Tanım
Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Uzmanı; uzay bilimleri, uzaktan algılama ve uzay teknolojileri alanında uygulama ve AR-GE çalışmalarında rol alan, bilgi ve teknoloji alanındaki birikimini etkin şekilde kullanabilen kişidir.
Görevler
Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Uzmanı, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ile kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır.
Başlıca görevleri şunlardır:
- İş organizasyonu yapmak.
- Küçük ve orta ölçekli topoğrafik haritaların üretimi ve güncellenmesi çalışmalarını yürütmek.
- Gökyüzünü, gökyüzündeki cisimleri ve olayları gözlemsel ve kuramsal olarak incelemek.
- Bu amaçlara uygun tasarlanmış teknolojik teleskopların ve uyduların teçhizatının geliştirilmesi çalışmalarında görev almak.
- Biyoteknoloji, uzay bilimleri ve teknolojileri gibi çok disiplinli alanları bünyesinde barındıracak yeni teknoloji merkezlerinin kurulmasına önderlik etmek.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunmak.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Robotik, yarı robotik ve manuel olarak bilgisayarlar aracılığıyla kullanılan teleskoplar.
- Fotoğraf makineleri.
- Işıkölçer ve tayfçeker gibi dedektörler.
- Sensörler ve algılayıcılar.
- Charged coupled devices (CCDs) gibi cihazlar.
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Uzmanı olmak isteyenlerin:
- Astronomi, fizik, kimya, matematik, biyoloji, uzay ve havacılık gibi alanlara ilgili ve bu alanlarda başarılı,
- Yoğun ve hareketli çalışma temposuna uyum sağlayabilen,
- Ekip çalışmasına yatkın,
- Sorumluluk duygusu yüksek,
- Dikkatli ve ayrıntıları algılayabilen
kişiler olmaları gerekir.
Çalışma ortamı ve koşulları
Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Uzmanı; uzaktan kumanda, uzaktan algılama, otomasyon, veri toplama ve veri işlemenin gerektirdiği programların yazıldığı ortamlarda görev yapar.
Araştırma laboratuvarlarında ve gözlemevlerinde genellikle sayısal veriler ve görüntü işleme üzerine çalışır.
Eğitimin verildiği yerler
Meslek eğitimi, üniversitelerin fen edebiyat fakültelerinin Uzay Bilimleri ve Teknolojileri bölümünde verilmektedir.
Ayrıca lisansüstü düzeyde de eğitim ve öğretim programları bulunmaktadır.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- ÖSYS Kılavuzunda belirtilen şartları taşımak gerekir.
Meslek yüksekokulları ile açık öğretim ön lisans programlarının DGS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde Uzay Bilimleri ve Teknolojileri lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
Eğitimin süresi ve içeriği
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Eğitim süresince uzay bilimleri bölümlerinin birinci ve ikinci sınıflarında fizik ve matematik ağırlıklı eğitim verilir. Üçüncü ve dördüncü sınıflarda ise astronomi alanında zorunlu ve seçmeli uzmanlık alanı dersleri alınır.
Öğretim programında yer alan alan derslerinden bazıları şunlardır:
- Astronomiye Giriş
- Astrofizik
- Gök Mekaniği
- Küresel Astronomi
- Gözlemsel Astronomi
- Kozmoloji
- Tayf Bilim
- Yıldız İç Yapısı ve Evrimi
Programda ayrıca fizik ve matematik dersleri de bulunur. Bu dersler arasında şunlar yer alır:
- Kuantum Mekaniği
- Termodinamik
- Elektromanyetik Teori
- Numerik Analiz
- Lineer Cebir
- Diferansiyel Denklemler
Öğrenciler, gözlemsel astronomi konusunda aldıkları teorik bilgileri gözlemevinde uygulama olanağına sahiptir.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimini başarıyla tamamlayanlara lisans diploması verilir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Mezunlar, edindikleri mesleki bilgi ve tecrübelerle ulusal ve uluslararası uzay çalışmalarında görev alabilirler. Ayrıca uygulama ve AR-GE çalışmalarına katkıda bulunabilirler.
2002 yılında TÜBİTAK tarafından kurulmuş ve yaklaşık 300 araştırmacının istihdam edildiği Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Enstitüsü, mezunlar için potansiyel bir iş merkezidir.
Ulusal üniversitelerde faaliyet gösteren astronomi ve uzay bilimleri programlarından mezun olanlar, sahip oldukları yetkinlikler çerçevesinde öğretim üyesi, öğretim görevlisi veya araştırmacı statüsünde, alana yönelik eğitim faaliyetlerine destek amacıyla görev alabilirler.
Mezunların görev alabileceği diğer çalışma alanları şunlardır:
- Gezegen evleri,
- Belediyeler bünyesinde kurulan toplum ve bilim merkezleri,
- Hava limanları,
- Uydu takip sistem merkezleri,
- Adli tıp.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Meslek eğitimi süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sağladığı öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden yararlanılabilir.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanılabilir.
Öğrenciler, TÜBİTAK destekli projelerde burslu olarak çalışma olanağına da sahiptir.
Eğitim sonrası
Çalışma süresine, işyerinin ücret politikasına ve konumuna göre ücretler değişiklik göstermektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
Mezunlar yüksek lisans ve akademik kariyer yapabilirler. Akademik kariyerlerine uygun olarak yükseköğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doktor, doçent ve profesör gibi unvanlara yükselme olanağına sahiptirler.
İş hayatında ilerleme
Kaynak dosyada iş hayatındaki ilerleme basamaklarına ilişkin ayrıca bir bilgi belirtilmemiştir.
Benzer meslekler
Kaynakta benzer meslekler olarak şu meslekler belirtilmiştir:
- Astronom
- Havacılık ve uzay mühendisi
Ek bilgiler
Bu meslek bilgi dosyası, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları.
- Bölüm eğitimi veren fakültelerin web siteleri.
- 30.06.2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
- Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması-ISCO 08.
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.
Ayrıntılı bilgi için
Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir:
- İlgili eğitim kurumları.
- Türkiye İş Kurumu web sayfası: https://www.iskur.gov.tr
- Kariyer Kapısı: https://kariyerkapisi.cbiko.gov.tr/
- ÜNİ-VERİ: https://www.cbiko.gov.tr/projeler/uni-veri
- Mesleğim Hayatım web sitesi: https://meslegimhayatim.meb.gov.tr/
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı: http://osym.gov.tr/
- Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri.
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.