Tanım
Ayakkabı, Deri ve Yan Ürünleri Satış Elemanı; her türlü ayakkabı, ayakkabı aksesuarı, deri, deri ürünü ve yedek malzemeyi müşteriye tanıtan ve satışını yapan kişidir.
Görevler
- Satışa sunulacak ayakkabı, terlik, deri ve yan ürünlerini teslim alır.
- Mal giriş kayıtlarını tutar ve ürünleri etiketler.
- Satılacak malları cins, kalite ve fiyatlarına göre sınıflandırır.
- Malları raflara yerleştirir ve vitrin düzenlemesine yardımcı olur.
- Müşterileri nazik ve kibarca karşılar.
- Müşterileri malları satın almaları için teşvik eder.
- Müşteri tiplerine uygun satış teknikleri uygular.
- Satılan malın satış fişini düzenler.
- Her gün satılan malların dökümünü yapar.
- Günlük satış cirosunu hesaplar.
- Satış fişlerini mal çıkış defterine işler.
- Mal stoklarını kontrol ederek ilgilileri bilgilendirir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
- Ayakkabı aksesuarları ve yedek malzemeler
- Satış fişi
- Hesap makinesi
- Yazar kasa
- Sevk irsaliyesi
- Fatura
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Ayakkabı, Deri ve Yan Ürünleri Satış Elemanı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekmektedir:
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilen ve girişken olmak
- İkna yeteneğine sahip olmak
- Düzgün ve anlaşılır diksiyona sahip olmak
- Sorumluluk sahibi olmak
- Mesleki bilgiyi takip edebilmek
- Teknolojik gelişmelere açık olmak
- Kapalı yerlerde çalışmaktan sıkılmamak
- Grup veya ekip çalışmasına yatkın olmak
- Sabırlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Ayakkabı, deri ve yan ürünleri satış elemanı çalışmalarında birinci derecede insanlarla ilgilenir. İş, uzun süre ayakta durmayı gerektirebilir. Bu nedenle meslek üyeleri arasında bel rahatsızlığı ve varis gibi hastalıklar görülebilmektedir.
Çalışma ortamı temiz ve düzenlidir. Çalışma yoğunluğu özel günlere ve mevsimlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki eğitim merkezlerinin “Pazarlama ve Perakende” alanı “Ayakkabı, Deri ve Yan Ürünleri Satış Elemanlığı” dalında verilmekteyken, yeni uygulamaya göre “Pazarlama ve Perakende” alanı “Satış Elemanlığı” dalında verilmektedir.
Bu nedenle meslek eğitimi bölümünde bulunan bilgiler, “Ayakkabı, Deri ve Yan Ürünleri Satış Elemanı” eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için şu koşullar aranır:
- En az ortaokulu tamamlamış olmak
- Açık lise veya açık meslek liselerinden birine kayıt yaptırmış olmak
- Bünye ve sağlık durumunun mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olması
- 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak
- İşveren ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretim mezunu olanlarda 2 yıl, lise veya daha üst düzeyde genel eğitim görmüş olanlarda ise 1 yıldır.
3308 Sayılı Mesleki Eğitimi Kanunu'na göre meslek liselerinin öğrencileri teorik eğitimlerini haftada iki gün okulda, pratik eğitimlerini haftada üç gün işletmelerde yaparlar. Mesleki eğitim merkezlerinde ise haftanın 1 günü mesleki eğitim merkezlerinde teorik eğitim, diğer günler ise işyerlerinde pratik veya uygulamalı eğitim görülür.
Ders içeriği
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşmaktadır.
Meslek derslerinde şu konularda bilgiler verilir:
- Kullanılan makine, teçhizat, araç ve gereçlerin tanıtılması
- Araç ve gereçlerin tekniğe uygun olarak kullanılması
- Araç ve gereçlerin temizlik ve bakımlarının yapılması
- Norm yazı yazma
- Serbest elle ve takım kullanarak meslekle ilgili çizimlerin yapılması
- Tamamlanmış plan ve projelerin okunması
- İşletme bilgisi
- İş güvenliği
Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gelişen teknoloji tüketici taleplerini de etkilemekte ve piyasaya her gün yeni ürünler sunulmaktadır. Bu ürünlerin piyasada yer edinmesi, ürünün kalitesinin yanı sıra ürünü uygun şekilde sunan ve satabilen bilgili satış elemanlarına da bağlıdır.
Bu alanda iyi yetişmiş nitelikli eleman gereksinimi bulunmaktadır. Bu mesleği öğrenenler şu yerlerde satış elemanı olarak iş bulabilir:
- Ayakkabı satan mağazalar
- Deri ve yan ürünleri satan mağazalar
- Büyük marketlerin ilgili bölümleri
Yeterli sermayeye sahip olanlar kendi adına işyeri açabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigorta primleri devletçe karşılanır. Eğitim gördükleri işletmenin sağladığı sosyal olanaklardan faydalanırlar ve öğrencilik haklarından yararlanırlar.
Eğitim sonrası
İşe ilk başlangıçta asgari ücret tutarında ücret verilmekte olup daha sonra ücret artışı olmaktadır. Kendi işyerini açanlar yaptıkları satışa göre kazanç elde ederler.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki eğitim merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik eğitimlerine de devam edebilirler.
İlköğretim veya ortaokul mezunu kalfa ve ustalar, mesleki ve teknik açık öğretim lisesine devam ederek meslek lisesi diploması alabilirler. Mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
İş hayatında ilerleme
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür.
Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca işyerinde çırak çalıştırılması için “Usta Öğretici” belgesine sahip çalışanın olması zorunludur.
Benzer meslekler
- Perakende Satış Elemanı (Tezgahtar)
- Oto Yedek Parça Satış Elemanı
- Tıbbi Araçlar ve Malzemeleri Satış Elemanı
- Kırtasiye ve Kitap Satış Elemanı
- Sanayi Makineleri Satış Elemanı
- Saat, Elektrikli Aletler ve Elektronik Araçlar Satış Elemanı
- Mobilya Satış Elemanı
Ek bilgiler
- İş organizasyonu yapar.
- Çevre koruma önlemleri alır.
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular.
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kaynakça
- 3308 Sayılı Kanun
- Meslek elemanları
- Mesleğin icra edildiği işyerleri
- Çıraklık eğitimi programı kitapçığı
- “Çıraklık ve Yaygın Eğitim Faaliyetleri”, Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara-2005
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://www.osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.