Tanım
Üretimde Kalite Kontrol Teknikeri; belirlenen standartlara göre işletmeye ait üretim girdilerinin en verimli şekilde kullanılması, kalitesi yüksek ve maliyeti düşük ürün veya hizmet elde edilmesi için planlama yapan kişidir.
Uygulamanın kontrol edilmesi, sonuçların ölçülerek veri toplanması ve değerlendirilmesi süreçlerinde görev alır. Kalite güvence liderine bağlı olarak hazırlanan iş planı ve programına göre çalışır.
Görevler
Üretimde Kalite Kontrol Teknikeri, iş süreçlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurallarına, çevre koruma düzenlemelerine, mesleğin verimlilik ve kalite gerekliliklerine uygun olarak şu görevleri yürütür:
- İş organizasyonu yapar.
- Üretilecek ürüne veya hizmete göre üretim sürecinin planlamasını yapar.
- Üretimin en uygun maliyet ve zamanlama ile gerçekleşmesi için makine veya tesisatın seçimini ve yerleşimini sağlar.
- Hammadde, ürün ve stok kontrolünü yaparak sipariş miktarını belirler.
- Çalışanların verimli olabilmesi için iş planları yapar ve iş emirlerini hazırlar.
- Ürün veya hizmetin kullanıcıya sağlayacağı faydanın maksimum düzeye ulaşması için nasıl sunulması gerektiği konusunda çalışır.
- Sunum yöntemlerinin tespit edilmesini ve uygulanmasını sağlar.
- Üretimde ölçülebilir düzeyde kalite artışının ve bunun sürekliliğinin sağlanmasına katkıda bulunur.
- Üst yönetimin karar vermesini kolaylaştırmak için gerekli bilgileri toplar.
- Toplanan bilgilerin analiz edilmesi ve yorumlanmasında kalite güvence liderine yardımcı olur.
- İşletmede Kalite Yönetim Sistemlerinin kurulması, yürütülmesi ve geliştirilmesi çalışmalarında aktif rol alır.
- Süreç iyileştirme ekiplerinde lider rolü üstlenir.
- Kalite yönetim sistemleri, süreç iyileştirme ve problem çözme teknikleriyle ilgili işletme içi eğitimler verir.
- Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörde iç denetim sistemlerini geliştirir.
- İç denetim birimlerinin etkinliğini artırır.
- İşletmelerin araştırma geliştirme, tasarım, üretim, paketleme, ambalajlama, satış ve pazarlama ile tedarikçi ilişkileri gibi tüm proseslerini bilir.
- Proseslerde performans ölçümü gibi ölçme ve değerlendirme işlemlerini yapar.
- Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur.
Kullanılan araç, gereç ve ekipman
Meslekte kullanılan araç, gereç ve ekipmanlar şunlardır:
- Her türlü yazım ve çizim aletleri
- Çeşitli elektronik aletler; bilgisayar, hesap makinesi ve benzerleri
- Veri toplamak için anketler, istatistiki tablo ve cetveller
- Ölçmede kullanılacak dijital kumpas, viskozimetre, hassas tartı ve benzeri araçlar
- Kalite planları, mevzuatlar ve standartlar
Mesleğin gerektirdiği özellikler
Üretimde Kalite Kontrol Teknikeri olmak isteyenlerin şu özelliklere sahip olmaları gerekir:
- Analitik düşünme yeteneği
- Dikkatli ve sabırlı olma
- El ve gözü eşgüdümle kullanabilme
- Tedbirli ve düzenli olma
- Gerektiğinde bir sorunu ele alıp çözebilme
- Liderlik özelliği
- Ayrıntılara dikkat edebilme
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilme
- İkna kabiliyetinin yüksek olması
- İnsan ihtiyaçlarına duyarlı olma
- Gelişmiş sorumluluk duygusu
- Matematiksel kavramlarla düşünebilme
- Problem çözebilme
- Soyut düşünme yeteneği
Çalışma ortamı ve koşulları
Üretimde Kalite Kontrol Teknikerinin çalışma alanı genellikle büro ortamıdır. Bununla birlikte meslek elemanları zaman zaman atölye ve fabrikalarda yağlı, kirli, gürültülü veya kokulu ortamlarda da çalışabilir.
Çalışma saatleri düzenlidir; ancak işin niteliğine ve koşullarına göre değişkenlik gösterebilir. Meslekte verilerle ve özel anlamı olan sayılarla çalışmanın yanı sıra insanlarla bire bir çalışma da söz konusudur.
Bu nedenle çalışma ortamında ekip liderleri diğer çalışma arkadaşlarıyla iletişim hâlindedir.
Eğitimin verildiği yerler
Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “Üretimde Kalite Kontrol” bölümlerinde verilmektedir.
Eğitime giriş koşulları
Mesleğin eğitimine girebilmek için şu koşulların karşılanması gerekir:
- Lise veya dengi okul mezunu olmak
- YKS kılavuzunda belirtilen giriş koşullarını taşımak
Meslek liselerinin, YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar, “Üretimde Kalite Kontrol” ön lisans programlarına geçerken ek puan almaktadırlar.
Eğitimin süresi ve içeriği
Eğitim süresi lise veya dengi okuldan sonra 2 yıldır.
Eğitim süresince mesleki dersler ağırlıklı olmak üzere genel kültür dersleri de alınmaktadır. Mesleki dersler arasında şunlar yer alır:
- Malzeme Tasarımı ve Seçimi
- İstatistik Proses Kontrol
- İstatistik
- Malzeme Bilgisi
- Performans Ölçüm ve Teknikleri
- Bilgisayar Destekli Tasarım
- İmal Usulleri
- Üretim Planlama ve Kontrol
- Fizibilite Etüdü
- Denetim Sistemleri
- Kalibrasyon Sistemleri
- Tahribatsız Muayene
- Hidrolik ve Pnömatik Sistemler
- İleri Ürün Kalite Planlaması
- Kalite Yönetim Sistemleri
Eğitim sürecinde staj yapma zorunluluğu vardır.
Eğitim sonunda alınan belge
Eğitimi başarıyla tamamlayanlara “Ön Lisans” diploması verilmektedir.
Çalışma alanları ve iş bulma olanakları
Gelişen endüstriyel faaliyetler ve hizmet sunumundaki değişiklik ihtiyaçları, yetişmiş ara insan gücüne olan ihtiyacı da beraberinde getirmiştir. İşyerlerinde istihdam edilen insan gücü nitelik olarak değişmeye başlamıştır.
Kalite ve kontrol alanındaki gelişmeler, kalite süreçlerini ön plana çıkarmış ve sistemli hâle getirmiştir.
Üretimde Kalite Kontrol Teknikerleri farklı endüstri sektörlerinde şu alanlarda çalışabilirler:
- Araştırma geliştirme
- Proses tasarımı ve optimizasyonu
- Fabrika organizasyonu ve işletmesi
- Kalite güvence
- Güvenlik ve çevre kalitesi
- Teknik şartlar
- Servis
- Pazarlama
Ayrıca uluslararası uygunluk belgelendirme firmalarında ve kamu kurum ve kuruluşlarında da çalışma imkânı bulabilirler.
Üretimde Kalite Kontrol Teknikerlerinin iş bulma alanları geniş bir alanı kapsamaktadır. Ülkeler ve şirketler bazında sürdürülebilir rekabet üstünlüğü kazanılabilmesi için işletmelerin ve devletlerin ürettikleri ürünlerin kalitesini sürekli iyileştirmesi gerekmektedir.
Teknolojiler değişse bile kalite kontrol ihtiyacı bitmemektedir. Kamuda ve özel sektörde kalite ile ilgili çalışmalar hız kazandığından mesleğe duyulan ihtiyacın yoğunlaşarak artacağı belirtilmektedir.
Eğitim süresince ve sonrası kazanç
Eğitim süresince
Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün verdiği öğrenim kredisinden ve yurt hizmetlerinden yararlanabilirler.
Ayrıca çeşitli resmî ve özel kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan burslardan faydalanabilirler.
Eğitim sonrası
Eğitim sonrasında kamu sektöründe istihdam edilenler, tabi olunan mevzuata göre maaş alırlar.
Özel sektörde ise çalışanların kazanç durumu; çalışılan işyerinin büyüklüğüne, kişinin tecrübesine, bilgisine, yeteneğine, çalışma kapasitesine ve sektörün ücret düzeyine göre değişmektedir. Kaynak dosyada sabit bir maaş rakamı belirtilmemiştir.
Meslekte ilerleme
Mesleki eğitimde ilerleme
“Üretimde Kalite Kontrol” ön lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde kılavuzda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler.
İş hayatında ilerleme
Çalıştıkları işyerlerinde başarılı olanlar şu görevlere ilerleyebilirler:
- Kalite Yönetim ve Temsilcisi
- Kalite Güvence Sorumlusu
- Kalite Güvence lideri
Benzer meslekler
- Kalite Kontrol Elemanı
- Kalite Kontrol Sorumlusu
Ek bilgiler
Bu dosya, meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Dosya; meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur.
Kaynakça
- Meslek elemanları
- YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu
- Uluslararası Standard Meslek Sınıflaması-ISCO 08
- Meslek yüksekokulu öğretim üyesi elemanları
- Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar
Ayrıntılı bilgi için
- İlgili eğitim kurumları
- Kariyer Kapısı
- ÜNİ-VERİ
- Türkiye İş Kurumu
- Mesleğim Hayatım
- Ulusal Meslek Bilgi Sistemi
- T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
- Bünyesinde “Meslek Bilgi Merkezi” bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezleri
Kaynak notu
Bu metin İŞKUR "Meslekleri Tanıyalım" meslek bilgi dosyasından derlenmiş ve web okunabilirliği için düzenlenmiştir.
