Tanım
Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları Teknisyeni; yaşam destek ve tedavi cihazlarına ilişkin kurulum şartlarını kontrol eden, yetkisi dahilinde montaj, ilk çalıştırma, bakım, arıza tespiti, onarım, ölçümleme, kalibrasyon ve ayar işlemlerini yapan kişidir. Cihazların amacına uygun ve doğru kullanımı konusunda sağlık personeline eğitim verir.
Görevler
Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak aşağıdaki görevleri yerine getirir:
- Temel elektrik ve elektromekanik kontrolleri gerçekleştirir.
- Biyomedikal sistemlerle ilgili temel ölçmeleri yapar.
- Tıbbi teknoloji organizasyonlarını yapar.
- Yaşam destek ve tedavi cihazlarının kurulum ve kalibrasyon şartlarını kontrol eder.
- Yetkisi dahilinde cihazların arızalarını tespit eder ve giderir.
- Yaşam destek ve tedavi amaçlı yüzey etkili destek ve tedavi cihazları ile özellikle ameliyathane ve yoğun bakım servislerinde kullanılan destek ekipmanlarının, dolaşım ve solunum cihazlarının kurulum ve montajını yapar.
- Cihazların periyodik bakımlarını gerçekleştirir; ölçümleme ve ayarlarını kontrol eder.
- Cihazların bilgisayar ve ilgili çevre birimleriyle bağlantılarını yapar.
- Hastane veri ağı bağlantılarını kontrol eder ve tanımlamalarını yapar.
- Medikal gazları ayırt eder ve gaz hattı arızalarını tespit eder.
- Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütür.
- Kullanıcıları bilgilendirir.
- Teknik şartnameleri hazırlar.
- Yazılım güncellemelerini yapar.
- Cihaz teslim alma prosedürlerini gerçekleştirir.
- Alana özgü iş güvenliği tedbirlerini alır.
- Malzeme temin ve araştırması yapar.
- Acil servis ve hasta nakil araçlarının biyomedikal donanımlarını ve iş akışını ayırt eder.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Solunum cihazı (ventilatör), diyaliz makinesi, vücut dışı böbrek taşı kırma (ESWL) cihazı, kalp-akciğer pompası ve vibrasyon cihazları
- Elektrokoter cihazı, işitme cihazları, defibrilatör cihazı, hasta başı tıbbi gaz paneli, ameliyat lambaları ve aspiratörler
- TENS cihazları, ışın tedavi cihazları, küvez cihazları ve intravenöz terapi cihazları
- Diş üniteleri, hiperbarik oksijen tedavi cihazları, anestezi cihazları ve nemlendirme cihazları
- Tıbbi cihazların montaj ve bakımında kullanılan aletler
- Cihazlara özgü sarf malzemeleri
- Mikrobiyolojik risklere karşı koruyucu malzeme ve bariyerler
- Elektronik ölçü aletleri ve el aletleri
- Elektriksel güvenlik analizörü
- Cihaz kalibratörleri ve hasta simülatörleri
- Cihaz standartları ve katalogları
- Servis el kitapları ve teknik şartnameler
- Mesleğe ait diğer araç ve gereçler
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları Teknisyeni olmak isteyenlerin aşağıdaki özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Doğru yazılı ve sözlü anlatım yapabilmek
- Sabırlı ve düzenli olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Alet ve makinelerle çalışmaktan hoşlanmak
- Sayı ve şekiller arasındaki ilişkiyi algılayabilmek
- El ve gözlerini eşgüdümle kullanabilmek
- Teknolojik gelişmelere ilgili olmak
- Dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- Mekanik konulara ilgi ve yetenek göstermek
- Renk ve şekilleri ayrıntılı algılayabilmek
- Hızlı çözüm üretebilmek
- Yorum ve analiz yeteneğine sahip olmak
- İletişim becerilerine sahip olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları Teknisyenlerinin çalışma ortamı, cihazların bulunduğu yere ve ortama göre değişiklik gösterir. Çoğunlukla ameliyathane ve yoğun bakım odalarında, hastane içindeki teknik servis birimlerinde veya firma atölyelerinde çalışırlar.
Bu meslek elemanları tedavi cihazlarının yanı sıra ameliyathane ve yoğun bakım ortamlarında kullanılan yaşam destek cihazlarıyla da çalışır. Bu nedenle çalışma ortamları, koşulları ve çalışma saatleri duruma göre değişebilir.
Kurulum, cihaz arıza tespiti ve onarım sırasında eğilme ve uzanma gibi hareketleri sıklıkla yaparlar. Cihaz odalarının içinde ve dışında, farklı ortamlarda ve atölyelerde çalışabilirler. Çalışılan cihazlara ve ortamlara özel riskli durumlara karşı daima uygun teçhizat ve donanımla hazır olmaları gerekir.
Çalışırken mühendisler, teknikerler, operatörler, sağlık personeli, hastalar, hasta yakınları, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişim halindedirler.
Firmaların teknik servislerinde çalışanlar şehirlerarası ve saate bağlı kalmaksızın çalışabilirler. Mikrobiyolojik risklere karşı düzenli sağlık kontrollerini ve koruyucu aşılarını yaptırmaları gerekir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının Biyomedikal Cihaz Teknolojileri alanındaki Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları dalında verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Meslek eğitimine giriş için aşağıdaki koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
- Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir. Öğrenci yıl sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda; bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınarak dal veya meslek seçimi yapılır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar, akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
- Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilir.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini bitirenlere Meslek Lisesi diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan mesleklerinde bağımsız işyeri açma belgesi de verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları Teknisyenleri aşağıdaki alanlarda çalışabilir:
- Özel veya devlet hastanelerinin biyomedikal üniteleri
- Hastanelerin teknik servis birimleri
- Ölçümleme birimleri
- Biyomedikal cihaz üretim firmaları
- Ameliyathane ve yoğun bakım birimlerinde bulunan destek ve tedavi cihazlarından sorumlu teknisyenlik görevleri
- Ameliyathane ve yoğun bakım üniteleri ile diyaliz gibi yaşam destek ve tedavi cihazlarının satış veya servisini yapan firmaların teknik servis birimleri
- Uzmanlaşılan cihazların bakım ve kontrolünü yapan teknik servis birimleri
Acil servis cihazları ve hasta nakil araçlarında kullanılan cihazlar uzmanlaşma gerektirir. Bu yönde uzmanlaşanlar, acil tıp ve ambulans cihazlarının satış, bakım ve kontrolünü üstlenen firmalarda teknik servis elemanı olarak çalışabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere aşağıdaki oranlardan az olmamak üzere ücret verilir:
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30'u
- Asgari ücretin net tutarının, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15'i
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretin biraz üzerinde başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin Biyomedikal Cihaz Teknolojileri alanı Yaşam Destek ve Tedavi Cihazları dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri halinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin, Turizm Fakültelerinin ve mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih etmeleri halinde öncelikli olarak yerleştirilirler.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzlarında belirtilen programlara yerleştirilebilirler.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazandıran kurs, seminer ve hizmet içi eğitim olanakları aracılığıyla nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Çalıştıkları işyerlerinde gösterdikleri performansa göre servis sorumlusu ve yöneticisi olabilirler. Bağımsız işyeri açabilirler.
Benzer meslekler
- Tıbbi Görüntüleme Sistemleri Teknisyeni
- Tıbbi Laboratuvar ve Hasta Dışı Uygulama Cihazları Teknisyeni
- Fizyolojik Sinyal İzleme Teşhis ve Kayıt Cihazları Teknisyeni
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Eğitim kurumları
- MEGEP Mesleki ve Teknik Eğitim Alanları Tanıtım Modülü
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri veya Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgiler doğrultusunda oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.