Tanım
Yapı Tasarım Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurumu veya kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere yapı ve yapı tasarımı meslek alanıyla ilgili eğitim veren kişidir.
Görevler
Yapı Tasarım Öğretmeninin başlıca görevleri şunlardır:
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma programı hazırlar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar, işlik ve benzeri yerleri eğitime hazır durumda bulundurur.
- Öğrencilere alanıyla ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Yapı projelerinin ayrıntılarıyla ilgili bilgiler verir.
- Bilgisayarlı proje tasarımlarının nasıl yapılacağı konusunda eğitim verir.
- Bilgisayarlı proje çizimleriyle ilgili detaylı bilgiler vererek öğrencilerin uygulamadaki eksiklerini giderir.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanla ilgili meslek dersleri müfredat programı, yıllık ve günlük çalışma planları, not defteri, ders ve yoklama defterleri.
- Bilgisayar.
- Bilgisayarlı çizim makinesi.
- Teknik resim araç ve gereçleri: eskiz ve aydınger kâğıtları, rapido kalemleri, pergel takımları, gönyeler ve pistola.
- Meslek alanıyla ilgili çeşitli teknik yayınlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yapı Tasarım Öğretmeninin hem alanı hem de öğretmenlik mesleğiyle ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Yapı Tasarım Öğretmeni olmak isteyenlerin:
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen,
- Ekip çalışmasına yatkın,
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilen, hoşgörülü ve sabırlı,
- Düşüncelerini başkalarına açık biçimde aktarabilen,
- İnceleme ve araştırmaya meraklı, ayrıntılara dikkat eden,
- Kendini geliştirmeye istekli,
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen
kimseler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Yapı Tasarım Öğretmeni sınıfta ve çizim bilgisayar laboratuvarında çalışır. Çalışma ortamı hijyenik ve hareketlidir. Ortam zaman zaman gürültülü olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Tasarımı Öğretmenliği bölümünde verilmekteydi. Kaynak dosyada bu bölüm adı altında eğitim verilmediği belirtilmektedir.
Bu dosyada yer alan eğitime ilişkin bilgiler, Yapı Tasarımı Öğretmenliği eğitiminin verildiği dönemi kapsamaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak
gerekmektedir.
Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde Yapı Tasarımı Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim kapsamında:
- Genel kültür dersleri,
- Mesleki ve teknik dersler,
- Mesleki formasyon dersleri,
- Meslekle ilgili uzmanlaşmaya yönelik seçmeli dersler
okutulmaktadır.
Bölüm öğrencileri ikinci ve üçüncü sınıfta sanayi stajı, son sınıfta ise meslek liselerinde öğretmenlik uygulaması stajı yapmaktadır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Yapı Tasarımı Öğretmenliği lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Yapı (İnşaat) bölümü bulunan meslek liselerinde, çıraklık eğitim merkezlerinde ve mesleğe yönelik eğitim sunan özel eğitim kurumlarında çalışma olanağı bulabilirler.
Bu kurumlarda aşağıdaki alan ve dallarla ilgili dersleri ve modülleri verebilirler:
- Raylı Sistemler Teknolojisi alanının Raylı Sistemler İnşaat Dalının alan ortak ve dal dersleri,
- Diğer alanların bu dallarla ilgili alan ortak ve dal dersleri ile modülleri,
- Boyacılık ve Yüzey Hazırlama,
- Döşeme ve Duvar Kaplamacılığı,
- Sıvacılık,
- Mermercilik ve Süsleme Taşçılığı alanında masif taş kaplama dersleri,
- İnşaat Malzemeleri Satış Elemanlığı dal dersleri.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan ve eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi alan kişiler, Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan aldıkları takdirde İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanabilir. Bu belgeyle İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilirler.
Ayrıca aşağıdaki yerlerde de çalışma olanağı bulunabilir:
- Mimarlık büroları,
- İnşaat firmaları,
- Belediyelerin İmar İşleri Müdürlükleri,
- Devlet Su İşleri,
- Çevre ve Şehircilik Bakanlığı,
- İnşaat firmalarının bulunduğu kurum ve kuruluşlar.
Bu kurum ve kuruluşlarda teknik eleman olarak görev yapılabilir. Kaynak dosyada, devlet okullarının bu alana duyduğu gereksinim ve mesleğin iş piyasasındaki konumu göz önünde bulundurulduğunda işsiz kalma durumunun söz konusu olmadığı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Meslek eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir. Ancak koşulları uygun olan öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun kredisinden ve çeşitli kuruluşların burslarından yararlanabilirler.
Eğitim sonrası kazanç
Devlet okullarında öğretmen olarak göreve başlayanlar, yasaların ve hükümetin belirlediği ölçülerde ücret almaktadırlar. Kaynak dosyada, teknik olmaları nedeniyle diğer kültür dersleri öğretmenlerinin 9. dereceden göreve başladığı; Yapı Tasarım Öğretmeninin ise 8. derecenin 1. kademesinden göreve başladığı ve kültür dersleri öğretmenlerinden belirgin ölçüde fazla ücret aldığı belirtilmektedir.
İlk göreve başlayan teknik öğretmenin aldığı ücretin asgari ücretin 2 katı civarında olduğu ifade edilmektedir. Bu ücret ek ders ve meslek liselerindeki döner sermaye uygulamalarıyla daha da artmaktadır.
Ayrıca her yıl tüm öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır.
Diğer kamu kurumlarında ve özel sektörde görev alınması hâlinde ücretler, yapılan görevin niteliğine göre değişkenlik göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Üniversitelerde eğitim sonrasında akademik olarak Uzman Doktor, Yardımcı Doçent, Doçent ve Profesör unvanları alınarak akademik kariyer yapılabilir. Ayrıca üniversitelerde idari kadrolarda da görev alınabilir.
İş hayatında ilerleme
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar idarecilik yapabilir. Bu kapsamda müdür ve müdür yardımcısı gibi görevlerde bulunabilirler.
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilirler.
Ayrıca yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Benzer meslekler
Kaynak dosyada benzer meslekler şu şekilde sıralanmıştır:
- Yapı Öğretmeni,
- Makine Resmi ve Konstrüksiyon Öğretmeni,
- Yapı Ressamlığı Öğretmeni,
- Mimar.
Ek bilgiler
Yapı Tasarım Öğretmeninin görevleri arasında aşağıdaki çalışmalar da yer alır:
- İş organizasyonu yapmak,
- Çevre koruma önlemleri almak,
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak,
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak,
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
Meslek bilgi dosyasının hazırlanmasında yararlanılan bilgi kaynakları şunlardır:
- Meslek elemanları,
- Süleyman Demirel Üniversitesi (Isparta) Teknik Eğitim Fakültesi Yapı Bölümü öğretim üyeleri,
- 30.06.2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar,
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
Daha ayrıntılı bilgi
Meslek hakkında daha ayrıntılı bilgi için aşağıdaki yerlere başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları,
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: http://mbs.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.