Tanım
Yat İnşa Teknisyeni, yatların tasarım, üretim, çizim, montaj, bakım ve onarım aşamalarında çalışan ve kalite kontrol görevlerini hazırlayıp uygulayan kişidir.
Görevler
Yat İnşa Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Araştırma yöntemlerini kullanarak proje hazırlar.
- İş kurma sürecini planlar.
- Bilgisayar destekli endaze çizer.
- Malzeme şekillendirme tekniklerini uygular.
- Yat üst yüzey işlemlerini yapar.
- Bilgisayar destekli yat resimleri çizer.
- Kompozit yat ve gemi maketi yapar.
- İşletme ile ilgili faaliyetleri yürütür.
- Geometrik çizimler yapar ve görünüş çıkarır.
- İki ve üç boyutlu çizim yapar ve düzenler.
- Malzemeleri üretime hazırlayarak kesme işlemi yapar.
- Yüzey düzeltme ve delme işlemleri yapar.
- Malzemelere form verme işlemlerini gerçekleştirir.
- Model şablonu hazırlar ve model montajı yapar.
- Yat dip, borda ve güverte konstrüksiyonu yapar.
- Destek elemanları yapar.
- Su geçirmez bölmeler yapar.
- Yat donanım elemanları yapar.
- Bar, mutfak ve havuzluk mobilyaları yapar.
- Yat dip, borda ve güverte konstrüksiyonunu çizer.
- Yat donatım elemanlarının bağlantılarını çizer.
- Kompozit yat kalıbı hazırlar ve kalite kontrolü yapar.
- Kamara, havuzluk, bar, mutfak ve kaptan köşkü çizer.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Yat İnşa Teknisyenlerinin kullandığı başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Anahtar takımları
- Bağlantı elemanları
- Yapıştırıcı
- İş sehpaları
- Zımpara makinesi
- Bileme taşı
- Spiral taşı
- Baş kesme makinesi
- Boy kesme makineleri
- Kalınlık makinesi
- Çift taraflı net ebatlama makinesi
- Bilgisayar destekli çizim yazılımları
- Çivi ve vida çeşitleri
- El aletleri; testere, rende, çekiç, tornavida ve düztaban
- El makineleri; freze, daire testere, breyz, dekupaj ve planya
- Pres çeşitleri
- Mengene
- Kalıp
- Şablon
- Şablon freze
- Ölçme ve markalama aletleri; kalem, metre, pergel, pistole, eğri cetveli ve T cetveli
- CNC makinesi
- Lazer makinesi
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yat İnşa Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Genel yeteneğe ve sayısal düşünme becerisine sahip olmak
- Yaratıcı ve titiz olmak
- Matematiksel kavramlarla düşünebilmek
- Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilmek
- Çizim ve mekanik yeteneğine sahip olmak
- El becerisi bulunmak ve ince ayrıntıları algılayabilmek
- El-ayak ve göz-kulak eş güdümüne sahip olmak
- Dikkatli olmak ve dengede durabilmek
- Sorumluluk duygusu yüksek olmak
- Tertipli ve düzenli çalışabilmek
- İletişim becerileri güçlü olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Yat İnşa Teknisyeni; ahşap ve kompozit yat yapan tersanelerde, dizayn bürolarında, devlete veya özel sektöre ait tersanelerde üretim, tasarım, montaj, bakım ve onarım alanlarında çalışır.
Çalışma ortamı nemli, gürültülü ve tozlu olabilir. İşlerde yakıcı, patlayıcı ve zehirli maddeler bulunabilir. Elektrik çarpması, kesici aletler ve makinelerden kaynaklanacak iş kazalarıyla karşılaşılabilir. Bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği kuralları iyi bilinmeli ve tam olarak uygulanmalıdır.
Meslekte tam gün çalışma ve hafta sonu çalışması gerekebilir. Yat İnşa Teknisyeni çalışırken meslektaşlarıyla, işçilerle, gemi yapımı mühendisleriyle ve teknikerlerle iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Gemi Yapımı alanındaki Yat İnşa dalında verilir.
Yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de Gemi Yapımı alanının Yat İnşa dalında mesleğin eğitimi verilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleki eğitime giriş için şu koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Milli Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitim süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dalını veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyleri iyi derece olanlar akademik destek dersleri içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Yat İnşa Teknisyenleri; ahşap ve kompozit yat yapan tersanelerde, dizayn bürolarında, devlete veya özel sektöre ait tersanelerde üretim, tasarım, montaj, bakım ve onarım alanlarında iş bulabilirler.
Meslekte yöresel farklılıklar bulunmaktadır. Maliyeti ve kazancı yüksek bir iş kolu olduğu için daha çok kalkınma gücü yüksek ve aktif deniz turizmi olan şehirlerde tercih edilmektedir. Alana ek olarak mobilya sektöründe de istihdam edilebilirler.
Eğitim sürecinde ve eğitim sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler tabi olunan mevzuata göre ücret alırlar.
Çalışanların asgari ücretin iki katı ile başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilmektedir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Gemi Yapımı alanının Yat İnşa dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilmektedir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih etmeleri hâlinde öncelikli olarak yerleştirilmektedirler.
Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıracak kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklar aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Bu meslekte kendini yetiştiren personel, büyük yat üretimi yapan fabrikalarda çalışabilir veya kendi işyerini kurabilir.
Benzer meslekler
- Ahşap Tekne İmalatçısı
- Tekne Onarım İşçisi
- Tekne Montaj İşçisi
- Gemi Yapım Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.