Tanım
Yapı Tesisat Teknikeri; binalarda atık su, temiz su, yangın tesisatı ve doğalgaz tesisatını kuran, bu tesisatların arıza ve bakımlarını üstlenen kişidir. Ayrıca yenilenebilir enerji sistemlerinin temellerini bilir ve ileri teknoloji cihazlarını kullanma ve kontrol etme yeteneğine sahiptir.
Görevler
Yapı Tesisat Teknikeri, iş süreçlerini iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak yürütür.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Binanın sıhhi tesisat uygulama planını çizmek veya çizilen planı incelemek.
- Sıhhi tesisat için gerekli malzeme ve elemanları sağlamak.
- Sıhhi tesisatın plana uygun olarak binaya yerleştirilmesiyle ilgili işlemleri yürütmek.
- Temiz su, pis su, ısıtma ve doğalgaz tesisat projelerini tasarlamak.
- Plastik ve çelik boru montajı yapmak.
- Temiz su, pis su ve yangın tesisatı döşemek.
- Güneş enerjili su ısıtma sistemi kurmak.
- Kat ısıtma ve merkezi ısıtma sistemlerini projelendirmek.
- Bina içi doğalgaz tesisatı montajı yapmak.
- Alanıyla ilgili bilgisayar destekli tasarım programı kullanarak tesisat projeleri çizmek.
- Sıhhi tesisat, ısıtma tesisatı ve gaz tesisatlarının bakım ve onarımını yapmak.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan başlıca araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Markalama takımları
- Kesme takımları
- Delik delme aletleri
- Punta direnç kaynak makinesi
- El takımları
- Boru mengenesi
- Boru paftası
- Çelik boru ve plastik boru malzemeleri
- Plastik boru kaynak makinesi
- Boru anahtarı
- Mengene
- Teflon
- Kelepçe çeşitleri
- Su terazisi
- Metre
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yapı Tesisat Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olması beklenir:
- Fizik ve matematik gibi fen bilimlerine ilgi duymak ve bu alanlarda başarılı olmak
- Analitik düşünebilmek
- Problemleri fark edebilmek ve çözüm yolları geliştirebilmek
- Şekil ilişkilerini görebilmek
- Planlama ve uygulama becerisine sahip olmak
- El becerisine sahip olmak
- Ekip çalışmasına yatkın olmak
- Dikkatli ve düzenli olmak
- Programlı çalışmayı sevmek
- Tedbirli, dikkatli ve sorumluluk sahibi olmak
- Disiplinli ve sabırlı olmak
Çalışma ortamı ve koşulları
Yapı Tesisat Teknikerleri, inşaat sektöründe yapı tesisat grubunun proje ve taahhüt aşamalarında çalışabilirler.
Doğalgazın konut ve sanayi alanlarında kullanımının yaygınlaşmasıyla tesisat teknikerleri için geniş bir iş sahası oluşmuştur. Buna bağlı olarak merkezi ve yerel ısıtma sistemlerinin kurulum, bakım ve onarım alanlarında da görev yapabilirler. Ayrıca bölüm öğrencileri, gelişmekte olan yenilenebilir enerji sektörü içinde yetişmiş eleman konumundadır.
Yapı Tesisatı Teknolojisi Teknikerleri planlama işlerini büroda, uygulama işlemlerini ise binalarda yaparlar. Binalardaki çalışma ortamı tozlu, kirli ve gürültülü olabilir. Çalışma saatleri düzenli olmakla birlikte bazı acil durumlarda gece veya tatil günlerinde çalışmaları gerekebilir.
Çalışma sırasında işverenlerle, mühendislerle, teknisyenlerle ve işçilerle iletişim kurmak gerekebilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Yapı Tesisatı Teknolojisi bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, Yapı Tesisatı Teknolojisi ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitimin süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince genel kültür derslerinin yanı sıra mesleki dersler ağırlıklı olarak alınır. Bu dersler arasında şunlar yer alır:
- Genel Fizik
- Matematik
- Temel Tesisat İşlemleri
- Tesisatta Çizim Teknikleri
- Temel Elektrik
- Tesisatta Bilgisayar Destekli Çizim
- Sıhhi Tesisat
- Boru Kaynakçılığı
- Tesisat Meslek Resmi
- Doğalgaz Tesisatı
- Isıtma Sistemleri
- Güneş Enerjisi
- Tesisat Servis Hizmetleri
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Ön Lisans diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Yapı Tesisat Teknikerleri, inşaat sektöründe yapı tesisat grubunun proje ve taahhüt aşamalarında çalışabilirler.
Merkezi ve yerel ısıtma sistemlerinin kurulum, bakım ve onarım alanlarında görev yapabilirler. Çalışabilecekleri başlıca kurum ve kuruluşlar şunlardır:
- Botaş gibi kamu kuruluşları
- İgdaş, Ego ve İzdaş gibi belediye gaz şirketleri
- İnşaat şirketlerinin yapı tesisat grupları
- Isıtma sektöründeki çeşitli kuruluşlar
Mezunlar ayrıca kendi iş yerlerini kurarak malzeme satışı, danışmanlık ve taahhüt işleri yapabilirler.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmi ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Yapı Tesisatı Teknolojisi ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
Ayrıca Açık Öğretim Fakültelerinin İktisat ve İşletme bölümlerine de dikey geçiş imkânı bulunmaktadır.
İş hayatında ilerleme
Makine Mühendisleri Odası bu alanda kurslar düzenlemektedir.
Ayrıca özel vakıflar, bu alanda nitelikli eleman kapasitesini artırmak ve meslek mensuplarının iş hayatında daha başarılı olmasına katkı sağlamak amacıyla eğitimler düzenlemektedir.
Benzer meslekler
- Doğalgaz Isıtma Teknikeri
- Sıhhi Tesisat Teknikeri
- Gaz ve Tesisatı Teknolojisi Teknikeri
Ek bilgiler
Kaynak metinde ek bilgiler başlığı altında ayrıca açıklama bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Meslek Elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Mesleki Eğitim Merkezleri
- https://www.megep.meb.gov.tr
- ÖSYS Kılavuzu 2017
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
Meslek hakkında ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları
- https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.