Tanım
Yazılım sistemlerinin veya özel yardımcı programların araştırmasını, tasarımını ve geliştirilmesini yapan, belirleyen, öneren ve planlayan uygulama süreçlerini gerçekleştiren kişidir.
Görevler
Yazılım Geliştirme/Bilgisayar Yazılım Teknisyeni, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yerine getirir:
- İş organizasyonu yapar.
- Yazılım geliştirme ön hazırlığı yapar.
- Yapılan işlemleri raporlar.
- Yazılım tasarımı yapar.
- Yazılım geliştirme ortamını kurar.
- Veri tabanı tasarımı yapar.
- Mobil uygulama geliştirir.
- Web uygulamaları geliştirir.
- Yazılımda yapay zekâ modüllerini kullanır.
- Gömülü sistemler geliştirir.
- Yazılımların testini gerçekleştirir.
- Yazılım sistemleri tasarlar, geliştirir ve değiştirir.
- Kullanıcı dokümantasyonu oluşturur.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Masaüstü bilgisayarlar
- Bilgisayar sunucuları
- Flash bellek depolama kartı
- Üst düzey bilgisayar sunucuları
- Entegre devre test cihazları
- Anabilgisayarlar
- Dizüstü bilgisayarlar
- Merkezi işlem birimi CPU işlemcileri
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yazılım Geliştirme/Bilgisayar Yazılım Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:
- Problem çözme becerisi
- Analitik ve kompütasyonel düşünme becerisi
- Yaratıcı düşünme becerisi
- Sistematik düşünme becerisi
- Sabırlı ve dikkatli olma
- Etkili iletişim kurma becerisi
- Hızlı ve etkili karar verebilme
- Acil ve stresli durumlarda soğukkanlı ve sakin kalabilme
- Ekip çalışmasına yatkın olma
Çalışma ortamı ve koşulları
Bu mesleği yapanlar ofis veya ev ortamı gibi kapalı alanlarda çalışır. Tam zamanlı çalışabildikleri gibi hibrit, yani hem ev hem ofis düzeninde, ya da seyahat gerektiren çalışma biçimlerinde de görev yapabilirler.
İnceleme, tasarlama, onarma, kurma ve çalıştırma gibi işleri yapabilirler. Çalışılan kurumun özelliğine ve yapılan işe göre uzun mesailer veya hafta sonu çalışması gerekebilir.
Çalışma sırasında yüz yüze iletişimin yanı sıra telefon, görüntülü görüşme uygulamaları veya elektronik posta kullanılır. Kullanılan görüntülü görüşme uygulamaları arasında Zoom, Skype ve Teams yer alır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Bilişim Teknolojileri alanı Yazılım Geliştirme dalında verilmektedir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak yürütülmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
gerekir.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ile alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Kamusal ve özel sektörlerdeki şirketler dâhil olmak üzere, bilgisayarlı veri tabanlarını kullanan firma ve kuruluşlarda çalışma imkânı bulunmaktadır.
Teknolojinin yoğun olduğu bölgelerde daha fazla istihdam ihtiyacı olacaktır. Bununla birlikte dijitalleşmenin artmasıyla doğu bölgelerinde uzaktan çalışma ve uzaktan eğitim uygulanarak istihdam oranı artırılabilir.
Dijitalleşen dünyada kendini geliştirmiş ve geliştirmeye devam eden meslek sahiplerinin iş bulma olanağı artmaktadır. Ayrıca bağımsız çalışma imkânı da bulunmaktadır.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üstünde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğü, kişinin tecrübesi, bilgisi, yeteneği, çalışma kapasitesi ve sektörün ücret düzeyine göre iki asgari ücret ila beş asgari ücret arasında değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Yazılım Geliştirme dalından mezun olanlar, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih ettikleri takdirde ek puan alabilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanlarını tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilirler.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek sahipleri, kamusal ve özel sektörlerdeki şirketler dâhil olmak üzere bilgisayarlı veri tabanlarını kullanan herhangi bir şirket veya kuruluşta çalışabilirler. Bireysel çalışma imkânı da bulunmaktadır.
Benzer meslekler
- Yazılım Destek Elemanı
- Yazılım Geliştirici
- Yazılım Uygulama ve Destek Elemanı
- Web Tasarımı ve Kodlama Teknisyeni
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Öğretim elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlıdır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
