Tanım
Yapı Öğretmeni, çalıştığı eğitim kurumunda veya kuruluşunda öğrencilere ya da yetişkinlere Yapı (İnşaat) meslek alanıyla ilgili eğitim veren kişidir.
Görevler
Yapı (İnşaat) meslek alanıyla ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki öğrenci gruplarına ve hangi yöntemlerle kazandırılacağı, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Yapı Öğretmeni bu program çerçevesinde:
- Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı yapar.
- Sorumlu olduğu atölye, laboratuvar ve işlik gibi yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur. Gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakımlarını ve basit onarımlarını yapar.
- Kendisine ayrılan ders saatlerinde planını uygulayarak öğrencilere alanıyla ilgili bilgi ve beceri kazandırır.
- Öğrencilerin başarılarını değerlendirir ve başarıyı artırıcı önlemler alır.
- Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler.
- Öğrencilerin gelişimlerini izler ve sorunlarının çözümüne yardımcı olur.
- İşletmelerde uygulama yapan öğrencilerin çalışmalarını izler ve ilgililere rehberlik eder.
- Çevresindeki sanayi kuruluşları ile işletmelerdeki gelişmeleri izler, ihtiyaçları saptar ve bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur.
- Nöbetçi olduğu günlerde okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar.
- Sınıf öğretmeni olarak öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olur, yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Yapı Öğretmeninin kullandığı araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Alanıyla ilgili meslek dersleri müfredat programı, yıllık ve günlük çalışma planları, not defteri, ders ve yoklama defterleri, öğrenci iş takip formu.
- Ders kitapları, yardımcı kitaplar, iş ve işlem yaprakları, bilgi yaprakları ve meslek alanıyla ilgili çeşitli teknik yayınlar.
- Eğitim araçları: Projeksiyon, tepegöz, video, TV, video bantları, slayt, saydam, bilgisayar, bilgisayar yazılımları ve CD.
- Bilgisayar ve çizim yazılımları, çeşitli cetvel ve çizim takımları, çeşitli kalemler, çini ve rapido mürekkebi, raptiye ve bantlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Yapı Öğretmeninin hem alanıyla hem de öğretmenlik mesleğiyle ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Yapı Öğretmeni olmak isteyenlerin:
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilmesi,
- Zihinde canlandırma ve çizim yeteneklerine sahip olması,
- Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilmesi,
- İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilmesi,
- Dikkatli olması ve işine özen göstermesi,
- Mesleğinin sorunlarıyla ilgilenmesi ve çözüm yolları bulmaya çalışması,
- İnsanlarla iyi iletişim kurabilmesi,
- Hoşgörülü ve sabırlı olması,
- Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilmesi,
- Kendini geliştirmeye istekli olması,
- Girişimci ve yaratıcı olması gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Yapı Öğretmeni sınıfta, atölyede ve işletmelerde görev yapar. Görevini genellikle ayakta yürütür.
Çalışma ortamı çoğunlukla gürültülü ve tozludur. Ortam, inşaat malzemeleri ve artıkları ile kirlenmiş olabilir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi üniversitelerde Yapı Öğretmenliği adı altında verildiği dönemi kapsamaktadır. Günümüzde bu bölüm adı altında eğitim verilmemektedir.
Bu dosyadaki eğitime ilişkin bilgiler, Yapı Öğretmenliği eğitiminin verildiği döneme aittir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde Yapı Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim kapsamında genel kültür dersleri, mesleki ve teknik dersler ile mesleki formasyon dersleri alınır. Ayrıca meslekle ilgili uzmanlaşmaya yönelik seçmeli dersler de okutulur.
Bu bölümün öğrencileri:
- İkinci ve üçüncü sınıfta sanayi stajı,
- Son sınıfta meslek liselerinde öğretmenlik uygulaması stajı yapar.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara Yapı Öğretmenliği lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Yapı (İnşaat) bölümü bulunan meslek liselerinde, çıraklık eğitim merkezlerinde ve mesleğe yönelik eğitim sunan özel eğitim kurumlarında çalışma olanağı bulabilir.
Yapı Öğretmenleri aşağıdaki alan ve dalların ortak ve dal derslerini veya ilgili modüllerini verebilir:
- İnşaat Teknolojisi alanının Mimari Yapı Teknik Ressamlığı,
- Statik Yapı Teknik Ressamlığı,
- Ahşap Doğrama ve Kaplamacılığı,
- PVC Doğrama İmalat ve Montajcılığı,
- Betonarme Demir Kalıpçılık ve Çatıcılık,
- Yapı Yüzey Kaplamacılığı,
- Yapı Dekorasyonculuğu,
- Yapı Yalıtımcılığı,
- Yapı Duvarcılığı,
- Restorasyon,
- İç Mekân Teknik Ressamlığı,
- Yapı Zemin ve Beton Laboratuvarcılığı,
- Çelik Yapı Teknik Ressamlığı dalları.
- Raylı Sistemler Teknolojisi alanının Raylı Sistemler İnşaat dalının alan ortak ve dal dersleri.
- Diğer alanların bu dallarla ilgili alan ortak ve dal dersleri ile modülleri.
- Boyacılık ve Yüzey Hazırlama,
- Döşeme ve Duvar Kaplamacılığı,
- Sıvacılık,
- Mermercilik ve Süsleme Taşçılığı; masif taş kaplama dersleri,
- İnşaat Malzemeleri Satış Elemanlığı dal dersleri.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onaylanan eğitim kurumlarından eğitim alan, eğitim sonunda Eğitim Katılma Belgesi bulunan ve Bakanlıkça açılan İş Güvenliği Uzmanlığı Sınavında 70 ve üzeri puan alan kişiler, İş Güvenliği Uzmanı Belgesi almaya hak kazanarak İş Güvenliği Uzmanı olarak da çalışabilir.
Bunun yanı sıra özel sektörde teknik eleman olarak görev yapılabilir.
Devlet okullarının bu alana duyduğu gereksinim ve mesleğin iş piyasasındaki konumu göz önünde bulundurulduğunda, kaynak dosyada işsiz kalma durumunun söz konusu olmadığı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince kazanç
Meslek eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir. Ancak koşulları uygun olan öğrenciler, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun kredisinden ve çeşitli kuruluşların burslarından yararlanabilir.
Eğitim sonrası kazanç
Eğitim sonrasında devlet okullarında öğretmen olarak göreve başlayanlar, yasaların ve hükümetin belirlediği ölçülerde ücret alır.
Kaynak dosyada belirtildiğine göre teknik öğretmenler bakımından diğer kültür dersleri öğretmenleri 9. dereceden göreve başlarken, Yapı Öğretmeni 8. derecenin 1. kademesinden göreve başlar. Bu nedenle kültür dersleri öğretmenlerinden belirgin ölçüde fazla ücret aldığı ifade edilmektedir.
İlk göreve başlayan teknik öğretmenin aldığı ücret, kaynak dosyada asgari ücretin 2-3 katı civarında belirtilmiştir. Bu ücret ek ders ve meslek liselerindeki döner sermaye uygulamaları ile artabilir.
Ayrıca her yıl tüm öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılır.
Kamu veya özel sektörde farklı bir görev üstlenilmesi halinde ücretler, alınan görevin niteliğine göre değişkenlik gösterir. Kaynak dosyada özel sektör ve diğer kamu görevleri için sabit bir ücret rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Lisans eğitiminden sonra üniversitede görev alanlar yüksek lisans yaparak araştırma görevlisi, öğretim üyesi, doçent veya profesör olabilir.
İş hayatında ilerleme
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslek okullarında görev alanlar idarecilik yapabilir. Bu görevler arasında müdür ve müdür yardımcılığı bulunur.
Meslek elemanları, Millî Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilir.
Yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilir.
Mezuniyetten sonra mühendislik fakültelerine devam etmek için sınava girip başarılı olanlar, ilgili fakültede bir yıl daha okumak kaydıyla alanında mühendislik diploması alabilir.
Kaynak dosyada belirtildiği üzere müteahhitlik karnesi alarak müstakil çalışabilir ve kendi iş yerlerini kurabilirler.
Benzer meslekler
- Yapı Ressamlığı Öğretmenliği
Ek bilgiler
Yapı Öğretmeninin görevleri arasında aşağıdaki faaliyetler de yer alır:
- İş organizasyonu yapmak,
- Çevre koruma önlemleri almak,
- İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygulamak,
- Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışmak,
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- 9 sayılı T.C. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı, Şubat 2014.
Daha ayrıntılı bilgi için başvurulabilecek yerler
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: www.iskur.gov.tr
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi: mbs.meb.gov.tr
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: osym.gov.tr
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Meslek mensupları, iş yerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.