Tanım
Alüminyum Kaynakçısı; iki ya da daha fazla alüminyum metal parçayı ilave tel kullanarak veya kullanmadan, ısı ve/veya basınç altında standartlara uygun kaynak teknik ve sistematiği kullanarak birleştiren, üretim veya onarımını yapan kişidir.
Görevler
Alüminyum Kaynakçısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Kaynatılması planlanan malzemenin cinsine ve boyutlarına uygun kaynak teknik ve prosedürlerini belirler veya belirlenen iş planına göre uygular.
- Çalışılacak ortamdaki malzemeyi ve aletleri belirleyerek düzenler.
- Kaynak Prosedür Şartnamesi’ne (WPS) uygun kaynak yapar.
- Parçaların aşırı ısıtılmasını veya eğilmesini, büzülmesini, çarpıklaşmasını ya da malzemenin genişlemesini önlemek için montaj, ısıtma ve kaynak süreçlerini gözlemler.
- Kusurları belirlemek amacıyla iş parçalarının standartlara uygunluğunu görsel olarak muayene eder.
- Görsel muayene sırasında ihtiyaca göre kaynak ölçü aletleri, mastar veya şablonlar ile makro inceleme ve ölçme aletlerini kullanır.
- Kaynak işlemlerini elle kaynak tekniği olarak uygular.
- Gerektiğinde robotik kaynak tekniği eğitimi alarak kaynaklı birleştirmeleri robotik olarak uygular.
- İhtiyaca göre kaynak bölgesinin temizliğini ve düzeltici işlemleri, taşlama ve hafif dövme yapar.
- İhtiyaca göre kaynaklı birleştirmelerden tahribatlı muayene numunesi çıkarır.
- Kaynaklı birleştirmeleri tahribatsız muayene için hazırlar.
- Penetran sıvı ile kaynaklı bağlantılarda yüzeysel çatlakları kontrol eder.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Alüminyum Kaynakçısının kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Kaynak yöntemine uygun AC-DC kaynak makineleri.
- Kimyasal veya mekanik temizleme araçları.
- Yapılan kaynağa uygun özellikleri olan ilave tel veya elektrot.
- Tornavida ve mengene gibi kaynakçılıkla ilgili el aletleri ve ekipman.
- İş sağlığı ve güvenliğine uygun kişisel koruyucu donanımlar:
- Önlük.
- Eldiven.
- Solunum koruyucu kimyasal filtreli tam yüz maskesi.
- Toz maskesi.
- Otomatik kararan lensli kaynakçı başlığı.
- Ağır ve keskin malzemelerin başa çarpmasını ve düşmesini önlemek için baret.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Alüminyum Kaynakçısı olmak isteyenlerin:
- Geometrik cisimler ve temel bilgisayar bilgisi gibi bilimlere ilgili ve yetenekli,
- Sabırlı,
- Dikkatli ve ayrıntıları fark edebilen,
- Gözlem yapma becerisi yüksek,
- Odaklanma becerisine sahip,
- Takım çalışmasına yatkın,
- Problemleri fark edebilen ve alternatif çözüm yöntemleri üretebilen,
- Analitik düşünme becerisine sahip,
- Ellerini ve gözlerini eşgüdümlü olarak kullanabilen
kişiler olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Alüminyum Kaynakçısı fabrika ve atölye gibi kapalı ortamlarda çalışabilir; iş gereği açık mekânda da görev yapabilir. Çalışma ortamı gürültülü ve kirlidir. Kaynak makinesinden ve kesme lambasından çıkan ışık ve gaz cildi ve gözü rahatsız edebilir.
Çalışılan sektörün veya fabrikanın özelliğine göre çalışma şehir içinde ya da şehir dışında, tam gün, yarım gün veya vardiyalı olabilir. Hastalık veya kaza riskine karşı iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun donanımların kullanılması gerekir.
Gerekli önlemler alınmadığında meslek hastalıkları ve yaralanmalarla karşılaşılabilir. En yaygın riskler arasında deride kızarıklık, döküntü, cilt yanıkları, göz kızarıklığı ve nefes almada güçlük bulunur.
Alüminyum Kaynakçısı, çalıştığı fabrika veya atölyede bireysel çalışabileceği gibi birim yöneticisi ve diğer çalışanlarla iletişim kurmak durumunda da olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi şu kurum ve kuruluşlarda verilmektedir:
- Özel meslek edindirme kursları.
- Makina Mühendisleri Odası (MMO).
- Mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Metal Teknolojisi alanındaki Kaynakçılık dalı.
- Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin Metal Teknolojisi alanındaki Kaynakçılık dalı.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için ilköğretim, yani ortaokul, mezunu olmak gerekmektedir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim kurumlarına göre eğitim süresi az da olsa değişebilmekle birlikte ortalama 20 gün süreli eğitim verilmektedir. Eğitim, 14 saat teorik ve 126 saat pratik olmak üzere toplam 140 saattir.
Eğitim süresince aşağıdaki konularda bilgi ve becerileri geliştirmeye yönelik teorik ve pratik bilgiler verilir:
- Kaynakçılığın temel bilgileri.
- Kaynağın nasıl yapılacağı.
- Kaynak yapılırken nelere dikkat edilmesi gerektiği.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Kurs Bitirme Belgesi” verilmektedir.
MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarının sınavlarında başarılı olanlara “Kaynakçı Vasıflandırma Sertifikası” verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma
Alüminyum Kaynakçıları kamu kurumları ve özel kuruluşlarda çalışabilir; ayrıca kendi işyerlerini açabilirler.
Fabrika ve diğer işyerlerinde üretim ve tamirat alanlarında görev alabilirler. Alüminyum malzemenin kullanıldığı aşağıdaki sektörlerde istihdam edilebilirler:
- Ulaşım.
- Mimari alanlar.
- Endüstriyel alanlar.
- Havacılık.
- İnşaat.
- Elektrik ve elektronik.
Kaynak dosyada, ülkemizde Alüminyum Kaynakçılarına ihtiyaç fazla olduğundan işsizlik sorunu yaşanmadığı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Eğitim süresince kazanç söz konusu değildir.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretin üzerinde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir. Kaynak dosyada bu kazancın asgari ücretin üç katına kadar çıkabildiği belirtilmektedir.
Kendi işyerini açmış olanların kazançları ise yapılan işin büyüklüğüne göre değişmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Kaynak dosyada mesleki eğitimde ilerleme hakkında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
İş hayatında ilerleme
Meslekte ilerleme ve yükselme söz konusu değildir. Meslekte ilerleme; ücrette artış ve daha büyük işyerinde çalışma şeklindedir.
Benzer meslekler
Alüminyum Kaynakçılığı ile benzer meslekler şunlardır:
- Argon kaynakçısı.
- Elektrik (ark) kaynakçısı.
- Pirinç kaynakçısı.
- Katı hal kaynakçısı.
- Toz altı kaynakçısı.
- Gaz altı kaynakçısı.
Ek bilgiler
Kaynak Prosedür Şartnamesi (WPS)
Kaynak Prosedür Şartnamesi (WPS), bir kaynak prosesinde malzeme tipine, cinsine ve kalınlığına göre tel, gaz, voltaj, ilerleme hızı ve amper gibi değişkenlerin belirtildiği dokümandır.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- İlgili eğitim kurumları web siteleri.
- Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği MEYBEM: https://meybem.com.tr/
- https://www.myk.gov.tr/
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
