:
- Kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tanıtılması
- Araç ve gereçlerin tekniğe uygun olarak kullanılması
- Araç ve gereçlerin temizlik ve bakımlarının yapılması
- Norm yazı yazma
- Serbest elle ve takım kullanarak meslekle ilgili çizimler yapma
- Tamamlanmış plan ve projeleri okuma
- İşletme bilgisi
- İş güvenliği
Ayrıca işyerinde, usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayan ve eğitim sonunda katıldığı kalfalık sınavında başarılı olanlara “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Bilet Satış Elemanlığı (Gişe/Banko), işgücü piyasasında kamu ve özel sektörde geniş iş olanaklarına sahip bir meslektir.
Bilet satış elemanı, farklı kesimlerden ve farklı yapıdaki çok sayıda insana bilet satışı yapar. Bunun yanında bir tür danışma hizmeti de verir.
Bu meslekte çalışanlar işleri gereği müşterilerle doğrudan iletişim kurar. Çalıştıkları kurumu doğrudan temsil ettikleri için firmalar nitelikli personelle çalışmak ister.
Toplumun eğitim düzeyinde görülen gelişmeye paralel olarak müşteri taleplerinin artması, bilet satış elemanının işlerini ve sorumluluklarını artırmaktadır. Bilgisayar kullanımının yaygınlaşması, bilet satış elemanının niteliğini yükselten bir etken olarak değerlendirilmektedir.
İş bulma şansını artırmak için temel düzeyde yabancı dil bilgisinin de giderek önem kazandığı görülmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki şartlara göre ücret verilir:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 30'undan aşağı olmamak üzere
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde, asgari ücretin net tutarının yüzde 15'inden aşağı olmamak üzere
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası kazanç
Eğitim sonrası kamuya ait kurum ve kuruluşlarda görev alan bilet satış elemanları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Genel İdari Hizmetler sınıfında öngörülen derece ve kademedeki katsayı ve tazminatlara göre ücret alır.
Özel sektörde ilk işe başlayan bilet satış elemanları asgari ücret alır. Hizmet süresi arttıkça yabancı dil bilgisi ve bilgisayar kullanımı gibi faktörler dikkate alınarak ücret yükselebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerlemeye ilişkin bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme olmamaktadır.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada aşağıdaki meslekler benzer meslekler olarak belirtilmiştir:
- Satış Elemanı
- Perakende Satış Elemanı (Tezgahtar)
- Oto Yedek Parça Satış Elemanı
- Tıbbi Araçlar ve Malzemeleri Satış Elemanı
- Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanı
- Sanayi Makineleri Satış Elemanı
- Saat, Elektrikli Aletler ve Elektronik Araçlar Satış Elemanı
- Mobilya Satış Elemanı
- Ayakkabı, Deri ve Yan Ürünleri Satış Elemanı
Ek bilgiler
Bilet satış elemanlarının işlerini yaparken çok dikkatli olması gerekir. Yapılan bir hata mali kayba yol açabilir.
Mesleğin ek görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak
- Çevre koruma önlemleri almak
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Halk Eğitim Merkezleri
- Bu konudaki çeşitli yayınlar
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
