Tanım
Yapı Yüzey Kaplama ve Yalıtım Teknisyeni; yapıların iç, dış, yatay ve düşey yüzeylerini sıva ve çeşitli malzemelerle projeye uygun olarak kaplayan kişidir. Bu malzemeler arasında fayans, seramik karo, bordür, mermer, granit, doğal taş, yapay taş, parke taşı, karo mozaik, dökme mozaik, cam mozaik, seramik mozaik ve doğal taş mozaik bulunur.
Meslek elemanı, kaplama uygulamalarıyla yapılara dayanıklı, kullanışlı ve estetik bir görünüm verilmesini sağlar.
Görevler
Yapı Yüzey Kaplama ve Yalıtım Teknisyeni, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yapar:
- Proje ve diğer şartnameleri inceler.
- Kaplama yapılacak duvar ve zemin yüzeylerini düzenler.
- İşlem yapılacak yüzeylere yapıştırma işlemi için gerekli harcı veya yapıştırma elemanlarını sürer.
- Karo-fayans, bordür, parke taşı, PVC, ahşap, mermer, seramik, cam, taş ve kâğıt gibi malzemeleri istenilen biçim ve şekilde sabitler.
- Mesleğiyle ilgili malzemeleri hazırlar.
- Malzemelerin taşınmasıyla ilgili alet ve gereçlerin bakımını ve temizliğini yapar.
- Uygulama yapılacak malzemeyi verimli kullanır.
- Çalışma iskelelerinin hazırlanması ve kurulumu çalışmalarını İskele Kurulum Elemanı ile birlikte yürütür.
- Yüzeylerin kaplanmasında kullanılan araç, gereç ve ekipmanların hazırlanmasını ve çalışma yerlerine ulaştırılmasını sağlar.
- Yapı yüzey kaplama mesleğinin gerektirdiği detaylarla ilgili çizimler yapar.
- İnşaat ve yapı yüzey kaplama metraj ve keşfini içeren maliyet hesaplamalarını yapar.
- Yapılan çalışmaları rapor eder.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve malzemeler şunlardır:
- Kürek, mala, çekiç, pense ve tarak
- Kesme makineleri ve makas
- Su terazisi
- Metre ve gönye
- Dolgu malzemeleri
- Kum, çimento, kil, alçı ve kireç
- Yapıştırıcılar
- Seramik, karo-fayans, bordür, parke taşı, mermer, ahşap, cam ve PVC
- Duvar kâğıdı ve parke
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yapı Yüzey Kaplama ve Yalıtım Teknisyeni olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Şekiller arasındaki ilişkileri görebilmek
- Zihinde canlandırdığı şekilleri çizime aktarabilmek
- Ayrıntıları algılayabilmek
- Renkleri ayırt edebilmek
- Göz ve elleri eşgüdümle kullanabilmek
- Yükseklik korkusu olmamak
Çalışma ortamı ve koşulları
Yapı Yüzey Kaplama ve Yalıtım Teknisyenleri çalışmalarını yapıların hem içinde hem de dışında yürütür. Çalışma ortamı aydınlık ve tozlu olabilir. Ortam, mevsim şartlarına göre sıcak veya soğuk ve rutubetli olabilir.
Meslek elemanları çalışırken alet ve malzemelerle uğraşır. Görevlerini yerine getirirken diğer çalışanlarla etkileşim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarının İnşaat Teknolojisi alanı “Yapı Yüzey Kaplama ve Yalıtım” dalında verilir.
Yeterli sayıda başvuru olması durumunda mesleki eğitim merkezlerinde de İnşaat Teknolojisi alanının “Yapı Yüzey Kaplama” ve “Yapı Yalıtım” dallarında mesleğin eğitimi verilir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine giriş için şu koşullar aranır:
- Ortaokulu tamamlamış olmak
- Millî Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan veya dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
- Ortak genel kültür dersleri ve alanın temel ortak kazanımlarını içeren meslek dersleri 9. sınıfta verilir.
- Öğrenci, 9. sınıfın sonunda dal veya mesleğini belirler.
-
- sınıfın sonunda dal veya meslek seçimi yapılırken bölgesel ve sektörel ihtiyaçlar, okulun donanımı, öğretmen ve fizikî kapasitesi ile öğrencilerin ilgi ve istekleri dikkate alınır.
- Dal veya mesleğe ait kazanımları içeren dersler 10, 11 ve 12. sınıflarda verilir.
- Başarı düzeyi iyi olanlar akademik destek derslerini içeren programı tercih etme hakkına sahiptir.
Mesleki eğitim okulda teorik ve uygulamalı olarak verilir. İşletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı eğitim yapılır.
Eğitim sonunda alınan belge
Meslek eğitimini tamamlayanlara “Meslek Lisesi” diploması verilir.
Ayrıca 3308 sayılı kanunda belirtilen hükümler doğrultusunda, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan meslekte bağımsız işyeri açma belgesi de verilebilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Yapı Yüzey Kaplama ve Yalıtım Teknisyenlerinin iş olanakları inşaat sektörüyle iç içedir. İnsanların barınma ve varlıklarını dış etkenlerden koruma ihtiyaçları doğrultusunda yapılan meskenlerde döşeme ve kaplama işlemlerine ihtiyaç duyulur.
İnşaatların bol olduğu, gelişmeye açık yerleşim birimlerinde ve mevsim şartlarının ılıman olduğu yörelerde sürekli iş bulunabilir. Bazı bölgelerde ise çalışma mevsimlik olabilir.
İnşaat firmalarının yurt dışı bağlantıları, bu meslekteki elemanlar için iş fırsatı oluşturur.
Bu meslekte çalışanların hemen tamamına yakını bir işyerine bağlı olmaktan çok bireysel olarak iş yapar. İlgililerle doğrudan veya inşaat şirketleri kanalıyla bağlantı kurabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
3308 sayılı “Mesleki Eğitim Kanunu” gereğince, eğitim gören öğrencilere;
- Asgari ücretin net tutarının, yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan,
- Yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden
aşağı olmamak üzere ücret verilir.
Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıklarıyla ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır.
Eğitim sonrası
Kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre ücret alır.
Özel sektörde çalışanların asgari ücretten başlayan kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişebilir.
Bağımsız çalışanlar ise yaptıkları işe göre kazanç elde edebilir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Meslek liselerinin İnşaat Teknolojisi alanı “Yapı Yüzey Kaplama ve Yalıtım” dalından mezun olanlara, alanın veya bölümün devamı niteliğinde olan ve YKS Kılavuzunda belirtilen yükseköğretim ön lisans programlarını tercih etmeleri hâlinde ek puan verilir.
Teknoloji Fakültelerinin, Sanat ve Tasarım Fakültelerinin ve Turizm Fakültelerinin, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları (M.T.O.K.) mezunlarına ayrılan kontenjanları tercih edildiğinde öncelikli yerleştirme yapılır.
Mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı olmaları hâlinde YKS Kılavuzlarında belirtilen programlara yerleştirilebilir.
Meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan kurs, seminer ve hizmet içi eğitim gibi olanaklarla tecrübe veya ek bilgi ve beceri kazanılarak nitelik artışı sağlanabilir.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatında ilerlemeye ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
- Karo-Fayans Döşeyicisi
- Döşeme ve Duvar Kaplamacısı
- Sıvacı
- Mermer Döşeyicisi
Ek bilgiler
Kaynak dosyada ek bilgi belirtilmemiştir.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- Bölüm eğiticileri
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması – ISCO-08
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi almak için şu kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr/
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve hizmet merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bilgiler; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından alınan bilgilerle oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.