Tanım
Yapı Yüzey Kaplamacısı/Döşeme ve Duvar Kaplamacısı, yapıların iç ve dış yüzeylerini karo-fayans, PVC, kâğıt, mermer ve seramik gibi çeşitli yapı malzemeleriyle kaplayarak güzelleştiren kişidir.
Görevler
Yapı Yüzey Kaplamacısı/Döşeme ve Duvar Kaplamacısı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Proje ve diğer şartnameleri incelemek.
- Kaplama yapılacak yüzeyi düzenlemek.
- İşlem yapılacak yüzeylere yapıştırma işlemi için gerekli harcı veya yapıştırma elemanlarını sürmek.
- Malzemeleri istenilen biçim ve şekilde sabitlemek.
- Yüzey üzerinde gerekli girinti ve çıkıntıları yapmak.
- Döşeme ve kaplama üzerinde kalan toz, kir ve benzeri kalıntıları temizlemek.
- Meslekle ilgili malzemelerin hazırlanması ve taşınması için kullanılan araç ve gereçlerin bakımını ve temizliğini yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Tesviye betonu
- Mala
- Çekiç
- Pense
- Kireç
- Çimento
- Alçı
- Kil
- Kum
- Seramik
- Karo
- Duvar kâğıtları
- Metre
- Gönye
- Kesme makinesi
- Su terazisi
- Yapıştırıcılar
- Makas
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yapı Yüzey Kaplamacısı/Döşeme ve Duvar Kaplamacısı olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekiller arasındaki ilişkileri görebilmek
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Göz ve elleri eşgüdümle kullanabilmek
- Renkleri ayırt edebilmek
Çalışma ortamı ve koşulları
Çalışma ortamı genellikle içeride olmakla birlikte zaman zaman dışarıda da çalışılır. Çalışma ortamı aydınlık ve tozlu olabilir; mevsim şartlarına göre sıcak veya soğuk ve rutubetli ortamlarla karşılaşılabilir.
Mesleği yapanlar çalışma sırasında çeşitli alet ve malzemelerle uğraşır.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, yeterli sayıda müracaat olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinin İnşaat Teknolojisi alanı “Yapı Yüzey Kaplama” dalında verilir. Bu kapsamda kalfalık ve ustalık eğitimleri bulunmaktadır.
Ayrıca mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının aynı alanındaki “Yapı Yüzey Kaplama ve Yalıtım” meslek dalında da bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için aşağıdaki koşullar aranır:
- En az ortaokul mezunu olup zorunlu eğitim çağında olmak. Bu durumda olanlar, eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Sağlık durumunun ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması. Programın özelliğine göre bu durum gerektiğinde sağlık veya sağlık kurulu raporuyla belgelenir.
- 14 yaşını doldurmuş olmak.
- Eğitim görmek istenen meslekte bir işyeri bulmak.
- İşverenle çıraklık sözleşmesi imzalamak.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi ilköğretimden sonra 4 yıldır. Eğitimin 3 yılı kalfalık, 1 yılı ise ustalık eğitimidir.
Meslek seçimi 9. sınıfta yapılır. Ortak genel kültür dersleri ve meslek dersleri her sınıf seviyesinde verilir.
Eğitim haftada 1 gün mesleki eğitim merkezlerinde, 4 gün ise çıraklık sözleşmesi yapılan işyerlerinde verilir.
Çıraklık ve mesleki eğitim kapsamında ders programı genel bilgi dersleri ile meslek bilgisi derslerinden oluşur. Teorik olarak verilen bilgilerin yanında, işyerinde usta öğreticinin gözetimi altında pratik çalışma da yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitiminin 11. sınıfını başarıyla tamamlayanlara kalfalık belgesi, 12. sınıfını başarıyla tamamlayanlara ise ustalık belgesi verilir.
Fark derslerini tamamlayanlar meslek lisesi diploması ve meslekle ilgili işyeri açma belgesi alabilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
İnsanlar yaşamlarını sürdürmek, varlıklarını dış etkenlerden korumak ve barınmak için meskenler yapmış; bu meskenleri daha kullanışlı ve güzel hâle getirmek için döşeme ve kaplama işlemleri geliştirilmiştir. Bu nedenle mesleğin iş imkânları inşaat sektörüyle iç içedir.
İnşaatların yoğun olduğu, gelişmeye açık yerleşim birimlerinde ve mevsim şartlarının uygun olduğu yörelerde sürekli iş bulunabilir. Bazı bölgelerde ise işler mevsimlik olabilir.
İnşaat firmalarının yurt dışı bağlantıları, bu meslekte çalışanlar için iş fırsatları oluşturabilir.
Bu meslekte çalışanların hemen tamamına yakını bir işyerine bağlı olmaktan çok bireysel olarak çalışır. İş bağlantıları ilgililerle doğrudan veya inşaat şirketleri kanalıyla kurulabilir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının;
- Yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden,
- Aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan,
- Kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde 50’sinden
aşağı olmamak üzere ücret ödenir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Yapılan işin ücreti metrekare ücreti, yevmiye veya iş bitiminde toplu ödeme şeklinde, anlaşma çerçevesinde alınabilir. Yapılan işin bir kısmı lükse girdiğinden alınan ücret yükselebilir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mesleki Eğitim Merkezinden diploma alarak mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans ve lisans programlarını tercih etmeleri durumunda ek puan verilir.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde YKS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Çeşitli eğitim ve kurslara katılarak mesleki bilgi ve beceriler artırılabilir.
İş hayatında ilerleme
Meslek mensupları bağımsız işyeri açabilir.
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgiler başlığı altında ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- 3308 Sayılı Kanun
- MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği
- Çıraklık Eğitim Programı
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: meslegimhayatim.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: www.osym.gov.tr
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.