Tanım
Basım ve Yayın Teknolojileri Teknikeri; basım-yayım sektöründe müşteri talep ve beklentileri doğrultusunda, gerekli donanıma sahip araç ve gereçleri bir araya getirerek tasarım, basım ve yayım yapan kişidir.
Görevler
Basım ve Yayın Teknolojileri Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Teknolojik ilerleme ve değişimleri göz önünde tutarak modern biçim, renk ve kompozisyon gibi konulardaki bilgilerini tasarımlarına aktarır.
- Aldığı bilgiler ile müşteri talep ve beklentileri doğrultusunda oluşturduğu tasarımları müşteriyle görüşür; tasarımları müşterinin beğenisine ve onayına sunar.
- Çalışmasında kullanacağı filmlerin montajını yapar.
- Hazırladığı iş gazete ve dergide yayımlanacaksa sayfa montajını hazırlar.
- Tasarlanan grafiksel çalışma için stüdyoda veya herhangi bir mekânda fotoğraf çekimi yapar.
- Baskı aşamasındaki montaj, renk ayırımı ve kalıp gibi işleri takip eder.
- Tasarımlarını baskıya hazırlar.
- Tasarladığı grafiksel çalışma doğrultusunda stüdyoda veya uygun bir mekânda fotoğraf çeker ya da çektirir.
- Baskısı yapılacak tasarımları baskıdan önce kontrol eder.
- İlgili konuda tek başına veya reklam ajanslarında ekip hâlinde çalışarak bir kavram ve ana tema oluşturur.
- Konunun gerektirdiği kavramlara uygun görsel düzenlemeler tasarlar.
- Gerektiğinde fotoğraf ve film çekimlerinde sanat yönetmeni olarak yaratıcılığa katkıda bulunur.
- Uygulamadaki estetik düzenlemeleri gerçekleştirir veya denetler.
- Basılacak ya da televizyon kanallarında ve internette yayımlanacak bir malzemenin tasarımından basım veya yayım aşamasına kadar uzanan tasarım sürecini takip eder, denetler ve sonuçlandırır.
- Çeşitli kaynaklardan sözlü veya yazılı olarak verilen bilgileri toplar.
- Bilgileri anlaşılır bir dille yazar ve önemli noktaları vurgular.
- Fotoğraf ve görüntü alır, bunları düzenler.
- Bilgileri haber merkezine gönderir.
- Kurumsal kimlik çalışmaları gerçekleştirir.
- Bilgisayar ve grafik programlarını kullanır.
- Ofset ve serigrafi makineleri gibi baskı sektörüne ait makineler ile mücellit makineleri gibi kırım ve ciltleme makinelerini kullanabilir.
- Grafik işine ait boya ve mürekkepler ile matbaa sektörüne ait boya ve yan ürünleri kullanma becerisine sahiptir.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Bilgisayar, yazıcı, tarayıcı ve dijital kamera
- Masaüstü yayıncılık ve grafik gibi bilgisayar programları
- Fotokopi ve diğer büro aletleri ve malzemeleri
- Değişik türde kâğıt, boya, cetvel, baskı alet ve araçları
- Yazı katalogları, kitaplar ve dergiler
- Tarayıcı ve yazıcı gibi bilgisayar donanımları
- Her türlü kâğıt ve benzeri malzeme
- Her türlü resim malzemesi
- Her türlü iletişim ve bilgi iletim aracı
- Fotoğraf makineleri ve taşıyıcı üç ayaklar
- Fotoğraf büyütme makinesi (agrandizör)
- Film baskı makinesi (minilab)
- Tab makinesi (minikop)
- Spot ışıklar
- Termometreler
- Pozometre ve flaşmetre
- Görüntü işleme yazılımları
- Ses kayıt cihazı
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Basım ve Yayın Teknolojileri Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması beklenir:
- Basım işlerine ilgi duymak ve estetik görüşe sahip olmak
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Mekanik yeteneğe sahip olmak
- Dikkatli ve titiz olmak
- Bir işi planlayabilmek ve uygulamaya koyabilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Bu bölüm mezunlarının yazılı ve görsel medya, iletişim ve tasarım, baskı, yayım ve dağıtım alanlarında çalışma olanakları vardır. Basım sektöründe grafik ajanslarında, baskı ve baskı sonrası üretim yapan işletmelerde, gazete ve üniversite matbaalarında, Devlet Malzeme Ofisi Müessesinde, Tekel Ambalajda, Banknot Matbaası gibi kamu kuruluşlarında ve matbaa malzemeleri tedarikçisi işletmelerde çalışabilirler.
Çalışma ortamı işin niteliğine göre değişebilir. Meslek elemanı;
- Tasarım için kapalı bir mekânda çalışabilir.
- Laboratuvar, stüdyo veya büro ortamında görev yapabilir.
- Açık ve sakin bir alanda çalışabilir.
- Baskı aşamasında matbaa çalışma ortamında bulunabilir.
- Fotoğraf çekimleri nedeniyle açık havada çalışabilir.
Meslek eğitimi
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Basım ve Yayın Teknolojileri bölümünde verilmektedir.
Ayrıca mesleğin eğitimi fakültelerin Basım ve Yayın Üretim Teknolojileri lisans programında da verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak gerekir.
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Basım ve Yayın Üretim Teknolojileri ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadır.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitimin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınır.
Başlıca mesleki dersler şunlardır:
- Mesleki Matematik
- Temel Grafik Tasarım
- Baskı Teknikleri
- Görüntü İşleme Teknikleri
- Ofset Baskı Teknikleri
- Reprodüksiyon ve Renk Bilgisi
- Bilgisayar Destekli Grafik Tasarımı
- Yazı ve Tipografi
- Montaj Teknikleri
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Basım ve Yayın Teknolojileri eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Basım ve Yayın Teknolojileri Teknikerleri farklı basım, yayın, medya, reklam ve tasarım kuruluşlarında görev alabilir. Başlıca çalışma alanları şunlardır:
- Reklam ajansları
- Tanıtım atölyeleri
- Endüstri ve ticaret kuruluşlarının ilgili bölümleri
- Devlet kuruluşlarının ilgili bölümleri
- Bünyesinde tanıtım birimi bulunan kurum ve kuruluşlar
- Multimedya ve interaktif elektronik ortam çalışmaları
- Gazete ve dergiler
- Orta ve büyük ölçekli matbaa kuruluşları
- Yayın kuruluşları
- Film yapım kuruluşları
- Animasyon kuruluşları
- Çizgi film atölyeleri
- Ambalaj sektörü
- Basın ve reklam fotoğrafçılığı
- Televizyon ve gazete muhabirliği
Bu kuruluşlarda grafik tasarımcısı, sanat yönetmeni veya sanat yönetmeni yardımcısı olarak çalışabilirler. Multimedya ve internet sayfalarının hazırlanması gibi interaktif ortamlarda hazırlanan çalışmalarda görev alabilirler.
Yayıncılık sektöründe gazete veya dergilerde sanat yönetmeni olarak çalışabilir; sayfa düzenleri, kapak tasarımı, ilgili düzenlemeler ve resimleme çalışmaları yapabilirler.
Film yapım ve animasyon kuruluşlarında görev alabilirler. Çizgi film atölyelerinde tip yaratma, hikâye panosu hazırlama ve tanıtımlık hazırlama gibi işlerde çalışabilirler. Ayrıca basın ve reklam fotoğrafçısı, televizyon ve gazete muhabiri ya da ambalaj tasarımı alanında görev alabilirler.
Büyük ve orta ölçekli basım sektöründe yer alan kuruluşlarda geniş iş imkânlarına sahip olabilirler.
İletişim teknolojisindeki gelişmeler kültürlerin birbirine daha yakın olmasına katkı sağlamıştır. Bu gelişmeler iletişim, basım, tanıtım ve reklamcılığın önemini artırmıştır. Basım ve Yayın Teknolojileri programı, dünyadaki gelişmeleri izleyerek çağın getirdiği donanımı yetkin şekilde kullanabilen bireyler yetiştirir. Ülkemizde bu alandaki gelişmeler doğrultusunda meslek mensuplarının iş bulma şansının artacağı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre maaş alır.
Özel sektörde çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Basım ve Yayın Teknolojileri ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, DGS’de başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Meslek elemanları çalıştıkları kurumlarda genellikle grafik tasarımcısı veya sanat yönetmeni yardımcısı gibi alanlarda işe başlarlar. Yaratıcılıkları, mesleki başarıları ve deneyimleri doğrultusunda sanat yönetmeni olabilirler.
Daha sonra sanat yönetmenleri ve metin yazarlarından oluşan yaratıcı grubun başında yaratıcı yönetici (Creative Direktör) olarak görev alabilirler. Bu ilerleme ve başarı, kişinin meslekte iyi bir ücret almasına olumlu katkı sağlar.
Bunun dışında çalıştıkları kurum ve kuruluşlarda yönetim kademelerinde yer alabilir ya da kendi işlerini açabilirler.
Benzer meslekler
- Grafik Tasarımcısı
- Muhabir
- Fotoğrafçı
- Görsel İletişim Tasarımcısı
- Halkla İlişkiler Uzmanı
- Reklamcı
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Yıldız Teknik Üniversitesi ve Kadir Has Üniversitesi Basım ve Yayın Teknolojileri Bölümü öğretim elemanları
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- Mesleki Yeterlilik Kurumu
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
